ماهیت اقدامات تامینی و تربیتی با توجه به اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها

#اصل_قانونی‌بودن_جرایم_و_مجازات‌ها #اقدامات_تأمینی_و_تربیتی #اصل_قانونی_بودن #مجازات #ناظر #جرم #صورتجلسه #پیشگیری #اکثریت #اقلیت #رفتار_مجرمانه #بندر #جرم‌انگاری #جرائم_اطفال #اخلال_در_نظم_عمومی #مرتکب #حد #ضرورت #اقدامات‌تامینی #جرایم #ولی #قضایی #استان

خلاصه

پرسش این است که آیا اقدامات تامینی و تربیتی با توجه به اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها، مجازات محسوب می‌شوند. نظر اکثریت بر این است که طبق قانون، اقدامات تامینی مجازات نیستند، زیرا ناظر به آینده هستند، میزان مشخصی ندارند و هدف آن‌ها پیشگیری و دفاع از جامعه است.

اصلِ حقوقی: اقدامات تامینی و تربیتی مجازات محسوب نمی‌شوند و ماهیتی متفاوت از مجازات دارند.

مستند: ماده ۲ قانون مجازات اسلامی، ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی، ماده ۱۲ قانون مجازات اسلامی، ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی.

کلیدواژه‌ها: اقدامات تامینی و تربیتی، مجازات، قانون مجازات اسلامی، اصل قانونی بودن جرایم، اطفال.

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه

ماهیت اقدامات تامینی و تربیتی ب. ت. ب. اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها خ. م.: صورتجلسه نشست قضایی استان بوشهر که در تاریخ 27 دی 1400 برگزار شد، به بررسی ماهیت اقدامات تامینی و تربیتی در ارتباط با اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها پرداخت. پرسش اصلی مطرح شده در این نشست این است که ب. ت. ب. مواد 2، 11 و 12 قانون مجازات اسلامی، آیا اقدامات تامینی و تربیتی به عنوان مجازات محسوب می‌شوند یا خیر. نظر هیات عالی بر این است که اقدامات تامینی و تربیتی، پاسخی ملایم و غیر سرکوبگر به رفتار مجرمانه افراد نابالغ هستند و به عنوان تصمیمات قانونی در نظر گرفته می‌شوند. هدف این اقدامات، پیشگیری و دفاع از جامعه در برابر حالت خطرناک است. اکثریت اعضا بر این نکته تاکید دارند که طبق ماده 14 قانون مجازات، اقدامات تامینی مجازات نیستند، هرچند شباهت‌هایی با مجازات دارند. تفاوت‌های کلیدی در این زمینه شامل ناظر بودن مجازات به گذشته و اقدامات تامینی به آینده، شرایط متفاوت برای مجازات و اقدامات تامینی، و عدم تعیین میزان مشخص برای اقدامات تامینی است. نظر اقلیت نیز به وجود شباهت‌هایی بین مجازات و اقدامات تامینی اشاره دارد و آن‌ها را به عنوان نوعی مجازات عرفی برای خنثی کردن حالت خطرناک تلقی می‌کنند.

صورتجلسه نشست قضایی

تاریخ برگزاری: 1400/10/27 برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بندر دیر

موضوع

ماهیت اقدامات تامینی و تربیتی ب. ت. ب. اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها

پرسش

در ماده 2 قانون مجازات اعمالی که مجازات برای آن در نظر گرفته شده جرم انگاری شده این در حالی است که ماده 11 و 12 و مواد مربوط به جرایم اطفال از اقدامات تامینی و تربیتی استفاده کرده ولی اقدامات تامینی جزء مجازات احصاء ننموده؛ لذا ب. ت. ب. اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها اقدامات تامینی و تربیتی چه جایگاهی دارد؛ آیا مجازات است؟ نظر هیات عالی پدیده مجرمانه که موجب اخلال در نظم عمومی می‌شود با پاسخ‌های جامعه مواجه می‌گردد. فرد نابالغ که مرتکب جرم می‌شود به لحاظ وضعیت روحی و عاطفی، جامعه در قبال رفتار وی پاسخی ملایم و غیر سرکوب‌گری می‌دهد که به این پاسخ اقدام تامینی و تربیتی می‌گویند. قانون‌گذار در قانون مجازات اسلامی از اقدامات تامینی و تربیتی تحت عنوان تصمیم، یاد نموده است. نتیجتاً نظریات ابرازی در حد این استنتاج مورد تایید است. اضافه می‌نماید که در قانون مجازات اسلامی، تفاوت چندانی بین مجازات و اقدامات تامینی مشهود نیست اما این حقیقت قابل کتمان نمی‌باشد که پایه و مبنای اقدامات تامینی و تربیتی، تنها ارتکاب جرم نبوده چون هدف از این اقدام دفاع جامعه در قبال حالت خطرناک است؛ اقدامات تامینی واجد جنبه پیشگیری و ناظر به آینده است.

