ماهیت مجازات اطفال

ب. ت. ب. اینکه در ماده 88 قانون مجازات اسلامی برای اطفال زیر 15 سال صدور "تصمیم" پیش بینی شده است، آیا می‌توان طفلی که مرتکب جرم تعزیری درجه یک تا پنج شده است حداقل مدت نگهداری در کانون (یعنی سه ماه) را تعیین نمود یا اینکه بر اساس تبصره الحاقی به ماده 37 قانون مجازات اسلامی الزاماً می‌بایست مجازات جایگزین از حبس برای وی تعیین نمود؟ همچنین اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص مجازات اطفال امکان پذیر است؟ نظر هیات عالی بنابردلایل عقلی و لبی که حکومت بر ظاهر لفظ دارد و با استظهار ماده 90 قانون مجازات اسلامی هر آنچه داخل در نهادهای ارفاقی م. ب. و عرفاً و قانوناً تخفیف محسوب می‌گردد به طریق اولی بر اطفال و نوجوانان نیز قابل اعمال م. ب. و قصد مقنن را باید به این سوء تفسیر نمائیم ضمن اینکه مقنن در بحث تخفیف مجازات اجازه تبدیل اقدامات تامینی و تربیتی را نصاً جایز دانسته است. نظر اکثریت ماهیت اقدامات پیش بینی شده برای اطفال، مجازات نمی‌باشد. چرا که اولاً: به موجب مفهوم ماده 146 قانون مجازات اسلامی افراد نابالغ در صورت ارتکاب جرم (اعم از حد، قصاص دیه و تعزیرات) مسئولیت کیفری ندارند و حسب ماده 148 قانون مجازات اسلامی در مورد اطفال اقدامات تامینی و تربیتی اعمال می‌شود. ثانیاً: تبصره سه بند ث ماده 88 قانون مجازات اسلامی با قاعده اعتبار امر مختوم کیفری منافات دارد و این امر به دلیل ماهیت اقدامات تامینی است. ثالثاً: ماده 14 قانون مجازات اسلامی که در مقام بیان انواع مجازات‌ها م. ب. نامی از تصمیمات پیش بینی شده برای اطفال نیاورده و این امر دلالت بر این دارد که ماهیت تصمیمات مذکور در ماده 88، مجازات نمی‌باشد. لذا ب. ت. ب. اینکه در خصوص جرائم ارتکابی اطفال "مجازات حبس" در فصل دهم از بخش دوم کتاب اول قانون مجازات اسلامی پیش بینی نشده لذا اعمال مجازات جایگزین حبس موضوعاً منتفی است و در صورت صدور حکم به نگهداری در کانون به مدت سه ماه نیازی به تبدیل آن به مجازات جایگزین از حبس نمی‌باشد.در خصوص اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری نیز ب. ت. ب. اینکه این ماده صرفاً در خصوص محکومیت‌های تعزیری م. ب. لذا شامل محکومیت‌های اطفال که ماهیت مجازات ندارد، نمی‌شود. نظر اقلیت مجازات نگهداری در کانون ماهیتاً از نوع مجازات حبس م. ب. لذا مشمول تبصره الحاقی به ماده 37 قانون مجازات اسلامی است و نمی‌توان طفل را به سه ماه یا کمتر از آن محکوم به نگهداری در کانون نمود همچنین ب. ت. ب. ماهیت مجازات مزبور اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مورد آن امکان‌پذیر است.