بررسی قائم‌مقامی خریدار در مطالبه خسارت از اداره راه

در سال 1370 اداره راه قسمتی از ملک شخصی را برای راه گرفته و مالک در سال 1400 همان ملک را طی سند رسمی به خریدار واگذار می‌نماید؛ آیا خریدار می‌تواند قائم‌مقام مالک جهت مطالبه خسارت و اخذ قیمت ملک از اداره باشد؟ نظر هیات عالی آنچه که از سوال بر می‌آید، اداره راه ملک غیر را تصرف نموده و نه تملک؛ براین اساس خدشه‌ای به مالکیت مالک وارد نیامده و مالک می‌تواند نسبت به انتقال آن اقدام نماید و خریدار به عنوان قائم‌مقام مالک قبلی می‌تواند برای مطالبه حقوق و خسارت ملک اقدام نماید. بنابراین نظریه اقلیت مورد تایید است. نظر اکثریت ما دو نوع قائم مقام داریم: عام و خاص. بدوا باید گفت چون تملک اراضی مطابق تشریفات قانونی از اموال عمومی م. ب. و مطابق مواد 24 و 25 قانون مدنی، خرید و فروش اموال عمومی ممنوع م. ب. و ضمانت اجرای آن بطلان معامله م. ب. و خواهان نمی‌تواند قائم‌مقام مالک سابق ملک برای مطالبه خسارت باشد و باید به استناد ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی صادر شود و بر فرض صحیح بودن بیع باز قائم‌مقامی خواهان قابل پذیرش نبوده چراکه قائم مقامی تنها در خود بیع و توابع آن (حقوق عینی) پذیرفته است و مطالبه خسارت که از حقوق دینی م. ب. جزو بیع نمی‌باشد ضمناً گذشت 30 سال هم عدم رضایت مالک را داشته است که خسارت را مطالبه ننماید.