نظر اکثریت

طبق ماده 14 قانون مجازات، اقدامات تامینی مجازات نیست اگرچه میان این دو تشابهاتی وجود دارد، تفاوت‌هایی هم نیز وجود دارد. اولاً؛ مجازات ناظر به گذشته است ولی اقدامات تامینی ناظر بر آینده است. ثانیاً؛ کسانی مجازات می‌شوند که شرایط عامه تکلیف داشته باشند، ولی اقدامات تامینی این جور نیست. ثالثاً؛ شدت مجازات بر اساس نوع جرم ارتکابی تعیین می‌شود اما در اقدامات تامینی حالت خطرناک مجرم در نظر گرفته می‌شود. رابعاً؛ میزان مجازات در قانون تعیین شده ولی میزان اقدامات تامینی مشخص نیست.

نظر اقلیت

اگرچه بین مجازات و اقدامات تامینی تفاوت‌هایی هست اما تشابهاتی هم وجود دارد: 1- رعایت اصل قانون‌مندی 2- ضرورت دخالت مقام قضایی. اگرچه اقدامات تامینی به اصطلاح قانونی مجازات نیست اما به لحاظ اشتراکاتی که بین این دو وجود دارد یک نوع مجازات عرفی است که هدفش خنثی کردن حالت خطرناک است.

موارد مرتبط 70

آرای مرتبط 40

رأی هم‌استناد شرط محکومیت به معاونت در جعل مواد 2، 16، 43، 726 و 536 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد غصب عنوان و استفاده از چک مسروقه در راستای کلاهبرداری قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی وحدت رویه هم‌استناد رای وحدت رویه شماره 823 مورخ 1401/04/28 هیات‌ عمومی دیوان ‌عالی ‌کشور | تعارض اعمال تخفیف مجازات با حق تجدیدنظرخواهی شاکی در قانون آیین دادرسی کیفری مواد 2، 14، 18، 19، 137، 160 و 211 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
رأی هم‌استناد رای شماره 322 مورخ 1401/05/24 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری ماده 2 و 17 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد رای شماره 140231390002034923 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری مواد 2، 10، 12 و 13 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و با امعان نظر به اصل قانونی بودن ج
رأی هم‌استناد رای شماره 140231390003275640 مورخ 1402/12/15 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مواد 2 و17 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد رای شماره 1678 مورخ 1399/11/07 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ماده 2 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد حدود اصلاح رای در مرحله تجدیدنظر ماده 2 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد قابلیت تعلیق مجازات بزه انتقال مال غیر مواد 2، 18 و 19 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد محکومیت به حبس و جزای نقدی در پرونده جعل و کلاهبرداری با کاهش جزای نقدی در تجدیدنظر قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی وحدت رویه هم‌استناد رای وحدت رویه شماره 867 مورخ 1404/05/28 هیات عمومی دیوان عالی کشور | تیراندازی سهوی فرد نظامی فاقد وصف کیفری است و صرفا مرتکب از باب مسئولیت مدنی، ضامن جبران خسارات وارده خواهد بود ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
رأی هم‌استناد رای شماره 436 مورخ 1386/06/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ماده 2 و 17 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد شرط تحقق بزه محاربه قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد قابلیت تعلیق بزه ایراد جرح عمدی با چاقو مواد 2 ، 14 ، 17 ، 18 ، 19 ، 709 ، 714 ، 715 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با احراز بزهکاری و پذیرش کیفرخواست
رأی هم‌استناد عدم قابلیت تجدیدنظر خواهی رأی غیابیِ بدوی مواد 2، 18، 47، 523 و 536 قانون مجازات اسلامی
رأی وحدت رویه هم‌استناد رای وحدت رویه شماره 639 مورخ 1378/08/11 هیات‌ عمومی دیوان ‌عالی ‌کشور | عدم وجاهت قانونی رسیدگی فوق‌العاده به دادنامه‌های غیابی پیش از اتمام مهلت واخواهی و تجدیدنظر قانون مجازات اسلامی و مواد 2
رأی هم‌استناد مهلت تقدیم دادخواست ضرر و زیان به دادگاه جزایی قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد طرح دعوا به نمایندگی از معلولان ماده 2 و 14 و 15 و 162 و 164 و 166 و 169 و 172 و 221 و 229 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/11 توجها به اینکه وی همسر دائمی
رأی هم‌استناد اماره اثبات دریافت رشوه قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد تأثیر محروم کردن دائم یا موقت دستگاه دولتی از اموال در بزه اختلاس قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 2
رأی هم‌استناد صلاحیت دیوان و شکایت از اقدامات کارکنان دولتی با ماهیت غیراداری قانون مجازات اسلامی مصوب 92 با بند ب ماده 2
رأی هم‌استناد استناد به تقاص شرعی در دفاع از بزه خیانت درامانت قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد حضور در جشن مختلط ماده 2 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد تحصیل وجوه چک های مسروقه قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد رای شماره 578 مورخ 1396/06/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ماده 2 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد رای شماره 427 مورخ 1380/12/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ماده 2 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد جعل،استفاده از سند مجعول و تحصیل مال از طریق نامشروع قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد لزوم اثبات نامشروع بودن تحصیل وجه قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد مسئولیت دولت ناشی از نقص وسایل اداری قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با بند ب ماده 2
رأی هم‌استناد اخذ رشوه توسط ماموران مالیاتی قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 2
رأی هم‌استناد رای شماره 938 و 939 مورخ 1401/12/08 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری مواد 2 و 120 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد شرط تحقق بزه آدم ربایی مواد 2 ، 18 ، 19 ، 125 ، 160 ، 162 ، 211 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد ضمانت اجرای عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی قانون مجازات اسلامی مصوب 92 و با التفات به تبصره ماده 2
رأی هم‌استناد کلاهبرداری از طریق ادله جعلی مستند رأی دادگاه قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد تهدید و توهین به وسیله تلفن قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 و همچنین مواد 2
رأی هم‌استناد جنبه عمومی بزه ضرب وجرح عمدی مواد 2، 17، 448، 449، 458، 459، 569 و 614 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد معدوم کردن سند مجعول قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد محکومیت و تخفیف مجازات سه متهم در پرونده فساد مالی و اداری با رعایت قوانین مجازات اسلامی و تجدیدنظر قانون مجازات اسلامی و ماده 2
رأی هم‌استناد رای شماره 681 مورخ 1401/09/19 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری مواد 2، 18 و 19 قانون مجازات اسلامی
رأی هم‌استناد قابلیت تجدیدنظرخواهی از آراء صادره در بزه توهین قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 ناظر به مواد 2

