تشخیص دادگاه تجدیدنظر راجع به نوع رأی بدوی

تشخیص دادگاه تجدیدنظر راجع به نوع رأی بدوی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 16 آذر 1385 در استان ایلام برگزار شد، موضوع اصلی بررسی این نکته بود که آیا حکم صادره از مراجع بدوی می‌تواند توسط دادگاه تجدیدنظر به عنوان قرار تلقی شود. پرسش مطرح‌شده این بود که آیا دادگاه تجدیدنظر می‌تواند حکم بدوی را به عنوان قرار در نظر گرفته و بر اساس آن اظهارنظر کند؟ هیات عالی با استناد به ماده 299 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 به این نتیجه رسید که اگر رای بدوی به صورت حکم صادر شده باشد، اما از نظر استدلال و نتیجه با قرار مطابقت داشته باشد، دادگاه تجدیدنظر می‌تواند آن را به عنوان قرار تلقی و تایید کند. در صورتی که اشکالات قانونی وجود داشته باشد، رای بدوی باید فسخ شده و پرونده به دادگاه صادرکننده قرار ارجاع گردد. نظر اکثریت بیان کرد که اگر دادگاه بدوی با وجود نقص در رسیدگی، حکمی صادر کند، دادگاه تجدیدنظر نمی‌تواند آن را به عنوان قرار تلقی کند؛ اما اگر حکم از نظر استدلال به قرار نزدیک باشد، می‌توان آن را به قرار تغییر داد تا از محرومیت اصحاب دعوا جلوگیری شود. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که دادگاه تجدیدنظر نمی‌تواند حکم را به قرار تبدیل کند، زیرا هرگونه اظهارنظر در ماهیت دعوا به عنوان حکم تلقی می‌شود و باید بر اساس مقررات مربوط به احکام عمل کند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1385/09/16 برگزار شده توسط: استان ایلام/ شهر ایلام