قابلیت فرجام خواهی از قرارهای عدم استماع و رد دعوا

قابلیت فرجام خواهی از قرارهای عدم استماع و رد دعوا خ. م.: صورتجلسه نشست قضایی مورخ 26 تیرماه 1399 در استان فارس به بررسی موضوع قابلیت فرجام‌خواهی از قرارهای عدم استماع و رد دعوا پرداخت. پرسش اصلی مطرح شده این بود که آیا قرارهای عدم استماع و رد دعوا که توسط دادگاه صادر می‌شوند و اصل حکم آن‌ها قابل رسیدگی فرجامی است، می‌توانند در دیوان عالی کشور قابل فرجام‌خواهی باشند یا خیر. نظر هیات عالی بر این بود که بر اساس مواد 367 و 368 قانون آیین دادرسی مدنی، این قرارها جزو آرای قابل فرجام‌خواهی محسوب نمی‌شوند. اکثریت اعضای هیات نیز بر این باور بودند که فرجام‌خواهی به عنوان یک طریق استثنائی، تنها شامل آرای قطعی محاکم می‌شود و قانونگذار در مواد مذکور به قرارهای عدم استماع و رد دعوا اشاره نکرده است. بنابراین، این قرارها نیز قابل فرجام‌خواهی نخواهند بود. در مقابل، نظر اقلیت بیان داشت که اگرچه قانونگذار به این قرارها اشاره نکرده، اما اهمیت آن‌ها ایجاب می‌کند که قابلیت رسیدگی فرجامی برای آن‌ها نیز در نظر گرفته شود و عدم توجه به این موضوع می‌تواند به معنای نقض غرض قانونگذار باشد. همچنین، قرار عدم اهلیت یکی از قرارهای ناشی از مواد 84 و 89 قانون مذکور است که قابلیت صدور قرار رد دعوا را نیز دارد.