نشست قضایی
تبدیل تعهد موجب سقوط تعهد سابق
خلاصه
خریدار برای بخشی از ثمن معامله چک شخص ثالث را داده که فاقد موجودی است. پرسش این است که آیا فروشنده می‌تواند ثمن را مطالبه کند. نظر اکثریت بر این است که صدور چک موجب تبدیل تعهد شده و مطالبه ثمن قابل استماع نیست.
اصلِ حقوقی: صدور چک به عنوان وسیله پرداخت ثمن، موجب تبدیل تعهد به پرداخت وجه چک و سقوط تعهد پرداخت ثمن می‌شود.
کلیدواژه‌ها: تبدیل تعهد، ثمن معامله، چک، سقوط تعهد، مطالبه وجه.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
تبدیل تعهد موجب سقوط تعهد سابق
خ. م.:
نشست قضایی که در تاریخ 1393/02/03 در استان مازندران برگزار شد، به موضوع "تبدیل تعهد موجب سقوط تعهد سابق" اختصاص داشت. در این نشست، پرسشی مطرح شد که آیا در صورت عدم موجودی چک ارائه‌شده به فروشنده به‌عنوان بخشی از ثمن معامله، فروشنده می‌تواند وجه ثمن را از خریدار مطالبه کند یا خیر. نظر هیات عالی این است که ب. ت. ب. اینکه نحوه پرداخت ثمن در قرارداد به‌وسیله چک تعیین شده است، مطالبه وجه چک مجاز بوده و مطالبه ثمن قابل استماع نیست. اکثریت اعضا نیز بر این باورند که اسنادی مانند چک که به‌عنوان وسیله پرداخت عمل می‌کنند، موجب تبدیل تعهد به پرداخت وجه چک و در نتیجه سقوط تعهد پرداخت ثمن می‌شوند و خریدار باید علیه صادرکننده چک اقدام کند. در مقابل، نظر اقلیت بیان می‌کند که صدور چک به‌معنای سقوط تعهد پرداخت ثمن نیست و خریدار می‌تواند هم نسبت به مطالبه وجه چک و هم نسبت به پرداخت ثمن دعوی اقامه کند. این مباحث به بررسی اصول و موازین قانونی مرتبط با تبدیل تعهد و اثرات آن بر حقوق طرفین معامله پرداخته است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1393/02/03
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر گلوگاهموضوع
تبدیل تعهد موجب سقوط تعهد سابقپرسش
شخصی یک دستگاه اتومبیل خریداری کرده و به‌جای بخشی از ثمن معامله یک فقره چک شخص ثالث را به فروشنده داده است. چک در موعد مقرر فاقد موجودی بوده و فروشنده علیه خریدار دادخواست مطالبه وجه ثمن را تقدیم کرده است. به عنوان قاضی رسیدگی‌کننده چه تصمیمی اتخاذ خواهید کرد؟
نظر هیئت عالی
به هر تقدیر چون نحوه پرداخت ثمن در قرارداد به وسیله چک تعیین شده است، ب. ت. ب. اینکه چک موضوع بحث وسیله پرداخت بوده، مطالبه وجه چک امکان‌پذیر بوده و مطالبه ثمن قابل استماع به نظر نمی‌رسد. نظریه اکثریت در فرض سوال نتیجتاً صحیح م. ب.. ضمن تذکر این مطلب که چنان‌چه ذی‌نفع بتواند هم وجه چک را مطالبه کند و هم ثمن معامله را از دادگاه بخواهد در واقع برای یک دین دو بار مطالبه در نظر گرفته می‌شود که باطل بوده مغایر اصول و موازین قانونی است.نظر اکثریت
اسنادی مانند چک که وسیله پرداخت می‌باشند (مانند اسکناس) دارای وصف جایگزینی هستند و این جایگزینی همان تبدیل تعهد است که موجب سقوط تعهد سابق می‌شود لذا در مانحن‌فیه صدور چک به وسیله شخص ثالث و تحویل آن به فروشنده موجب تبدیل تعهد پرداخت ثمن به پرداخت وجه چک شده است و خریدار باید علیه صادرکننده چک طرح دعوی کند و این دعوی محکوم به بطلان است.نظر اقلیت
صدور چک موجب سقوط تعهد پرداخت ثمن نیست بلکه در جهت تقویت و تأکید همان تعهد قبلی است و خریدار هم می‌تواند نسبت به درخواست وجه چک و هم نسبت به پرداخت ثمن طرح دعوی نماید.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.