مسئولیت صادرکننده و ظهرنویس سفته در پرداخت سفته واخواست نشده

ب. ت. ب. اینکه مطابق ماده 249 قانون تجارت، ظهرنویسی که به‌عنوان ضامن، ظهر اسناد تجاری را امضا نموده است با مضمون‌عنه دارای مسئولیت م. ب. ولی نوع مسئولیت از بابت تضامنی یا غیرتضامنی بودن، منوط به رعایت شرایط مقرر در مواد 280، 284 و 285 قانون تجارت م. ب. و چنانچه سفته واخواست نشده باشد فاقد امتیازات مختص به اسناد تجاری بوده و صرفاً یک سند عادی محسوب می‌گردد و ن. ب. ا. مسئولیت تضامنی امری استثنایی و خلاف اصل است و تصریحی در خصوص مسئولیت تضامنی امضا کنندگان اسناد عادی وجود ندارد؛ لذا ضمانت نقل ذمه به ذمه بوده و مسئولیت امضاء‌کنندگان تضامنی نبوده بلکه به‌صورت مساوی است. نظر ابرازی در این حالت ب. ت. ب. اینکه سفته واخواست نشده است از مزایای سند تجاری بی‌بهره است و یک سند عادی مشمول ماده 1301 قانون مدنی محسوب می‌گردد. لیکن اگر بخواهیم از قواعد قانون مدنی پیروی نمائیم این ضمانت نقل ذمه به ذمه خواهد شد که قطعاً در این مورد طرفین چنین اراده‌ای نداشته‌اند و به نظر باید به اراده واقعی طرفین و عرف مسلم در این مورد مراجعه کرد. مسلماً در زمان امضای ظهر سند توسط ضامن، اراده طرفین بر این بوده که در صورت عدم پرداخت مبلغ توسط صادرکننده، ضامن مسئول پرداخت کل مبلغ سفته باشد نه اینکه بخواهند مسئولیت صادرکننده را بری نمایند و یا حتی بخواهند بالمناصفه ضامن و صادرکننده را مسئول پرداخت قرار دهند. همچنین عرف مسلم در این مورد این‌گونه است که کسی که ظهر یک سند تجاری را امضا می‌کند منظور ضمانت تضامنی از صادرکننده است و این برداشت از این عمل صورت می‌گیرد؛ لذا با این تفاسیر هم صادرکننده و هم ضامن، مسئولیت تضامنی در پرداخت وجه سفته دارند و دارنده می‌تواند به هریک از آنها جهت مطالبه طلب رجوع نماید.