نشست قضایی
تکلیف دادگاه در خصوص تقلیل خواسته نسبت به اتخاذ تصمیم
خلاصه
موضوع این نشست تعیین تکلیف دادگاه در خصوص تقلیل خواسته در دادرسی حقوقی است. قانون در این زمینه سکوت کرده و این امر موجب بروز اختلاف در رویه قضایی شده است. نتیجه عملی و نحوه تصمیمگیری دادگاه در این فرض مورد بحث قرار گرفت.
مستند: ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی، ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی.
کلیدواژهها: تقلیل خواسته، کاهش خواسته، استرداد دعوا، آیین دادرسی مدنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
تکلیف دادگاه در خصوص تقلیل خواسته نسبت به اتخاذ تصمیم
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/01/31
برگزار شده توسط: استان تهران/ شهر رباط کریمموضوع
تکلیف دادگاه در خصوص تقلیل خواسته نسبت به اتخاذ تصمیمپرسش
به موجب ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی: «خواهان میتواند خواسته خود را که در دادخواست تصریح کرده است در تمام مراحل دادرسی کم کند....» ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی در استرداد دادخواست یا دعوی مقرر میدارد: «استرداد دعوا و دادخواست به ترتیب زیر صورت میگیرد:
الف- خواهان میتواند تا اولین جلسه دادرسی، دادخواست خود را مسترد کند. در این صورت دادگاه قرار ابطال دادخواست صادر مینماید.
ب- خواهان میتواند مادامیکه دادرسی تمام نشده دعوای خود را استرداد کند. در این صورت دادگاه قرار رد دعوا صادر مینماید.
ج- استرداد دعوا پس از ختم مذاکرات اصحاب دعوا در موردی ممکن است که یا خوانده راضی باشد و یا خواهان از دعوای خود به کلیصرفنظر کند. در این صورت دادگاه قرار سقوط دعوا صادر خواهد کرد.» و لیکن تکلیف دادگاه، در خصوص تقلیل یا کاهش خواسته مسکوت است.
با این فرض در کاهش یا تقلیل خواسته در دادرسی حقوقی، دادگاه مواجه با چه تکلیفی میباشد؟ در پروندهای تحت عنوان رفع تصرف عدوانی و مطالبه اجرتالمثل، خواهان قبل از جلسه اول رسیدگی، مطالبه اجرتالمثل را تقلیل نمود و دادگاه در خصوص رفع تصرف عدوانی حکم محکومیت خوانده را صادر نمود. با اعتراض محکومعلیه، پرونده در دادگاه تجدیدنظر طرح و دادگاه تجدیدنظر خطاب به دادگاه بدوی تذکر نمود که بایستی در خصوص تقلیل خواسته نیز دادگاه بدوی تصمیمگیری نماید. فارغ از اینکه دادگاه تجدیدنظر امکان ورود به چنین موضوعی را دارد یا خیر؟ موضوع بحث نمیباشد و صرفاً در جهت کاربردی و قضایی بودن موضوع و نتیجه عملی پاسخ به سوال طرح گردید.
نظر هیات عالی
دعوای خلع ید و مطالبه اجرتالمثل، متشکل از دو دعوا با خواستههای مختلف است که به جهت ارتباط با یکدیگر، با یک دادخواست مطرح شده است. بنابراین همانطوری که در نظریه اکثریت آمده است در صورتیکه خواهان از یکی از دو دعوا منصرف گردد، دادگاه رسیدگیکننده در مورد دعوایی که خواهان با انصراف از آن، درواقع آن را مسترد کرده است، باید به استناد بند ب ماده یاد شده قرار رد دعوا صادر کند لیکن در موردی که خواهان میزان خواسته واحد خود مثل مطالبه وجه را کم میکند، موجبی برای صدور قرار رد، در مورد میزانی از خواسته که خواهان با انصراف از آن میزان، درواقع خواسته خود را کم کرده است، وجود ندارد.نظر اکثریت
به موجب ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی: «خواهان میتواند خواسته خود را که در دادخواست تصریح کرده است در تمام مراحل دادرسی کم کند....» کم کردن خواسته میتواند علل متعددی داشته باشد که مهمترین آن عدم امکان ارائه دلیل و احتمال صدور رای بر رد دعوای مطروحه است. کاهش خواسته به دو صورت هست خواهان میتواند از تعداد خواستههای خود بکاهد مثلاً خواسته، خلع ید و مطالبه اجرت المثل باشد ولی خواهان خواسته مطالبه اجرتالمثل را کم کند. بدیهی است هرگاه خواهان کل خواستهاش را کم کند در این صورت، تقلیل به معنای واژه آن، به کار نمیرود؛ بلکه به معنای استرداد م. ب. و واژههای تقلیل، رضایت، انصراف، پس گرفتن و مشابه آن. .. تعابیر مختلفی از واژه استرداد هستند و دادگاه بر حسب ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی؛ بایستی مبادرت به اتخاذ تصمیم خواهد کند و لیکن در مواقعی که صرفاً تقلیل در معنای واقعی آن و صرفا نسبت به بخشی از یک خواسته به کار رود به عبارتی مبلغ خواسته کاهش پیدا کند در این صورت کاهش خواسته صرفاً کاستن از میزان خواسته باشد مثلاً خواسته خلع ید از هزار متر از ملک موضوع دعوا بوده است اما خ. خ. ر. به میزان پانصد متر کاهش میدهد.
