رفع عیوب زن در نکاح قبل از فسخ

رفع عیوب زن در نکاح قبل از فسخ خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1399/12/06 در استان بوشهر برگزار شد، موضوع بررسی رفع عیوب زن در نکاح پیش از فسخ مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا در صورتی که عیوب زن پس از نکاح و پیش از فسخ با عمل جراحی یا دارو برطرف شود، حق فسخ برای زوج همچنان باقی خواهد ماند؟ نظر هیات عالی بر این اساس است که با رفع عیب، مبنای حق فسخ که ناشی از ورود ضرر به زوج است، منتفی می‌شود و در نتیجه حق فسخ از بین می‌رود. نظر اکثریت نیز بر همین مبنا تاکید دارد که فلسفه فسخ ازدواج جلوگیری از ضرر و حرج است و با درمان عیب، ضرر مرتفع می‌گردد و به همین دلیل حق فسخ برای زوج وجود نخواهد داشت. در مقابل، نظر اقلیت بر این نکته تاکید می‌کند که حق فسخ به عنوان یکی از خیارات، پس از ایجاد، باقی است و حتی با رفع عیب، حق فسخ ممکن است همچنان وجود داشته باشد، مگر اینکه دلیلی بر انصراف از آن وجود داشته باشد. به طور کلی، هیات عالی نظر اکثریت را تایید کرده و بر این باور است که با رفع عیب، حق فسخ از بین می‌رود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1399/12/06 برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر دشتی موضوع رفع عیوب زن در نکاح قبل از فسخ پرسش چنانچه یکی از عیوب مذکور در زن بعد از نکاح کشف شود و قبل از فسخ، این عیب با عمل جراحی یا مصرف دارو و... رفع گردد. آیا حق فسخ برای زوج باقی خواهد ماند؟ نظر هیات عالی در فرض سوال؛ چنانچه عیب در زن با انجام عمل جراحی، مصرف دارو و... رفع شود چون مبنای حق فسخ نکاح که مبتنی بر ورود ضرر به زوج است عملاً منتفی شده و دیگر ضرری برای زوج متصور نیست، لذا حق فسخ ناشی از عیب سابق زوجه مبنای فقهی و حقوقی خود را از دست داده است؛ با این وصف نظریه اکثریت مورد تائید هیات عالی م. ب.. نظر اکثریت فسخ ازدواج در حقوق ایران ایقاعی است که در موارد معینه‌ای به ی. ا. ط. این رابطه حقوقی داده می‌شود. به نظر می‌رسد مهم‌ترین فلسفه‌ی فسخ ازدواج مشروع به سبب بیماری، جلوگیری از ضرر و حرج است که مطابق قاعده فقهی «لاضرر» و «لاحرج » نباید هیچ‌گونه ضرر و حرجی به کسی وارد شود. نتیجتاً ضمن در نظر داشتن این مهم که حق فسخ هم برای جبران زیان است، وقتی موجبات حق فسخ در این مورد یعنی با درمان شدن بیماری و رفع عیب، ضرر و زیان هم برای زوج مرتفع می‌گردد و مجوزی جهت حق فسخ برای ایشان وجود ندارد. لذا در این حالت تمسک به اصل استصحاب صحیح نمی‌باشد و نهایت با مرتفع شدن بیماری و رفع عیب زوجه، حق فسخ برای مرد از بین می‌رود. نظر ابرازی ن. ب. ا. در صورت عارض شدن عیب در زوجه اولاً؛ فسخ نکاح، حق م. ب. و ازجمله خیارات م. ب. و وقتی هم که حق فسخ به وجود آمده، نمی‌توان در این حق فسخ دخل و تصرف کرد و تنها دارنده حق می‌تواند آن را از بین ببرد و باید در این مورد قائل به استصحاب بقای حق فسخ پس از درمان بود. به عبارتی خیار فسخ با وجود عیب ایجاد می‌شود و اگر هم درمانی صورت پذیرد مقوله استصحاب حق مطرح می‌شود. نتیجتاً اینکه وقتی حقی از پیش وجود داشته باشد، در زمان بعد نیز می‌تواند وجود داشته باشد. مگر اینکه دلیلی برای انصراف و عدول از آن مشاهده شود.