قابلیت استماع دعوای اثبات مالکیت در مقابل اسناد ثبتی

آیا دعوای اثبات مالکیت در مقابل اسناد ثبتی قابلیت استماع دارد؟ چنانچه شخص مدعی جعلیت سند عادی مبنایی شود، آیا این امکان وجود دارد و کیفیت دادخواست به چه نحوی باید باشد تا دادگاه بتواند وارد رسیدگی ماهوی شود؟ نظر هیات عالی اولاً؛ دعوی اثبات مالکیت نسبت به ملک ثبت شده قابلیت استماع ندارد؛ زیرا مطابق ماده 22 قانون ثبت مالک کسی است که ملک به نام وی ثبت شده یا به نام مورث وی و یا این‌که رسماً به وی انتقال داده شده است. همان‌طور که رای وحدت رویه شماره 569 مورخ 10/10/70 در همین جهت صادر شده است. ثانیاً؛ اگر کسی ملکی را خریداری نموده و سند رسمی تنظیم نشده، باید الزام به تنظیم سند رسمی را از دادگاه تقاضا نماید و دادگاه نه این‌که اول مالکیت را احراز می‌کند، بلکه به عنوان یک عقد عهدی فروشنده را مکلف به تنظیم سند رسمی می‌نماید و در عقد عهدی نیاز به مالکیت متعهد‌له نمی‌باشد، چون در عقد عهدی مالکیت به وجود نمی‌آید، بلکه تعهد به وجود می‌آید که ممکن است مورد عهد عمل حقوقی یا عمل مادی باشد. ثالثاً؛ دعوی جعل ب. ت. ب. قانون سه نوع است: 1- مدعی جعل شخص معینی را به عنوان جاعل سند متهم می‌کند که طبق ماده‌ 227 قانون آیین دادرسی مدنی اقدام می‌شود. 2- دعوی جعل اصلی: مدعی د. ب. ط. خوانده تسلیم دادگاه می‌نماید و خواسته خود را اثبات جعل سند معین می‌کند و این دعوی از نظر مالی یا غیرمالی به موضوع سند بستگی دارد؛ مثلا اگر اجاره باشد غیرمالی است. 3- دعوی جعل تبعی: که غالباً دعاوی از این نوع است؛ مثلاً به استناد سند عادی مطالبه طلب می‌شود و خوانده مدعی مجعول بودن سند می‌گردد که این ادعا با دعوی اصلی رسیدگی می‌شود.