نشست قضایی
قواعد حاکم در رسیدگی به دعاوی خانوادگی و امور حسبی
مقدمه
قواعد حاکم در رسیدگی به دعاوی خانوادگی و امور حسبی
خ. م.:
در صورتجلسه نشست قضایی مورخ 10 آبان 1380، موضوع بررسی قواعد حاکم بر رسیدگی به دعاوی خانوادگی و امور حسبی مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا قاضی در این دعاوی ملزم به رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است یا خیر. نظر هیات عالی بر این بود که امور حسبی، به موجب ماده 1 قانون امور حسبی، مستقل از وجود اختلاف بین اشخاص و اقامه دعوا، نیازمند رسیدگی هستند و طبق ماده 2 همان قانون، رسیدگی به این امور تابع مقررات خاص خود م. ب.. همچنین، قانون امور حسبی به عنوان قانونی خاص نمیتواند با قانون آیین دادرسی عمومی و انقلاب مصوب 1379، که مختص دعاوی مدنی است، در تضاد قرار گیرد. نظر اتفاقی نیز بر این نکته تاکید داشت که امور حسبی نمیتوانند به عنوان دعوا محسوب شوند و قانون آیین دادرسی نمیتواند صلاحیت دادگاه را در رسیدگی به امور حسبی نفی کند. در خصوص دعاوی خانوادگی، طبق قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب مصوب 1373، این دعاوی باید بر اساس آیین دادرسی خاص خود که همان قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 است، رسیدگی شوند.موضوع
قواعد حاکم در رسیدگی به دعاوی خانوادگی و امور حسبیپرسش
آیا قاضی در رسیدگی به دعاوی خانواده یا امور حسبی باید تشریفات آیین دادرسی مدنی را رعایت کند؟
نظر هیئت عالی
سوال مطروحه مربوط به امور حسبی و مدنی خاص است که هرکدام بحث جداگانهای دارد. در مورد امور حسبی، اولاً: بهموجب ماده یک قانون مزبور: «امور حسبی اموری است که دادگاهها مکلفند نسبت به آن امور اقدام و تصمیمی اتخاذ کنند. بدون آنکه رسیدگی به آنها متوقف بر وقوع اختلاف و منازعه بین اشخاص و اقامه دعوا از طرف آنها باشد». ثانیاً: طبق مقررات ماده 2 همان قانون: «رسیدگی به امور حسبی تابع مقررات این باب م. ب. مگر آنکه خلاف آن مقرر شده باشد». ثالثاً: قانون امور حسبی قانون خاص است و قانون عام لاحق، ناسخ قانون خاص سابق نیست.
اما در خصوص دعاوی مربوط به قانون مدنی خاص، صرفنظر از اینکه قانون خاص است و عام ناسخ خاص نیست اصولاً طبق ماده یک قانون حمایت خانواده مصوب سال 1353 تابع تشریفات آیین دادرسی نمیباشد. بنابراین، قوانین امور حسبی و مدنی خاص بهموجب ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، منسوخ نشده است.
نظر اتفاقی
الف. اولاً: امور حسبی را نمیتوان دعوا تلقی کرد. ثانیاً: ماده یک قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در مقام تعریف آیین دادرسی است و نفیکننده صلاحیت دادگاه در رسیدگی به امور حسبی بر اساس قانون امور حسبی نیست. ثالثاً: قانون امور حسبی، قانونی خاص است و قانون آیین دادرسی، عام و عام لاحق ناسخ خاص سابق نمیتواند باشد. رابعاً: ماهیت امور حسبی به نحوی است که رسیدگی به آن بر اساس قانون آیین دادرسی موجب تأخیر و اطاله و تضییع حق است. خامساً: از تعریف مندرج در ماده یک قانون مرقوم چنین استنباط میشود که قانون امور حسبی را در زمره قانون آیین دادرسی محسوب کرده نه اینکه قانون آیین دادرسی ناسخ قانون امور حسبی باشد.
ب. در مورد دعاوی خانوادگی، اولاً: با عنایت به اینکه بر اساس قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب مصوب 1373، این دادگاهها بر اساس آیین دادرسی خاص خود رسیدگی میکنند و نظر به اینکه دادگاه خانواده شعبهای از شعب دادگاه عمومی است؛ فلذا دادگاه خانواده باید بر اساس آیین دادرسی خاص خود عمل کند که همان قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 است. ثانیاً: در تعریفی که قانونگذار در ماده یک قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 بهعمل آورده عبارت کلیه دعاوی مدنی را ذکر کرده است که شامل دعاوی خانوادگی نیز میشود.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 72
آرای مرتبط 15
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی در دعوای اعتراض به تصمیم واحد ثبتی
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی در دعوای اعتراض به تصمیم واحد ثبتی
ماده 529 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ملغی گرد
-
رأی
هماستناد
تصمیم دادگاه در دعوای تقسیم ترکه در صورت غیر قابل تقسیم بودن ماترک
مواد 1 و 317 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
خواندگانِ دعوایِ حجرِ متوفی
ماده 1 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
خواندگانِ دعوایِ حجرِ متوفی
ماده 1 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
رأی: دادرسی در امور مدنی به دیوان عالی کشور ارسال کرده و شعبه سی و هفتم به موجب دادنامه شماره صدرالذکر چنین رای داده است:«… با عنایت به اینکه در حال ح
قانون امور حسبی و ماده 1
-
رأی
هماستناد
اصلاح گواهی انحصار وراثت
قانون امور حسبی و همچنین ماده 1
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظرخواهی درخصوص محجور بودن شخص
قانون امور حسبی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
صدور حکم حجر بر مبنای اطلاعات غلط
ماده 1 قانون امور حسبی دادگاه ها مکلفند به امور حسبی رسیدگی و اتخاذ تصمی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1318 مورخ 1400/11/25 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ندارد
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی از آراء صادره از اداره ثبت اسناد و املاک درخصوص افراز املاک
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی که صراحت
-
رأی
هماستناد
فرجامخواهی از آراء صادره از اداره ثبت اسناد و املاک درخصوص افراز املاک
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی که صراحت
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۱۳۱۸ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۲۵ هیأت تخصصی مالیاتی ، بانکی دیوان عدالت اداری(مـوضـوع شکایت و خـواستـه: ابطال بخشنامه رییس کل دادگستری استان کردستان به شماره ۱/۶۶۸۵/۹۰۳۸ مورخ ۱۳۹۷/۰۸/۲۹)
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ندارد
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 572 مورخ 1339/02/29 هیات عمومی دیوان عالی کشور | الزام دادگاه به انجام تحریر ترکه بدون حضور متقاضی در صورت عدم پیگیری دادخواست
مواد 1، 14 و 212 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
رأی: #مهم (۱ ۴ ۰ ۰/۹/۱ ۶)
قانون امور حسبی و ماده 1
نظریات مشورتی 6
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/32 مورخ 1402/02/30
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/675 مورخ 1402/09/12
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
طرف دعوی در دادخواست صدور حکم رشد
ماده 1 قانون امور حسبی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1264 مورخ 1399/10/02
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1341 مورخ 1399/10/24
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/683 مورخ 1402/02/11
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
نشستهای قضایی 12
-
نشست قضایی
هماستناد
عدم نسخ قانون اصلاح جلوگیری از تصرف عدوانی
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی که مقرر
-
نشست قضایی
هماستناد
ضرورت رعایت تشریفات قانون آیین دادرسی مدنی در دعاوی راجع به دیون
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نشست قضایی
هماستناد
وجه التزام در قرارداد بانکی
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی معافیت سازمان تامین اجتماعی از هزینه دادرسی
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی سال 1318
-
نشست قضایی
هماستناد
پرداخت هزینه دادرسی در دعوای تقسیم ترکه
ماده 1 و 377 قانون امور حسبی
-
نشست قضایی
هماستناد
الزام شرکا به فروش مال مشاع منقول با طرح دعوای احد از شرکا
قانون امور حسبی و همچنین مواد 1
-
نشست قضایی
هماستناد
آماده نشدن وسیله اجرای قرار مربوط به تحریر و مهر و موم ترکه توسط متقاضی
ماده 1 قانون امور حسبی و تشریفات خاص آن
-
نشست قضایی
هماستناد
جرح گواه
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب از امور مدنی سال 1379
-
نشست قضایی
هماستناد
اعتبار ماده واحده راجع به نحوه مطالبه دیون عادی مصوب 1339 و ماده 6 قانون اصلاح بعضی از مواد قانون آیین دادرسی مدنی 1347
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
طرح دعوی مطالبه مهر از ناحیه همسر متوفی و قیم فرزند صغیر علیه صغیر محجور و مادر متوفی
ماده 1 قانون امور حسبی
-
نشست قضایی
هماستناد
عدم تهیه وسیله اجرای قرار در خصوص مهر و موم ترکه
