نشست قضایی
سلب حق رجوع به زوجه در ایام عده در طلاق رجعی
خلاصه
موضوع درباره امکان اسقاط حق رجوع شوهر به زوجه در ایام عده در طلاق رجعی بود. اختلاف بود که آیا زوج میتواند این حق را از خود سلب کند. هیات عالی و نظر اکثریت اعلام کردند که حق رجوع از قوانین آمره و برای حفظ نظم خانواده بوده و قابل اسقاط نیست.
اصلِ حقوقی: حق رجوع زوج در ایام عده طلاق رجعی از قوانین آمره است و شوهر نمیتواند آن را سلب یا ساقط کند.
مستند: ماده 1148 قانون مدنی
کلیدواژهها: طلاق رجعی، حق رجوع، ایام عده، قوانین آمره، حاکمیت اراده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
سلب حق رجوع به زوجه در ایام عده در طلاق رجعی
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 15 فروردین 1385 در استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع سلب حق رجوع به زوجه در ایام عده در طلاق رجعی مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا شوهر میتواند حق رجوع به زوجه در ایام عده ر. ا. خ. سلب کند یا خیر. هیات عالی قضایی بر این عقیده بود که در طلاق رجعی، شوهر حق رجوع دارد و این حق به منظور حفظ خانواده و نظم اجتماعی قابل اسقاط نیست. نظر اکثریت بر این است که حق رجوع در ایام عده، به دلیل ویژگی حکمی آن، قابل اسقاط نمیباشد و به اراده شوهر وابسته نیست. این نظر با استناد به ماده 1148 قانون مدنی که حق رجوع را برای شوهر در مدت عده مقرر کرده، تقویت شده و همچنین به نظریه حضرت امام خمینی نیز اشاره شده است. از سوی دیگر، نظر اقلیت این است که ب. ت. ب. معنای عرفی واژه "حق" و صراحت ماده 1148، رجوع به عنوان یک حق قابل اسقاط است و اصل حاکمیت اراده این موضوع را توجیه میکند. این اختلاف نظرها در تفسیر حق رجوع و قابلیت اسقاط آن، نشاندهنده تنوع دیدگاهها در میان فقها و حقوقدانان است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1385/01/15
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریزموضوع
سلب حق رجوع به زوجه در ایام عده در طلاق رجعیپرسش
در صورت وقوع طلاق رجعی و قبل از انقضای مدت عده، آیا زوج میتواند حق رجوع به زوجه در ایام عده ر. ا. خ. سلب و ساقط کند؟
نظر هیئت عالی
در طلاق رجعی شوهر میتواند در صورت عده به طلاق رجوع کند. عدهیی از فقها برآنند که رجوع حکم است. بعضی از حقوقدانها به پیروی از نظر فقها معتقدند که رجوع از قوانین آمره است و برای حفظ خانواده و برقراری نظم اجتماع تأسیس شده است و حق رجوع را قابل اسقاط نمیدانند.
عدهیی دیگر از فقها عقیده دارند که رجوع حق است و از ملاحظه ماده 1148 قانون مدنی مستنبط است که قانون مدنی از این دسته از فقها پیروی کرده و آن را حق میداند و مقرر میدارد: «در طلاق رجعی برای شوهر در مدت عده حق رجوع است.» طبق نظر اخیر شوهر میتواند حق خود را اسقاط کند و در اینصورت طلاق در حکم بائن است و شوهر دیگر نمیتواند رجوع کند.نظر اکثریت
نظر به اینکه احکام و مقررات راجع به احوال شخصیه و از جمله طلاق و رجوع از قواعد آمره مربوط به نظم عمومی است و با عنایت به اینکه هدف شارع در وضع این مقررات و ایجاد حق رجوع برای زوج در طول ایام عده حفظ بقای زوجیت و جلوگیری از انحلال زناشویی است و به این جهت نیز رابطه زوجیت را در طول عده طلاق رجعی باقی تلقی کرده است، حق رجوع در طول ایام عده، حق به معنای خاص آن نیست که قابل اسقاط باشد بلکه خصلت و ماهیت حکمی نیز دارد و علاوهبر حق بودن، حکمی نیز م. ب. و همچنانکه بدون اراده طرفین و از جمله شوهر، به وجود میآید، متکی به اراده او نیست و به جهت داشتن ماهیت حکمی، قابل اسقاط از طرف شوهر نیز نیست. نظر حضرت امام خمینی در جلد دوم تحریرالوسیله - مسئله (7) موید این مطلب است.نظر اقلیت
قانونگذار در وضع الفاظ و عبارات به مفهوم عرفی آنها توجه دارد و ب. ت. ب. معنای لفظ «حق»، مقنن عالماً این لفظ را در ماده 1148 به کار برده و مقرر داشته: «در طلاق رجعی برای شوهر در مدت عده حق رجوع است». ب. ت. ب. صراحت ماده 1148 قانون مدنی، تردیدی د. ح. بودن «رجوع» وجود ندارد و به این جهت نیز دلیلی بر عدم امکان اسقاط چنین حقی از طرف ذیحق وجود ندارد و اصل حاکمیت اراده نیز آن را توجیه میکند و فقهای بزرگی همانند علامه و آیات عظام خویی، مکارم شیرازی و میرزا جواد تبریزی بر قابل اسقاط بودن حق رجوع شوهر فتوا دادهاند.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 39
آرای مرتبط 22
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان اجرت المثل و شرط تنصیف دارایی
ماده 1148 و 1149 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تکلیف دادگاه در برابر ادعای اکراهی بودن امضای رسید دریافت مهریه
مواد 1148 ، 1151 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر زندگی مشترک بر رجوع از طلاقنحوه اثبات رجوع از طلاقاثر عقد موقت بع از طلاق بر اثبات رجوع از طلاق
مواد 1148، 1149 و 1151 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ازدواج با خواهر زن درایام عده طلاق رجعی همسر اول
مواد 1148 و 1150 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ازدواج با خواهر زن درایام عده طلاق رجعی همسر اول
مواد 1148 و 1150 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تکلیف دادگاه در برابر ادعای اکراهی بودن امضای رسید دریافت مهریه
مواد 1148 ، 1151 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تعیین میزان شرط تنصیف اموال
ماده 1148 و 1151 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان اجرتالمثل و شرط تنصیف دارایی
ماده 1148 و 1149 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه تعیین میزان ملاقات با فرزند مشترک - تصمیم دادگاه درخصوص حقوق مالی زوجه در دعوی طلاق توسط زوج - اعمال شرط تنصیف دارائی
مواد 1148 ، 1149 ، 1109 و 1151 قانون مدنی رجعی می باشد و عده این طلاق از تاریخ وقوع آن سه طهر اس
-
رأی
هماستناد
ماهیت نکاح موقت طولانی مدت
ماده 1148 قانون مدنی حق رجوع در طلاق رجعی برای شوهر در مدت عده است و رجوع ف
-
رأی
هماستناد
رسیدگی به شرط تنصیف اموال
مواد 1148 ، 1149 ، 1109 ، 1151 قانون مدنی رجعی است
-
رأی
هماستناد
عدم ذکر حقوق مالی زوجه در گواهی عدم امکان سازش
مواد 1148 و 1149 قانون مدنی نوع طلاق را رجعی تعیین می نماید
-
رأی
هماستناد
تعیین نفقه ایام عده در حکم طلاق خلع
مواد 1148 و 1149 و 1109 و1151 قانون مدنی رجعی می باشد
-
رأی
هماستناد
اصل حاکم در مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
مواد 1148 و 1149 و 1109 و 151 قانون مدنی رجعی می باشد و عده این طلاق از تاریخ وقوع آن سه طهر اس
-
رأی
هماستناد
رابطه بین اجرت المثل ایام زوجیت و نحله
مواد 1148 و 1149 و 1109 و 1151 قانون مدنی رجعی می باشد
-
رأی
هماستناد
صدور گواهی عدم امکان سازش و تعیین شرایط طلاق رجعی با پرداخت مهریه و نفقه بر اساس قانون حمایت خانواده
مواد 1148و1149و1151 از قانون مدنی رجعی و عده ان سه طهر می باشد
-
رأی
هماستناد
عدم ذکر حقوق مالی زوجه در گواهی عدم امکان سازش
مواد 1148 و 1149 قانون مدنی نوع طلاق را رجعی تعیین می نماید
-
رأی
هماستناد
ماهیت نکاح موقت طولانی مدت
ماده 1148 قانون مدنی حق رجوع در طلاق رجعی برای شوهر درمدت عده است و رجوع فق
-
رأی
هماستناد
(1)- نحوه تعیین میزان ملاقات با فرزند مشترک (2)- تصمیم دادگاه درخصوص حقوق مالی زوجه در دعوی طلاق
مواد 1148، 1149، 1109 و 1151 قانون مدنی رجعی می باشد و عده این طلاق از تاریخ وقوع آن سه طهر اس
-
رأی
هماستناد
رسیدگی به شرط تنصیف اموال
مواد 1148، 1149، 1109، 1151 قانون مدنی رجعی است
-
رأی
هماستناد
تاثیر زندگی مشترک بر رجوع از طلاقنحوه اثبات رجوع از طلاقاثر عقد موقت بع از طلاق بر اثبات رجوع از طلاق
مواد 1148 ، 1149 ،1151 قانون مدنی حکم به ابطال سند طلاق به شماره 10996-93/3/17 دفتر شمار
-
رأی
هماستناد
تعیین نفقه ایام عده در حکم طلاق خلع
مواد 1148 و 1149 و 1109 و1151 قانون مدنی رجعی می باشد
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1783 مورخ 1386/03/22 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص رجوع در طلاق رجعی و اعتبار وکالت ضمن عقد نکاح با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1148 و 1149 ق.م
نشستهای قضایی 1
-
نشست قضایی
هماستناد
زمان تقویم دارایی زوج جهت اعمال شرط تنصیف با توجه به رجعی بودن طلاق
ماده 1148 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 1148 — قانون مدنی
ماده 1148 قانون مدنی
مقرراتِ مرتبط 4
-
بخشنامه
هماستناد
تکلیف دیوان عالی در فرض جمع اجرت المثل و نحله
مواد 1148، 1149 و 1151 قانون مدنی
-
بخشنامه
هماستناد
مطالبه یکجای مهریه بعد از حکم تقسیط مهریه
قانون مدنی و مواد 1148
-
بخشنامه
هماستناد
تاثیر افسردگی زوجه بر اسقاط حقوق مالی وی
مواد 1148 و 1149 و 1109 و 1151 قانون مدنی باین است
-
بخشنامه
هماستناد
اصل حاکم در مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
مواد 1148 و 1149 و 1109 و 151 قانون مدنی رجعی می باشد و عده این طلاق از تاریخ وقوع آن سه طهر اس
دکترین 10
-
مقاله
هماستناد
اعلام اعمال حق و مطالبه حقوق برخاسته از آن — پیش از اجرای حقوقی مانند فسخ قرارداد
مواد 1148 و 1149 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعلام اعمال حق و مطالبه حقوق برخاسته از آن — کاربرد اظهارنامه برای سایر حقوق مشابه فسخ
مواد 1148 و 1149 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعلام اعمال حق و مطالبه حقوق برخاسته از آن — کاربرد اظهارنامه برای سایر حقوق مشابه فسخ
مواد 1148 و 1149 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش
مواد 1143-1148 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — حکم طلاق در هر یک از انواع
مواد 1143-1148 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بررسی حقوق مالی زوجه در موارد صدور حکم طلاق به درخواست زوج
ماده 1148 ق.م
-
مقاله
هماستناد
موارد ضروری ارسال اظهارنامه — موارد ضروری ارسال اظهارنامه را می توان
مواد 1148 و 1149 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
احراز وقوع طلاق با ضمیمه نمودن مستندات — احراز اعلان اراده مرد مبنی بر
ماده 1148 قانون مدنی در طلاق باین برای شوهر حق رجوع نیست
-
مقاله
هماستناد
احراز وقوع طلاق با ضمیمه نمودن مستندات — طلاق رجعی یعنی زوج پس از اجرای
ماده 1148 قانون مدنی در طلاق باین برای شوهر حق رجوع نیست
-
مقاله
هماستناد
احراز وقوع طلاق با ضمیمه نمودن مستندات — طلاق رجعی یعنی زوج پس از اجرای
ماده 1148 قانون مدنی در طلاق باین برای شوهر حق رجوع نیست
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
