توسعه شکایت از ناحیه وکیل

در پرونده‌ای شخصی راساً اقدام به طرح شکایت نموده و نزد قاضی مربوطه حاضر و شرح شکایت خود را نزد قاضی بیان داشته و در نهایت عناوین اتهامی مورد نظر خود را صراحتاً در شکوائیه و نزد مقام قضائی، جهت پیگیری پرونده اعلام نموده است و پرونده بر اساس عناوین مطروحه در مرحله تحقیقات قرار گرفته است؛ لکن پس از آن و در اثنای انجام تحقیقات یا پس از پایان تحقیقات و قبل از صدور قرار مقتضی، شخص شاکی اقدام به معرفی وکیل در پرونده نموده و وکیل با ارسال لایحه یا به صورت حضوری، عناوین اتهامی جدیدی را مطرح می‌نماید که هرچند مرتبط با موضوع دعوا م. ب. لکن جزو عناوین اعلامی شاکی که به‌ طور صریح بیان نموده است نمی‎باشد. آیا مقام قضایی تکلیفی به انجام تحقیقات در خصوص عناوین جدید مطروحه از ناحیه وکیل در اثنای تحقیقات یا پس از تکمیل تحقیقات ب. ت. ب. مغایرت با عناوین مطروحه در شکوائیه یا عناوین اعلامی خود شاکی و ورود به ماهیت آنها دارد؟ نظر هیات عالی اختیارات وکیل در حدود وکالت است چنانچه موکل به طور عام و کلی برای طرح شکایت علیه فلان فرد به او وکالت داده باشد می‌تواند عناوین دیگری را مطرح کند لازم به یادآوری است اتخاذ عنوان‌های صحیح قانونی از وکیل، مورد انتظار می‌باشد، ممکن است شاکی تحت عنوان سرقت، طرح شکایت کرده باشد ولی عنوان درست قانونی، موضوع کلاهبرداری یا خیانت در امانت باشد. لذا ماده 99 قانون آیین دادرسی کیفری نیز به بازپرس اختیار داده است که در صورت کشف جرم جدید با اطلاع دادستان در آن مورد هم تحقیق کند. نظر اکثریت با عنایت به اینکه غالب وکالتنامه‌های تنظیمی توسط وکلاء دادگستری به صورت تام‌الاختیار و عام بوده و وکلا از ناحیه موکلین، حق هر گونه طرح شکایتی را دارا می‌باشند؛ لذا زمان طرح شکایت موضوعیت ندارد و چه بسا به طور مثال پرونده‌ای با عناوین توهین و تهدید آغاز و تحقیقات آنها کامل و معد صدور رای باشد لکن قبل از صدور رای مقتضی، شخص اقدام به معرفی وکیل نموده و وکیل مربوطه عناوین افترا و مزاحمت تلفنی را نیز در خصوص همان دعوا بیان نماید که در این صورت مقام قضایی مکلف است در خصوص عناوین مطروحه نیز رسیدگی و اتخاذ تصمیم را تا انجام تحقیقات در خصوص عناوین جدید به تعویق بیاندازد. مضافاً بر اینکه عناوینی که از ناحیه وکیل مطرح می‌گردد از دو حال خارج نیست؛ یا از زمره جرائم قابل گذشت است یا غیر قابل گذشت. چنانچه از زمره جرائم غیرقابل گذشت باشد که وکیل صرفاً حسب ماده 64 آیین دادرسی کیفری اعلام‌کننده جرم است و مقام قضایی مکلف به رسیدگی در خصوص آن است و در صورتی که قابل گذشت باشد با عنایت به اینکه ممکن است شاکی در فرض فوق به لحاظ عدم وجود وکیل و عدم اطلاع کافی حقوقی عناوین مذکور را ذکر نکرده باشد، حق طرح عناوین مذکور از ایشان زائل نمی‌گردد و وکیل ایشان می‌تواند اقدام به طرح عناوین مذکور نماید لکن باید توجه نمود که پس از طرح عناوین مذکور که در شکوائیه قید نگردیده است بایستی مجدداً حسب مفاد ماده 99 آیین دادرسی کیفری، ارجاع مجدد دادستان جهت تحقیق اخذ گردد. نظر اقلیت در مساله فوق دو فرض قابل تحقق است: فرض اول: چنانچه شاکی اقدام به طرح شکایت نموده و نزد مقام قضایی حاضر و پس از شرح کامل شکایت صرفاً بیان نموده به طور مثال بابت عناوین توهین و تهدید، شاکی است و شکایت دیگری ندارد، با عنایت به اینکه در خصوص موضوع مطروحه خود شاکی یا موکل تعیین تکلیف نموده و از طرفی عناوین مطروحه قابل گذشت م. ب. لذا وکیل حق توسعه شکایت موکل را در خصوص این موضوع (موضوع اختلافی در زمان و مکان واحد) ندارد و نمی‌تواند عناوین قابل گذشت دیگری به شکایت اضافه نماید چراکه موکل خود راساً در خصوص درگیری که در زمان و مکان مشخص رخ داده است ادای توضیح نموده و صراحتاً در شکوائیه یا نزد مقام قضایی اظهار نموده بابت عناوین خاصی شاکی م. ب. و همانطور که در ماده 683 قانون مدنی بیان گردیده، هرگاه متعلق وکالت از بین برود یا موکل عملی را که مورد وکالت است خود انجام دهد وکالت در محدوده مذکور منفسخ می‌گردد لذا در این فرض نیز چون خود موکل اقدام به شرح شکایت و ذکر عناوین قابل گذشت مد نظر نموده است متعلق وکالت برای وکیل از بین رفته است و امکان توسعه شکایت در عناوین قابل گذشت از ناحیه وکیل ممکن نیست و نهایتاً مقام قضایی تکلیفی به رسیدگی به عناوین قابل گذشت اعلامی از ناحیه وکیل شاکی را ندارد. فرض دوم: چنانچه شاکی صرفاً شرح شکایت نموده و عناوینی ذکر نکرده باشد یا وکیل اعلام کننده جرم غیر قابل گذشتی باشد و نه شاکی عنوان قابل گذشت از ناحیه موکل، در این فرض به لحاظ اینکه موکل در خصوص موضوع صراحتاً تعیین تکلیف ننموده و عنوان خاصی مطرح ننموده است لذا متعلق وکالت در خصوص طرح عناوین قابل گذشت راجع به موضوع اختلاف مد نظر (در زمان و مکان مشخص) از بین نرفته و چنانچه وکیل از ناحیه موکل عناوین مورد نظر را ذکر کند مقام قضایی مکلف به رسیدگی به تمام عناوین مطروحه م. ب..