در مورد اخیر قاضی نبایستی رای صادر کند و ذکر تقلیل در دادنامه کافی به مقصود م. ب. به دلیل اینکه اصل خواسته استرداد نشده است. بنابراین در این دو صورت در کاهش خواسته در تعدد خواسته و کاهش یک خواسته؛ دادگاه باید در صدور رای دقت کند.
نظر اقلیت
با پذیرش استدلالهای نظریه اکثریت ولیکن با عقیده بر این موضوع که کاهش خواسته در فرض دوم نیز به معنای استرداد جزئی م. ب. و دادگاه بایستی در چهارچوب ماده 4 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 با در نظر گرفتن ماده 107 از همین قانون، تصمیم مقتضی در قالب قرار را نسبت به آن بخش از خواسته تقلیل یافته اعلام نماید.موارد مرتبط 86
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
شرایط تحقق محاربه
ماده 4 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
شرایط تفویض حضانت فرزند زیر هفت سال به پدر
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
افزایش خواسته توسط وارد ثالث
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی مربوط به خواهان دعوی اصلی است و وارد ثالث
-
رأی
هماستناد
نحوه مسئولیت متصرفین غیرقانونی درتادیه اجرت المثل
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی رد گردید
-
رأی
هماستناد
تغییر بهای خواسته در جریان دادرسی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی استنباط نموده اند آنچه که خواهان می تواند
-
رأی
هماستناد
عدم تعلق خسارت تأخیر تأدیه به پول خارجی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی در مقام افزایش و کاهش خواسته و تغییر نحوه
-
رأی
هماستناد
تغییر خواسته از دستور فروش منافع به خلع ید ملک مشاع
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست افزایش خواسته توسط وارد ثالث
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی مربوط به خواهان دعوی اصلی است وارد ثالث نم
-
رأی
هماستناد
اسقاط خیار غبن در عقد بیع
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی ندارد با توجه به اینکه دعوی به عنوان یک نه
-
رأی
هماستناد
لازمه طرح دعوای ابطال سند
مواد 98، 348، 353، 355 و 365 قانون آیین دادرسی مدنی بود
-
رأی
هماستناد
تغییر خواسته از خسارت عدم انجام تعهد به الزام به ایفای تعهد
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی در صورتی ممکن است که با دعوی طرح شده مربوط
-
رأی
هماستناد
فسخ قرارداد پیمانی
ماده 98 قانون تشکیلات و آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
افزایش خواسته در دعاوی غیرمالی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی نیست و اگر خواسته جدید تلقی شود نیز نیاز ب
-
رأی
هماستناد
مصداق افزایش خواسته
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی اعلام کرد که خواهان می تواند خواسته خود را
-
رأی
هماستناد
حکم دادگاه درباره مطالبه مالیات بر ارث و دیون مرحوم و تایید آن در دادگاه تجدیدنظر با کاهش مبلغ محکومیت
مواد 98 و 198 و 303 و 502 و 515 و 522 از قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ اصل خ
-
رأی
هماستناد
مسئولیت مدیر تعمیرگاه نسبت به فعل کارگر
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی بوده و بدین وصف با استناد به مواد مواد 125
-
رأی
هماستناد
زمان تحقق مالکیت برنده مزایده
قانون آیین دادرسی در امور مدنی و نیز ماده 98
-
رأی
هماستناد
افزایش خواسته در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی انتقال
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی است زیرا افزایش خواسته در چارچوب افزایش می
-
رأی
هماستناد
اثر تعارض شهادت گواهان در مراحل مختلف دادرسی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی خواسته خود را از 69/000/000 میلیون تومان ب
-
رأی
هماستناد
تفاوت دعوای نفی ولد و نفی نسب
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 گردد
-
رأی
هماستناد
تغییر خواسته از وجه التزام به ضرر و زیان ناشی از جرم
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی مربوط بودن خواسته جدید با دعوی طرح شده ساب
-
رأی
هماستناد
طرح ابطال اجرائیه ثبتی در قالب افزایش خواسته
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی را به افزایش کمی خواسته منحصرنکنیم بازهم ا
-
رأی
هماستناد
تغییر خواسته از مطالبه ارش به فسخ
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی به اعلام فسخ و استرداد ثمن توسط خواندگان ت
-
رأی
هماستناد
مصداق تغییر نحوه دعوا
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی نمی باشد با توجه به اینکه جلسه اول دادرسی
-
رأی
هماستناد
ابطال اجرائیه ثبتی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد مازاد هزینه دادرسی پرداخت شده
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوا صادر می گردد و در خصوص مابقی
-
رأی
هماستناد
معیار افزایش خواسته در جلسه دادرسی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی مراجعت به افزایش خواسته دارد نه طرح دعوی ن
-
رأی
هماستناد
نحوه تغییر خواسته از تخلیه به خلع ید
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
رعایت فوریت عرفی در اعمال خیار غبن
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی است
-
رأی
هماستناد
ابطال نقل و انتقال سهام به دلیل نقض مقررات و سوءاستفاده از حق تقدم و اعاده سهام به خواهانها
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی قابل اجابت وبررسی است وبا توجه به دادخواست
-
رأی
هماستناد
اصلاح شماره پلاک ثبتی ملک در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی تغییرخواسته ویا افزایش آن تاپایان اولین جل
-
رأی
هماستناد
حذف(تکراری)
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی صورت گرفته است دادگاه باعنایت به مجموع مدا
-
رأی
هماستناد
تاثیر اقدامات پس از فسخ در التزام به معامله
مواد 98 و 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تشریفات و مهلت فسخ نکاح به دلیل جنون
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی خواسته مطروحه از فسخ نکاح به صدور حکم بر ا
-
رأی
هماستناد
دعوی ابطال معاملات محجور بدون ذکر مشخصات کامل معاملاتتکمیل مشخصات معامله موضوع دعوی ابطال پس از اولین جلسه دادرسی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تکلیف دادگاه در فرض عدم پذیرش نظریه داوران
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئولیت مدنی کارفرما
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی بوده و بدین وصف با استناد به مواد 1257 - 1
-
رأی
هماستناد
دعوی الزام به تنظیم سند پس از صدور حکم خلع ید
مواد 98 ، 198 ، 241 ، 515 و 519 از قانون آیین دادرسی مدنی ضمن احراز انتقال صحیح مبیع موضوع معامله فی
-
رأی
هماستناد
صدور حکم بدون تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر تعارض شهادت گواهان در مراحل مختلف دادرسی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی خواسته خود را از 69/000/000 میلیون تومان ب
نظریات مشورتی 4
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/952 مورخ 1395/04/27
ماده 98 قانون آیین دادرسی در امور مدنی نسبت به تغییر نحوه دعوا به «طلاق ب
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/3079 مورخ 1396/12/14
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی و امکان افزایش خواسته در دادخواست ها است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/863 مورخ 1398/06/30
ماده 98 از قانون آیین دادرسی مدنی آیا نیازمند پرداخت هزینه دادرسی جدید برای
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1017 مورخ 1398/08/11
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی قابل بررسی است یا خیر
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
ارایه دادخواست تکمیلی مبنی بر افزایش خواسته بعد از پایان دادرسی
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی است یا خیر
-
نشست قضایی
هماستناد
ترمیم دادرسی مدنی
مواد 98 و 105 و 199 قانون آیین دادرسی مدنی بایستی معتقد به امکان ترمیم دادرسی باشیم
مواد مرتبط 3
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 107 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی در استرداد دادخواست یا دعوی مقرر می دارد:
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 4 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 4 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 98 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی: «خواهان می تواند خواسته خود را که در دادخ
دکترین 37
-
مقاله
هماستناد
۱-۳-۲- نقش دادستان در دعوای ورشکستگی — دادگاههای عمومی حقوقی اقامه شود
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
۱-۳-۲- نقش دادستان در دعوای ورشکستگی — سومین نکته را باید در تسریع به
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
استماع پذیری دعوا به اعتبار یکبارگی اقامه ی آن — دعوایی وجود ندارد تا دادگاه و دادگستری
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
استماع پذیری دعوا به اعتبار یکبارگی اقامه ی آن — دعوایی وجود ندارد تا دادگاه و دادگستری
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
استماع پذیری دعوا به اعتبار یکبارگی اقامه ی آن — دعوایی وجود ندارد تا دادگاه و دادگستری
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین بودن موضوع حکم دادگاه
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین بودن موضوع حکم دادگاه — کافی نیست که حکم دادگاه فقط دارای
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین بودن موضوع حکم دادگاه — منشأ ابهام در حکم و معین نبودن
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین بودن موضوع حکم دادگاه — منشأ ابهام در حکم و معین نبودن
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
حکم اجرایی و غیر اجرایی — به نحوی که به باور نگارنده می
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
حکم اجرایی و غیر اجرایی — برخی از حقوقدانان بر این عقیده اند
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
غیر اجرایی است نه حکم اعلامی
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
غیر اجرایی است نه حکم اعلامی — حکم دادگاه هنگامی جنبه اجرایی دارد که
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
تصمیم و رأی دادگاه ۳۶۹ — اعلام امکان شکایت از رأی نزد
مواد 3 و 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
تصمیم و رأی دادگاه ۳۶۹ — برخی گفته اند که تعیین و اعلام
مواد 3 و 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
تصمیم و رأی دادگاه ۳۶۹ — برخی گفته اند که تعیین و اعلام
مواد 3 و 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین بودن حکم موضوع اجرا — اجرای حکمی که موضوع آن نامعین است
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین بودن حکم موضوع اجرا — ماده ۴ ق
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
در دو نظام اجرا — اجرای فوری اصلی است که هر دو
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
در دو نظام اجرا — در هر دو نظام اجرایی حکم موضوع
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
در دو نظام اجرا — در هر دو نظام اجرایی حکم موضوع
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین نبودن موضوع حکم — بین موضوع حکم و محکوم به تمایز
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین نبودن موضوع حکم — نهاد دادرسی به نحو عام و دادگاه
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
معین نبودن موضوع حکم — نهاد دادرسی به نحو عام و دادگاه
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
در ماده واحده ۱۳۳۱/۵/۱۶ مجلس شورای ملی آمده است چون خیانت حاج
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
همچنین در ماده ۱۳۳۱/۵/۷ مجلس شورای ملی و ۱۳۳۱/۵/۱۱ مجلس سنا آمده
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
همچنین در ماده ۱۳۳۱/۵/۷ مجلس شورای ملی و ۱۳۳۱/۵/۱۱ مجلس سنا آمده
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
متد صریح نبوده و یا متناقض باشد یا اصلا قانونی در قضیه
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
در ماده ۴ ق
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
تعارض شناسی
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
دادرسی فوری با طرح تقاضا — نکته ظریف دیگر اینکه نفع در تقاضای
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
ضمانت اجرای ذی نفع نبودن متقاضی صدور دستور موقت رد درخواست از
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
دادرسی فوری با طرح تقاضا — ضمانت اجرای ذی نفع نبودن متقاضی صدور
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
قدرت اجرایی دستور موقت
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
قدرت اجرایی دستور موقت — دستور موقت دارای توان اجرایی است و
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
قدرت اجرایی دستور موقت — بعلاوه از ویژگیهای خاص و متمایزی نسبت
ماده 4 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
قدرت اجرایی دستور موقت — بعلاوه از ویژگیهای خاص و متمایزی نسبت
ماده 4 ق.آ.د.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
