مطالبه اجرت المثل ایام تصرف

مطالبه اجرت المثل ایام تصرف خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 20 آذر 1401 در بندرعباس برگزار شد، موضوع مورد بررسی، مطالبه اجرت المثل ایام تصرف برای مغازه‌ای است که به مدت چهار سال اجاره داده شده و پس از فوت مستاجر در تاریخ 5 بهمن 1400، یکی از فرزندان بدون اجازه سایر وراث از آن استفاده کرده است. پرسش مطرح‌شده این است که آیا سایر وراث می‌توانند اجرت المثل تصرفات این فرزند را به میزان سهم‌الارث خود مطالبه کنند یا خیر. نظر هیات عالی بر این است که با انتقال مالکیت منافع عین مستاجره به وراث، سایر وراث به میزان سهم‌الارث خود حق دریافت اجرت المثل ایام تصرف را دارند. این نظر بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-582-a_0815110236229">ماده 582 قانون مدنی</a> است که به ضامن بودن شریک بدون اجازه سایر شرکاء اشاره دارد. همچنین، نظر اتفاقی تاکید می‌کند که عقد اجاره پس از فوت مستاجر به ورثه منتقل می‌شود و تصرف در مال اجاره‌ای بدون اجازه سایر وراث جایز نبوده و موجب ضمان است. در این راستا، اگر اجاره‌بها توسط فرزند متوفی پرداخت شده باشد و او از حق مدیریت سودی کسب کرده باشد، سایر وراث می‌توانند نسبت به مازاد آن اجرت مطالبه کنند. در نهایت، امکان تعیین میزان اجرت المثل از طریق کارشناس نیز مطرح شده است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/09/20 برگزار شده توسط: استان هرمزگان/ شهر بندر عباس موضوع مطالبه اجرت المثل ایام تصرف پرسش چنانچه مغازه‌ای در تاریخ 1400/02/07 به مدت چهار سال اجاره داده شده، لکن در تاریخ 1400/11/05 مستاجر بر اثر بیماری کرونا فوت نماید. چنانچه احدی از فرزندان متوفی بدون اذن سایر وراث از مابقی تاریخ استیفاء منفعت نماید؛ آیا بقیه وراث می‌توانند اجرت‌المثل تصرفات وی را به میزان سهم‌الارث خود مطالبه نمایند؟ نظر هیات عالی در فرض سوال، مالکیت منافع عین‌مستاجره به ورثه مستاجر منتقل شده و سایر وراث به میزان سهم‌الارث خود استحقاق دریافت اجرت‌المثل ایام تصرف احد وراث را دارند؛ زیرا مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-582-a_0815110236229">ماده 582 قانون مدنی</a> به شریکی که بدون اذن سایر شرکاء در مال شرکت تصرف نماید ضامن است، با این وصف نظریه اتفاقی صحیح است. نظر اتفاقی ب. ت. ب. اینکه عقد اجاره، عقدی لازم م. ب. و پس از فوت قهراً به ورثه منتقل می‌گردد و هرگونه تصرف در مال مورد اجاره می‌بایست با اذن سایر وراث باشد و تصرف در مال‌الاجاره بدون اذن سایر وراث وفق مواد 581 و 582 قانون مدنی جایز نبوده و موجب ضمان است و در فرض سوال مستاجر فوت نموده است و احدی از وراث به عنوان مستاجر از ملک موضوع اجاره بهره‌برداری نموده است، لکن چنانچه اجاره‌بها توسط ایشان پرداخت شده و با حق مدیریت بر مغازه مورد اجاره سودی به وی رسیده نسبت به مازاد، سایر ورثه می‌توانند مطالبه اجرت نمایند. لکن اگر بر فرض فوت موجر بود در هر صورت سایر ورثه می‌توانستند تقاضای سهم اجاره‌بهای ماهیانه را مطرح نمایند ولی در فرض سوال مطروحه از طریق کارشناس می‌توانند میزان اجرت‌المثل را تعیین نمود.