Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

بررسی دایره شمول افراد در ماده 596 قانون مجازات اسلامی

#مجازات #غیر_رشید #اکثریت #تفسیر #اقلیت #جبران_خسارت #حبس #قضات #صورتجلسه #مفاصا_حساب #برائت_ذمه #سند #ریال #جزای_نقدی #مرتکب #ولایت #وصایت #قیمومت #تشدید_مجازات #قرارداد #قانون_مدنی #قوانین #تردید #رشید #قضایی #تقنینی #استدلال #استان #تعزیرات #نفع

خلاصه

پرسش این است که آیا ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی تنها شامل افراد غیر رشید می‌شود یا افراد رشید را نیز در بر می‌گیرد. اکثریت قضات معتقدند عبارت «ضعف نفس» در این ماده شامل تمامی اشخاص، اعم از رشید و غیر رشید است و ذکر «غیر رشید» صرفاً برای حمایت بیشتر از این گروه بوده است.

اصلِ حقوقی: عبارت «ضعف نفس» در ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی، تمامی اشخاص اعم از رشید و غیر رشید را در بر می‌گیرد.

مستند: ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

کلیدواژه‌ها: ضعف نفس، ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی، غیر رشید، تحصیل مال نامشروع، کلاهبرداری

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
بررسی دایره شمول افراد در ماده 596 قانون مجازات اسلامی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1399/07/01 در استان گلستان برگزار شد، موضوع بررسی دایره شمول ماده 596 قانون مجازات اسلامی مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا این ماده فقط شامل افراد غیر رشید می‌شود یا اینکه تمامی افرادی که دارای ضعف نفس هستند را نیز در بر می‌گیرد. نظر هیات عالی این بود که عبارت "ضعف نفس" شامل تمامی اشخاص، اعم از رشید و غیر رشید می‌گردد و سابقه تقنینی این ماده نیز این نظر را تایید می‌کند. اکثریت قضات نیز با استدلال‌هایی نظیر سیاق جملات و وجود عبارت "شخصی" در متن قانون، به شمول افراد رشید در این ماده رای دادند و تاکید کردند که ذکر "غیر رشید" تنها به منظور حمایت بیشتر از این افراد است. در مقابل، اقلیت بر این باور بودند که دایره شمول ماده 596 تنها به افراد غیر رشید محدود می‌شود و استدلال کردند که گسترش دامنه این ماده ممکن است منجر به سوءاستفاده در نظام قضایی گردد و همچنین تاکید کردند که این ماده در مقام حمایت از افراد غیر رشید است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1399/07/01 برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گرگان
موضوع
بررسی دایره شمول افراد در ماده 596 قانون مجازات اسلامی
پرسش
با عنایت به متن ماده 596 قانون مجازات اسلامی تعزیرات که بیان داشته: «هر کس با استفاده از ضعف نفس شخصی یا هوی و هوس او یا حوائج شخصی افراد غیر رشید به ضرر او نوشته یا سندی اعم از تجاری یا غیر تجاری از قبیل برات، سفته، چک، حواله، قبض و مفاصا حساب و یا هرگونه نوشته ای که موجب التزام وی یا برائت ذمه گیرنده سند یا هر شخص دیگر می‌شود به هر نحو تحصیل نماید، به جبران خسارت مالی به حبس از شش ماه تا دو سال و از یک میلیون تا دو میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شود و اگر مرتکب ولایت یا وصایت یا قیمومت به آن شخص داشته باشد مجازات وی علاوه بر جبران خسارت مالی از سه تا هفت سال حبس خواهد شد.» حال سئوال این است که آیا دایره شمول ماده فوق الذکر صرفاً در بر گیرنده افراد غیر رشید م. ب. یا افراد رشید و به عبارت دیگر کلیه افرادی که دارای ضعف نفس بوده از آنان سوء استفاده شده و صرفنظر از رشد و بلوغ، مشمول ماده موصوف می‌باشند؟ نظر هیات عالی مستفاد از ماده 576 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب 75 اطلاق عبارت ضعف نفس و هوا و هوس شامل کلیه اشخاص اعم از رشید و غیر رشید می‌گردد. سابقه تقنینی ماده مذکور موید این نظر است.
نظر اکثریت
در خصوص سئوال مطروحه نظر اکثریت همکاران محترم قضایی به آن است که دایره شمول ماده 596 قانون مجازات اسلامی هم افراد رشید و هم افراد غیر رشید را در بر می‌گیرد. برمبنای این استدلال که: الف) نحوه نگارش و سیاق جملات و به کار بردن کلماتی چون حوائج شخصی غیر رشید نشانگر شمول کلیه افراد است و ذکر عبارت غیر رشید صرفاً در جهت حمایت بیشتر از افراد غیر رشید م. ب.. ب) ذیل ماده 596 ق.م.ا نیز صرفاً در جهت تشدید مجازات مطلبی را بیان می‌کند. منظور آن صرفاً پرداخت ب. غ. رشید نیست. ج) از منظر سابقه تقنینی نیز عبارت شخصی در قانون سابق وجود نداشته در قانون اخیر آمده لذا به نظر قانونگذار در این امر عامد بوده و عبارت شخصی صدر ماده، مشمول افراد رشید را نیز در بر گیرد. د) اصل تفسیر منطقی پیش از تفسیر و به نفع متهم قرارداد و نظر مشورتی اداره حقوقی نیز اشاره دارد ماده 596 ق. م. ا در بر گیرنده افراد رشید و غیر رشید است.
نظر اقلیت
ماده 596 صرفاً مربوط به اشخاص غیر رشید بوده: الف) چرا که اگر بپذیریم دایره شمول ماده عام باشد هرکس در هر جامعه ای متحمل ضرر شد، به دادگستری مراجعه کرده موضوع ماده فوق را مطرح می‌کند، لذا نظر آن است که دامنه ماده توسعه پیدا نکند. ب) سابقه تقنینی از منظر قانون مدنی موضوع صرفاً مربوط به افراد غیر رشید می‌شود. ج) استدلال دیگر این دسته از همکاران بحث تفسیر به نفع متهم قوانین جزایی م. ب. بیان می‌کنند در موارد شک و تردید می‌بایست به قدر متیقن اکتفا شود. ح) ماده در مقام حمایت از اشخاص غیر رشید می‌باشد، لذا دایره شمول مربوط به افراد رشید نمی شود.

موارد مرتبط 94

آرای مرتبط 18

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 3

مواد مرتبط 3

مقرراتِ مرتبط 4

دکترین 24

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین