تصمیم دادگاه پس از اثبات کذب بودن اقرار

تصمیم دادگاه پس از اثبات کذب بودن اقرار خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1388/06/06 در استان سیستان و بلوچستان برگزار شد، موضوع بررسی تصمیم دادگاه پس از اثبات کذب بودن اقرار مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی به وضعیت شخص (الف) مربوط می‌شود که کارخانه‌اش را بیمه کرده و پس از وقوع خسارت در دیگ بخار، تاریخ حادثه را به بانک اعلام کرده است. شرکت بیمه با استناد به این اقرار، خسارت را ناشی از انقضای بیمه‌نامه می‌داند و مدیر کارخانه، کذب بودن اقرار خود را اعلام می‌کند. هیات عالی بر اساس مواد 1276 و 1277 قانون مدنی، بر این باور است که تا زمانی که ادعای خلاف اثبات نشده باشد، اقرار مضر تلقی نمی‌شود و در صورت اثبات کذب، اقرار اثر نخواهد داشت. نظر اکثریت بر این نکته تاکید دارد که اگر اقرار به دلیل اشتباه یا ناشی از تاخیر در پرداخت اقساط باشد، اقرارکننده ملزم به پذیرش اقرار خود نیست و می‌توان از دلایل دیگری نیز استفاده کرد. در مقابل، نظر اقلیت معتقد است که اقرار به ضرر خود، حتی اگر کذب باشد، قابل انکار نیست و شخص نمی‌تواند از مزایای بیمه بهره‌مند شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1388/06/06 برگزار شده توسط: استان سیستان و بلوچستان/ موضوع تصمیم دادگاه پس از اثبات کذب بودن اقرار پرسش شخص (الف) کارخانه خود را نزد شرکت بیمه ایران از تاریخ 1387/1/1 لغایت 1388/1/1 بیمه حوادث و آتش‌سوزی می‌کند. دیگ بخار کارخانه دچار خسارت می‌شود. مدیرکارخانه طی نامه‌ای به یکی از بانک‌هایی که از آن وام دریافت کرده، موضوع را اعلام می‌نماید. چون در تاریخ 1388/1/5 دیگ بخار دچار خسارت شده و تولید کارخانه متوقف شده، تقاضای مهلت برای پرداخت اقساط را نکرده است. شرکت بیمه نیز به استناد نامه مدیر کارخانه به بانک، در پاسخ به دعوای مطالبه خسارت اعلام می‌دارد که خسارت وارده پس از انقضای مدت بیمه‌نامه (1388/1/5) بوده است. مدیر کارخانه ضمن تأیید امضا و تاریخ اعلامی به بانک، در اجرای <a class="artref" href="/ماده/ماده-1276-a_0815110236938">ماده 1276 قانون مدنی</a>، اعلام می‌دارد که اقرارش در خصوص تاریخ حادثه کذب بوده و تقاضای رسیدگی به این موضوع را کرده است. در این مورد دادگاه چه تصمیمی باید اتخاذ نماید؟ نظر هیئت عالی نشست قضایی (2) مدنی: ب. ت. ب. حکم مقرر در <a class="artref" href="/ماده/ماده-1277-a_0815110236939">ماده 1277 قانون مدنی</a> خاصه قسمت اخیر آن و همچنین ماده 1276 همان قانون، مادام‌که ادعای خلاف اثبات نشده، مضر به اقرار نیست. بنابراین، نظر اکثریت: مورد تأیید است. نظر اکثریت در فرض سوال، ب. ت. ب. <a class="artref" href="/ماده/ماده-1276-a_0815110236938">ماده 1276 قانون مدنی</a> که بیان نموده: «اگر کذب اقرار نزد حاکم ثابت شود آن اقرار اثری نخواهد داشت.» و همچنین با عنایت به ماده 1277 این قانون که مقرر کرده است: «... اگر مقر ادعا کند اقرار او فاسد یا مبنی ‌بر اشتباه یا غلط بوده، شنیده می‌شود و همچنین است در صورتی‌که برای اقرار خود عذری ذکر کند که قابل قبول باشد...» قابل رسیدگی است و اگر ثابت شود اقرار اشتباه بوده و یا به خاطر تأخیر در پرداخت اقساط بوده است، اقرارکننده ملزم به اقرار خود نیست هر چند موضوع سوال از طریق دلایل و قرائن دیگر، مانند گزارش پاسگاه در خصوص تاریخ حادثه آتش‌سوزی قابل اثبات است. نظر اقلیت ب. ت. ب. این‌که اقرار عبارت است از اخبار به حقی برای غیر و به ضرر خود و با استناد به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1260-a_0815110236922">ماده 1260 قانون مدنی</a>؛ «اقرار واقع می‌شود به هر لفظی که دلالت بر آن نماید»؛ در فرض سوال ب. ت. ب. این‌که مدیر کارخانه کتباً تاریخ حادثه را اعلام نموده، اقرار به وقوع حادثه در آن تاریخ داشته است لذا اقرار به ضرر خودش بوده و انکار وی هم قابل استماع نیست و نمی‌تواند از مزایای بیمه استفاده کند.