بر اساس مواد 166 و 206 قانون امور حسبی اقدام نمایند. همچنین، نظر اکثریت به مفاد مواد 1 و 14 قانون امور حسبی اشاره کرد و بر این نکته تاکید کرد که عدم حضور متق
-
نشست قضایی
هماستناد
دعوی تقسیم ترکه متوفی براساس مواد 1، 2 و دیگر مواد قانون امور حسبی
بر اساس مواد 1 و 2 قانون امور حسبی بود
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 529 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 1 — قانون امور حسبی
ماده 1 قانون امور حسبی
مقرراتِ مرتبط 1
-
آییننامه
هماستناد
آیین نامه مواد 377 و 378 قانون امور حسبی
قانون امور حسبی مواد زیر به تصویب میرسد: ماده 1
دکترین 36
-
مقاله
هماستناد
مطالبه تعهدات و طلب بدون مدت
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مطالبه تعهدات و طلب بدون مدت — اشخاص است
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مطالبه تعهدات و طلب بدون مدت — اشخاص است
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
اصل پرداخت هزینه دادرسی — در گذشته یعنی تا پیش از وضع
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
اصل پرداخت هزینه دادرسی — دستگاه های دولتی به اعتبار شخصیت حقوقی
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
اصل پرداخت هزینه دادرسی — دستگاه های دولتی به اعتبار شخصیت حقوقی
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
نکته دیگر آنکه موضوع قرارداد و معامله موضوع ماده ۱۰۱۰ ق
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
هیأت عمومی دیوان عالی کشور اعلام داشته که امکان مراجعه خواهان به
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
اصل لزوم قطعیت رای برای اجرا — حکم موضوع اجرا بنابه اصل بایستی وصف
ماده 529 ق.آ.د.م مصوب 1379
-
مقاله
هماستناد
اصل لزوم قطعیت رای برای اجرا — نهاد اجرای موقت آرا با نسخ مواد
ماده 529 ق.آ.د.م مصوب 1379
-
مقاله
هماستناد
عدم امکان انجام عمل از سوی دیگری — توصیف شد
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
عدم امکان انجام عمل از سوی دیگری — در گروه اقلیت با این استدلال که
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
عدم امکان انجام عمل از سوی دیگری — در گروه اقلیت با این استدلال که
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
آیین و ترتیبات ویژه در اجرای برخی احکام — این مدت حکم به موقع اجرا گذاشته
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
آیین و ترتیبات ویژه در اجرای برخی احکام — برابر ماده ۱۳۰ ق
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
نپذیرفتن درخواست و قرار رد آن — دیپلماتیک بین دولت ایران و دولت حاکم
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
نپذیرفتن درخواست و قرار رد آن — دگرگونی مقررات دادرسی مدنی و اعطای فرصت
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
نپذیرفتن درخواست و قرار رد آن — دگرگونی مقررات دادرسی مدنی و اعطای فرصت
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
متدولوژی تفسیر هنگام سکوت
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
متدولوژی تفسیر هنگام سکوت — اگر قانونگذار در خصوص موضوعاتی سکوت کرده
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
متدولوژی تفسیر هنگام سکوت — واقعیت این است که نمیتوان سکوت قانونگذار
ماده 529 ق.آ.د.م مصوب 1379
-
مقاله
هماستناد
متدولوژی تفسیر هنگام سکوت — در هیچ یک از فروض یاد شده
ماده 529 ق.آ.د.م مصوب 1379
-
مقاله
هماستناد
متدولوژی تفسیر هنگام سکوت — در هیچ یک از فروض یاد شده
ماده 529 ق.آ.د.م مصوب 1379
-
مقاله
هماستناد
ب ادله قائلین به جواز عمل به عام — ه وضعیت یک مخصص بعد از چند
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
ب ادله قائلین به جواز عمل به عام — یا ماده ۵۲۹ ق
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
ب ادله قائلین به جواز عمل به عام — یا ماده ۵۲۹ ق
ماده 529 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
ماده ۱۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی بیان میدارد
ماده 1 قانون امور حسبی مصوب 1319 بیان می دارد: امور حسبی اموری است که دا
-
مقاله
هماستناد
موسوی سید عباس اجرای احکام مدنی
ماده 1 قانون امور حسبی مصوب 1319 بیان می دارد: امور حسبی اموری است که دا
-
مقاله
هماستناد
موسوی سید عباس اجرای احکام مدنی
ماده 1 قانون امور حسبی مصوب 1319 بیان می دارد: امور حسبی اموری است که دا
-
مقاله
هماستناد
داوری در امور حسبی — قانون ۱۳۱۸ دعاوی راجعه به محجورین و
ماده 1 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
داوری در امور حسبی — را تقسیم بندی کرد
ماده 1 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
داوری در امور حسبی — را تقسیم بندی کرد
ماده 1 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
تقسیم ترکه ۷۲۹ — بنابراین چون ورود در مالکیت در دعوای
ماده 1 قانون امور حسبی است و قسمت دوم نظر مشورتی شماره 7/3758 مورخ 13807
-
مقاله
هماستناد
قانون امور حسبی
ماده 1 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
تقسیم ترکه ۷۲۹ — دادرسی مدنی می بایست قرار توقف دادرسی
ماده 1 قانون امور حسبی اموری است که دادگه مکنفند نسبت به آن نمور اقدام ن
-
مقاله
هماستناد
تقسیم ترکه ۷۲۹ — دادرسی مدنی می بایست قرار توقف دادرسی
ماده 1 قانون امور حسبی اموری است که دادگه مکنفند نسبت به آن نمور اقدام ن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
