نظر مشورتی 7/96/1834 مورخ 1396/08/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

1- آنچه در ماده 10 قانون مجازات اسلامي 1392 راجع به عطف به ما سبق نشدن قوانين جزايي آمده، ناظر به مقررات و نظامات دولتي"، تعزيرات به استثناي تعزيرات منصوص شرعي و اقدام تأميني و تربيتي" است و شامل مقررات مربوط به ديات نمي شود. 2-الف- مطالبه ديه ناشي از حادثه، ب. ت. ب. ماده 14 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 كه به عنوان يكي از اقسام مجازات ها آمده است و با لحاظ اينكه مشمول مرور زمان نمي گردد، ازطريق طرح شكايت كيفري بلااشكال است؛ ولي در مورد طرح شكايت عليه اشخاص حقوقي چنانچه، ارتكاب بزه، مربوط به قبل از لازمالاجرا شدن قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 باشد، به لحاظ عدم پيش بيني مسئوليت كيفري نسبت به شخص حقوقي در زمان ماقبل از لازم الاجرا شدن قانون فوق الذكر، جز ازطريق طرح دعواي حقوقي، امكان پذير نمي باشد. 2-ب- اولا عدم اقدام براي مطالبه ديه از ناحيه مجني عليه يا وراث متوفي (وي)، موجب سقوط حق مذكور براي آنان نيست و لذا هر زمان مي توانند اين حق را مطالبه نمايند. ثانياً پرداخت ديه همواره بايد به قيمت روز باشد و دليلي بر اين كه عدم مطالبه آن، موجب تنزل ديه به قيمت روز حادثه باشد، در قانون پيش بيني نشده است. 3- مطالبه ديه، موضوعا از شمول مقررات ماده 522 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 خارج است نظریه مشورتی شماره 7/96/1834 مورخ 1396/08/09 موضوع استعلام شامل سه پرسش مرتبط با مطالبه دیه در حوادث و آثار قانونی آن است. در پاسخ به پرسش اول، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح می‌دهد که ماده 10 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، که به عدم عطف به ما سبق بودن قوانین جزایی اشاره دارد، شامل مقررات دیات نمی‌شود. در پاسخ به پرسش دوم، بیان شده است که عدم اقدام برای مطالبه دیه باعث از بین رفتن این حق نمی‌شود و افراد می‌توانند هر زمان که بخواهند این حق را مطالبه کنند. همچنین، دیه باید به قیمت روز پرداخت شود و عدم مطالبه، ارزش دیه را به قیمت روز حادثه کاهش نمی‌دهد. در پاسخ به پرسش سوم، تاکید شده است که مطالبه دیه از شمول مقررات ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مستثنی است. تاریخ نظریه: 1396/08/09 شماره نظریه: 7/96/1834 شماره پرونده: 1357-1/186-96 1- در صورت مطالبه دیه از سوی مدعی در سال وقوع حادثه دیه به چه استنادی موضوع رأی یا احراز استحقاق شده است؟ 2- به فرض عدم مطالبه از سوی مدعی خصوصی در سال وقوع حادثه و طرح ادعای وی در حال حاضر آیا دیه به مدعی تعلیق می‌گیرد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ دیه به سال وقوع حادثه خواهد بود ؟ یا به پرداخت؟ 3- صرف نظر از مفاد صدر دوم ردیف دوم و به فرض تعلق دیه آیا ماده 522 ق آ د م در اینگونه مطالبه مطالبه دیه بعد از حدود 30 سال و اندی جاری و ساری می‌باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: