Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

عدم مطالبه دیه یا قصاص از سوی اولیای دم در قتل عمدی

#اولیای_دم #قتل_عمدی #مطالبه #دیه #قصاص #قتل #رسیدگی #دادگاه_کیفری #دادخواست #دادگاه_کیفری_یک #اقلیت #دادرسی #مجازات #محکومیت #اکثریت #ضرر_و_زیان #هزینه_دادرسی #حد #مجوز_قانونی #صورتجلسه #تشخیص #جرم #هیئت #رسیدگی_مجدد #قذف #صلاحیت #بیت_المال #عاقله #محاکم #تشریفات #صورت #قضایی #زمان #استان #پایان

خلاصه

در پرونده قتل عمدی، دادگاه کیفری یک پس از صدور حکم از جنبه عمومی جرم، با عدم مطالبه دیه از سوی اولیای دم مواجه شده است. اختلاف نظر بر سر این است که آیا مطالبه دیه نیازمند تقدیم دادخواست به دادگاه حقوقی است یا در مرجع کیفری رسیدگی می‌شود. هیئت عالی نظر اکثریت را مبنی بر لزوم تقدیم دادخواست به محاکم حقوقی تأیید کرد.

اصلِ حقوقی: دیه به عنوان ضرر و زیان اولیای دم محسوب می‌شود و در صورت عدم مطالبه در دادگاه کیفری، باید با تقدیم دادخواست به محاکم حقوقی مراجعه شود.

کلیدواژه‌ها: قتل عمد، دیه، اولیای دم، دادگاه کیفری یک، دادگاه حقوقی، تقدیم دادخواست

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
عدم مطالبه دیه یا قصاص از سوی اولیای دم در قتل عمدی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 26 مرداد 1396 در استان فارس برگزار شد، موضوع عدم مطالبه دیه یا قصاص از سوی اولیای دم در مورد قتل عمدی مورد بررسی قرار گرفت. پرسش مطرح شده این بود که در صورتی که اولیای دم پس از صدور حکم محکومیت در دادگاه کیفری یک، دیه را مطالبه نکنند، مرجع و تشریفات لازم برای مطالبه دیه چیست. هیات عالی نظر خود را اعلام کرد که برای مطالبه دیه نیازی به تقدیم دادخواست نیست و مرجع آن همان دادگاه کیفری یک خواهد بود. نظر اکثریت بیانگر این است که ب. ت. ب. اینکه دیه به عنوان ضرر و زیان اولیای دم محسوب می‌شود و در دادگاه کیفری مطالبه نشده، آنان باید با تقدیم دادخواست به محاکم حقوقی مراجعه کنند و با پایان رسیدگی کیفری، امکان طرح دعوی در مرجع کیفری وجود ندارد. در مقابل، نظر اقلیت بر این بود که دیه یکی از مجازات‌هاست و رسیدگی به آن باید در محاکم کیفری انجام شود، حتی اگر اولیای دم در مرحله اول دیه را مطالبه نکرده باشند. با این حال، آنان می‌توانند برای مطالبه دیه به محاکم حقوقی نیز مراجعه کنند که در این صورت باید تشریفات دادرسی حقوقی رعایت شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1396/05/26 برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
عدم مطالبه دیه یا قصاص از سوی اولیای دم در قتل عمدی
پرسش
در صورتی که در پرونده قتل، رسیدگی در دادگاه کیفری یک انجام شده و در مرحله دادرسی، دادگاه قتل را مستوجب دیه تشخیص داده اما اولیای دم مطالبه دیه ننمایند و حکم محکومیت صرفاً از جنبه عمومی جرم صادر شود، بعد از صدور حکم دادگاه کیفری یک، اولیای دم چگونه و در چه مرجعی بایستی دیه را مطالبه کنند؟ مرجع قضایی جهت رسیدگی به مطالبه دیه کدام مرجع است و تشریفات دادرسی (به لحاظ تقدیم دادخواست یا درخواست، هزینه دادرسی و...) چیست؟ نظر هیئت عالی در فرض سوال برای مطالبه دیه که در زمره مجازات ها قرار داده شده نیاز به تقدیم دادخواست ندارد و مرجع مطالبه آن همان دادگاه کیفری یک خواهد بود؛ نتیجتاً نظریه اقلیت در حد استنتاج مرقوم تائید می‌گردد.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. فراغ دادگاه کیفری از رسیدگی و فقد مجوز قانونی برای رسیدگی مجدد به موضوع در آن دادگاه و اینکه دیه در واقع ضرر و زیان اولیای دم بوده که در دادگاه کیفری مطالبه نکرده اند، با خاتمه دادرسی کیفری، ایشان بایستی با تقدیم دادخواست حقوقی و رعایت تشریفات مربوط، دعوی مطالبه دیه را در محاکم حقوقی مطرح نمایند. وقتی که قانون در بند «ب» ماده 9 قانون آیین دادرسی کیفری، حتی مطالبه حد قذف و مطالبه قصاص را از مصادیق دعوای خصوصی دانسته، مطالبه دیه نیز دعوای خصوصی محسوب است که با ملاک ماده 15 همان قانون زمان طرح و مطالبه آن در مرجع کیفری حداکثر تا زمان ختم دادرسی است، اگر چه مطالبه دیه در دادگاه کیفری نیاز به دادخواست ندارد؛ با پایان رسیدگی کیفری، دعوای خصوصی قابل طرح در مرجع کیفری نیست و رسیدگی دوباره دادگاه کیفری مجوز قانونی ندارد.
نظر اقلیت
از آنجایی که برابر ماده 14 قانون مجازات اسلامی، دیه یکی از انواع مجازاتهاست؛ در رسیدگی و صدور حکم در مورد آن، اصل بر صلاحیت محاکم کیفری است. بدین لحاظ است که حتی اگر هیچ متهمی در پرونده وجود نداشته باشد و موضوع پرداخت دیه از بیت المال یا پرداخت دیه توسط عاقله مطرح باشد، موضوع بدون لزوم ارائه دادخواست در دادگاه های کیفری رسیدگی می‌شود. در فرض سوال چون نسبت به مجازات دیه، در دادگاه کیفری، به لحاظ فقدان شرایط قانونی در زمان رسیدگی اولیه (عدم مطالبه اولیای دم)، در واقع رسیدگی انجام نشده، پرونده از این حیث مفتوح باقی مانده است که با تقاضای اولیای دم که به موجب درخواست صورت می‌گیرد و نیازمند هزینه دادرسی جدیدی نیز نمی‌باشد، دادگاه کیفری در این مورد نیز مجدداً رسیدگی و حکم صادر می‌نماید؛ بدیهی است اولیای دم در صورت تمایل می‌توانند، برای مطالبه دیه به محاکم حقوقی نیز مراجعه نمایند که در این صورت طبیعتاً تشریفات رسیدگی حقوقی مراعات خواهد شد.

موارد مرتبط 40

آرای مرتبط 11

نظریات مشورتی 28

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین