نشست قضایی
بررسی مسئولیت شرکت حمل و نقل
خلاصه
در پی سرقت کالا توسط راننده‌ای که شرکت حمل و نقل او را به‌کار گماشته بود، مسئولیت جبران خسارت و شمول مرور زمان مورد بحث قرار گرفت. نظر هیات عالی و اکثریت بر این است که شرکت حمل و نقل و راننده دارای مسئولیت تضامنی بوده و مسئولیت متصدی حمل و نقل تعهد به نتیجه است و شکایت کیفری نیز موجب قطع مرور زمان می‌شود.
اصلِ حقوقی: متصدی حمل و نقل در قبال حفظ و تحویل کالا مسئولیت تضامنی و تعهد به نتیجه دارد و طرح شکایت کیفری موجب قطع مرور زمان تجاری می‌گردد.
مستند: ماده 386 قانون تجارت، ماده 393 قانون تجارت
کلیدواژه‌ها: شرکت حمل و نقل، مسئولیت تضامنی، سرقت کالا، تعهد به نتیجه، مرور زمان، قانون تجارت
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
بررسی مسئولیت شرکت حمل و نقل
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 6 شهریور 1399 در استان مازندران برگزار شد، موضوع مسئولیت شرکت حمل و نقل در ارتباط با سرقت کالا توسط راننده مورد بررسی قرار گرفت. پرسش مطرح شده شامل دو بخش بود: نخست، آیا مسئولیت پرداخت قیمت کالا بر عهده شرکت حمل و نقل، راننده یا هر دو است؟ و دوم، آیا این موضوع مشمول مرور زمان وفق ماده 393 قانون تجارت میباشد؟ نظر هیات عالی بر این بود که شرکت حمل و نقل و راننده کامیون دارای مسئولیت تضامنی هستند و طبق ماده 386 قانون تجارت، مسئولیت متصدی حمل و نقل به صورت تعهد به نتیجه است. همچنین، مرور زمان موضوع ماده 393 قانون تجارت در این مورد جاری نمی‌شود. نظر اکثریت نیز بر این نکته تاکید داشت که بر اساس قانون تجارت، مسئولیت به عهده شرکت حمل و نقل است و راننده به عنوان نماینده تجاری محسوب نمی‌شود. در خصوص مرور زمان، مطرح شدن شکایت کیفری آن را قطع می‌کند. نظر اقلیت نیز بر مسئولیت شرکت حمل و نقل تاکید داشت و بیان کرد که در صورت شناسایی راننده، او نیز مسئول است و در این مورد مرور زمان وجود ندارد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1399/06/06
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر ساریموضوع
بررسی مسئولیت شرکت حمل و نقلپرسش
صاحب کالا پس از تخلیه کالا از کشتی، کالا را تحویل یک شرکت حمل و نقل می‌دهد. شرکت حمل و نقل یاد شده نیز با به‌کارگیری یکی از رانندگان، کالا را به وی سپرده تا به مقصد مورد نظر حمل نماید، کالای مورد نظر از سوی راننده یاد شده به محل نامعلوم حمل می‌گردد. در پرونده مشخص گردید راننده کامیون با سرقت اسناد و پلاک خودروی کامیون دیگر، خ. ر. ب. جای مالک وسیله نقلیه دارای پلاک و اسناد ارائه شده، قلمداد و کالا را به مقصد مورد نظر خود می‌برد. صاحب کالا د. ب. ط. شرکت حمل و نقل تقدیم می‌دارد. به نظر شما:
الف: مسئولیت پرداخت قیمت کالا متوجه شرکت حمل و نقل یاد شده م. ب. یا راننده کامیون در صورت شناسائی یا هر دو؟
ب: صاحب کالا (مالک کالا) پس از 3 سال از وقوع این حادثه، دادخواست مطالبه قیمت کالا به مرجع صالح تقدیم، اما شکایت کیفری را 6 ماه پس از وقوع حادثه مطرح می‌نماید. به نظر شما موضوع، مشمول مرور زمان موضوع ماده 393 قانون تجارت میباشد؟نظر هیئت عالی