نظریات مشورتی 28

نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/98/1654 مورخ 1399/01/31 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/93/441 مورخ 1393/02/29 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 و ماده 2
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/98/1362 مورخ 1398/12/14 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1401/229 مورخ 1401/03/10 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/98/918 مورخ 1398/10/07 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1402/744 مورخ 1402/10/16 مواد 2 و 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و با عنایت به اصل تفسیر مضیق قوانین
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/99/466 مورخ 1399/05/21 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و نظر به این که مواد 622 و 623 قانو
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/98/770 مورخ 1398/06/26 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/99/889 مورخ 1399/08/19 مواد 2 و 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1402/246 مورخ 1402/04/23 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/99/1493 مورخ 1399/10/24 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1400/1012 مورخ 1401/05/01 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/95/1885 مورخ 1395/08/08 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 با توجه به احکام موجود در ماده 2
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1403/99 مورخ 1403/04/05 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 محملی برای صدور رای بر محکومیت به ش
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1400/225 مورخ 1400/05/20 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1401/158 مورخ 1401/05/10 مواد 2 و 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 آمده است
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1401/1277 مورخ 1402/01/14 مواد 2 و 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 آمده است
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1403/413 مورخ 1403/06/06 مواد 2، 10، 12، 13 و 18 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1403/189 مورخ 1403/03/12 مواد 2 و 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و فقد نص قانونی
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1402/304 مورخ 1402/05/13 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1402/82 مورخ 1402/02/13 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 آمده است
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1400/6 مورخ 1400/01/22 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1400/857 مورخ 1400/11/18 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1403/904 مورخ 1404/06/09 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ضرورت تفسیر مضیق قوانین کیفری
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/95/2364 مورخ 1131/10/12 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/99/2020 مورخ 1400/02/27 ماده 2 قانون مجازات اسلامی
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/1401/1308 مورخ 1402/01/20 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نظریهٔ مشورتی هم‌استناد نظریه مشورتی شماره 7/99/1302 مورخ 1399/09/15 ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز تایید می شود

مواد مرتبط 2

تفسیر از این صفحه ماده 2 — قانون مجازات اسلامی مواد 2، 11 و 12 قانون مجازات اسلامی
تفسیر از این صفحه ماده 14 — قانون مجازات اسلامی ماده 14 قانون مجازات

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

ماهیت اقدامات تامینی و تربیتی با توجه به اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها

خلاصه

موارد مرتبط 70

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 28

مواد مرتبط 2

نظرها و یادداشت‌ها