در فرض سوال، شرکت حمل و نقل کالا و راننده کامیون مسئولیت تضامنی در قبال صاحب کالا دارند، گرچه طبق ماده 386 قانون تجارت، مسئولیت متصدی حمل و نقل، تعهد به نتیجه است و تحقق مسئولیت مدنی جبران خسارت مبتنی بر نظریه فرض تقصیر است و راننده مقصر از باب غصب نسبت به پرداخت خسارت (عین یا مثل یا بهای کالا) در قبال صاحب کالا دارای مسئولیت تضامنی م. ب. و ب. ت. ب. ماده یک قانون آیین دادرسی مدنی که دعاوی بازرگانی را نیز مشمول مقررات و تشریفات قانون آیین دادرسی مدنی دانسته و مرور زمان پیش‌بینی نشده است؛ بنابراین مرور زمان موضوع ماده 393 قانون تجارت جاری نمی‌شود.نظر اکثریت
در خصوص مسئولیت امین در قانون مدنی و تجارت به آن اشاره شده است. در قانون مدنی، اصل بر عدم مسئولیت امین م. ب. مگر اینکه تعدی یا تفریط کرده باشد و بر عکس بر اساس قانون تجارت، اصل بر مسئولیت امین م. ب. مگر اینکه ثابت نماید مرتکب تقصیر نشده است. در این خصوص قانون تجارت حاکم م. ب. به لحاظ اینکه دعوی به طرفیت شرکت حمل و نقل طرح گردید و صرفاً در چهارچوب دادخواست دادگاه رسیدگی می‌کند و بر اساس قرارداد موجود فیمابین شرکت و خواهان بوده و راننده متواری، قرارداد با خواهان ندارد و احکام قانون مدنی بر وی بار می‌گردد و همچنین بر اساس رای وحدت رویه شماره 29 سال 63 در انتهای آن آمده، نماینده تجاری مسئولیت دارد، راننده نماینده نیست و بر اساس مواد 386 و 387 و 388 قانون تجارت صاحب کالا (خواهان) می‌تواند صرفاً به طرفیت شرکت حمل و نقل طرح دعوا نماید و در خصوص شق دوم، ب. ت. ب. اینکه شکایت کیفری مطرح گردید مرور زمان را شکایت کیفری قطع می‌نماید.نظر اقلیت
مسئولیت به عهده شرکت حمل و نقل م. ب. به لحاظ اینکه مسئولیت و ید شرکت، ید ضمانی است و علاوه بر شرکت، راننده خاطی هم در صورت شناسائی، مسئولیت دارد. النهایه خواهان می‌تواند به طرفیت شرکت حمل و نقل و راننده اقامه دعوا نماید. در خصوص شق دوم سوال: مرور زمان در قانون تجارت ب. ت. ب. ماده یک قانون آئین دادرسی مدنی مصوب 1379 که دعوی بازرگانی را مشمول آن می‌داند و در قانون فوق‌الذکر مرور زمان قید نشده است؛ یعنی مرور زمان ندارد و می‌تواند علیه شرکت حمل و نقل طرح دعوا نماید.موارد مرتبط 31
آرای مرتبط 24
-
رأی
هم‌استناد
خسارت تأخیر تأدیه خسارت تلف مال
مواد 386 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
میزان مسئولیت اسباب ایجاد خسارت، بر اساس درجه تقصیر
ماده 386 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
تکلیف دادگاه در فرض جرم نبودن عمل ارتکابی
مواد 386 و 387 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
میزان مسئولیت اسباب ایجاد خسارت، بر اساس درجه تقصیر
ماده 386 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
خسارت تأخیر تأدیه خسارت تلف مال
مواد 386 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
مرور زمان دعوی علیه متصدی حمل و نقل
ماده 393 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
مهلت طرح دعوی علیه متصدی حمل و نقلمهلت طرح دعوی علیه متصدی حمل و نقل
ماده 393 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
(1)- تاثیر پذیرش کنوانسیون بین المللی -(2) حدود مسئولیت مجلوب ثالث
ماده 393 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
مهلت طرح دعوی علیه متصدی حمل و نقلمهلت طرح دعوی علیه متصدی حمل و نقل
ماده 393 قانون تجارت
-
رأی وحدت رویه
هم‌استناد
رای وحدت رویه شماره 29 مورخ 1363/08/28 هیات عمومی دیوان عالی کشور | مسئولیت متصدی حمل و نقل در قبال خسارات کالا و نقش نماینده تجارتی در دعاوی حقوقی
ماده 386 قانون تجارت که در صورت تلف یا گمشدن مال التجاره متصدی حمل و نقل ر
-
رأی
هم‌استناد
مسئولیت متصدی حمل و نقل
ماده 386 قانون تجارت و ایضا ماده 388 همان قانون که مسئولیت نوعی را برای مت
-
رأی
هم‌استناد
تکلیف دادگاه در فرض جرم نبودن عمل ارتکابی
مواد 386 و 387 قانون تجارت موضوع واحد وصف حقوقی است مستند به اصل 37 قانون اساسی
-
رأی وحدت رویه
هم‌استناد
رای وحدت رویه شماره ۲۹ – ۱۳۶۳/۸/۲۸ هیات عمومی دیوان عالی کشور: مسئولیت متصدی حمل و نقل کالا در صورت تلف یا مفقود شدن آن
ماده 386 قانون تجارت که در صورت تلف یا گم شدن مال التجاره متصدی حمل و نقل
-
رأی
هم‌استناد
مهلت اقامه دعوا علیه متصدی حمل و نقل هوایی
قانون تجارت بر طبق ماده 393
-
رأی
هم‌استناد
مرور زمان دعوی مطالبه و بازیافت خسارت علیه متصدی حمل و نقل
ماده 393 قانون تجارت ظرف یک سال از تاریخ تلف یا گم شدن کالای موضوع حمل و و
-
رأی
هم‌استناد
مهلت اقامه دعوا علیه متصدی حمل و نقل هوایی
قانون تجارت بر طبق ماده 393
-
رأی
هم‌استناد
(1)- تاثیر پذیرش کنوانسیون بین المللی -(2) حدود مسئولیت مجلوب ثالث
ماده 393 قانون تجارت ( مهلت یکساله
-
رأی
هم‌استناد
مرور زمان دعوی مطالبه و بازیافت خسارت علیه متصدی حمل و نقل
ماده 393 قانون تجارت ظرف یکسال از تاریخ تلف یا گم شدن کالای موضوع حمل و ور
-
رأی
هم‌استناد
مسئولیت متصدی حمل و نقل
مواد 386 و 388 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
رای شماره 2708 مورخ 1401/11/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 386 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
ابطال تبصره جزء (الف) و تبصره جزء (ب) بند 2 مصوبه نشست 165 شورای عالی هماهنگی ترابری کشور مورخ 10؍12؍1383 در خصوص ضوابط حق توقف وسایل نقلیه باربری جاده ای
ماده 386 قانون تجارت
-
رأی
هم‌استناد
صدور رأی خارج از خواسته خواهان
بر اساس مواد 386 و 388 قانون تجارت به عنوان متصدی حمل و نقل موظف بوده که کالا را صحیح و
-
رأی
هم‌استناد
صدور رأی خارج از خواسته خواهان
بر اساس مواد 386 و 388 قانون تجارت به عنوان متصدی حمل و نقل موظف بوده که کالا را صحیح و
-
رأی
هم‌استناد
مرور زمان دعوی علیه متصدی حمل و نقل
مطابق ماده 393 قانون تجارت خواهان حق طرح دعوی تا مدت یک سال بر علیه خوانده از تا
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2642 مورخ 1395/10/15
مواد 386 و 388 قانون تجارت
نشست‌های قضایی 4
-
نشست قضایی
هم‌استناد
قوه قاهره و رفع مسئولیت
مواد 386، 387 و 388 قانون تجارت
-
نشست قضایی
هم‌استناد
تقصیر متصدی حمل کالا در تلف شدن کالا
مواد 386 و 388 قانون تجارت
-
نشست قضایی
هم‌استناد
مسئولیت مدنی راننده و مالک خودرو و مدیر شرکت مسافربری
مواد 386، 387 و 388 قانون تجارت
-
نشست قضایی
هم‌استناد
اثبات تلف یا گم شدن مال‌التجاره
بر اساس ماده 386 قانون تجارت بود
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 386 — قانون تجارت
ماده 386 قانون تجارت
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 393 — قانون تجارت
وفق ماده 393 قانون تجارت می باشد؟ <br>نظر هیات عالی بر این بود که شرکت حمل و ن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.