مقدمه
مطالبه وجه ناشی از کسر
مساحت
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 23 آبان 1385 در
استان اصفهان برگزار شد، موضوع مورد بحث،
مطالبه وجه ناشی از کسر مساحت یک
آپارتمان بود که طبق قراردادی، قرار بود به مساحت هشتاد متر مربع ساخته شود. پرسش اصلی این بود که آیا متعهدٌله میتواند درخواست
استرداد بخشی از تعهدات مالی را داشته باشد و همچنین در صورت تاخیر در پرداخت وام، مسئولیت
جریمه بر عهده کیست. هیات عالی نظر داد که ب. ت. ب.
توافق طرفین برای ساخت هشتاد متر مربع و کسری مساحت،
سازنده بنا موظف به بازپرداخت قسمتی از مبلغ دریافتی به
کارفرما است. در پاسخ به سوال دوم، جریمه ناشی از عدم پرداخت وام بر عهده متعهد است.
اکثریت هیات بر این باور بودند که کسر مساحت به حدی است که عرفاً قابل اغماض بوده و موجب ایجاد
خیار فسخ نمیشود. همچنین، متعهد باید مسئول جریمه باشد. در مقابل، نظر
اقلیت این بود که کسر مساحت به اندازهای زیاد است که متعهدٌله حق مطالبه
مابهالتفاوت ثمن را دارد و باید ثمن بر اساس کل مساحت تقسیم گردد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1385/08/23
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر نظنز
موضوع
مطالبه وجه ناشی از کسر مساحت
پرسش
قراردادی بین دو نفر تنظیم شده که به موجب آن توافق میشود که متعهد آپارتمانی به مساحت حدود هشتاد متر برای متعهدٌله ظرف مدتی معین به مبلغ هشتاد میلیون
ریال بسازد که چهل میلیون ریال آن وام و تسهیلات مأخوذ از
بانک است. پس از احداث بنا مساحت ملک هفتاد و چهار متر و بیست و پنج سانتیمتر درآمده است و در قرارداد نیز مبنای
قیمت از قرار متر تعیین نشده است. آیا متعهدٌله میتواند فیالحال تقاضای استرداد تعهداتی از ثمن را بنماید؟ چنانچه اصل ملک به نام همسر متعهد باشد و
تسهیلات بانکی هم به نام مشارالیها اخذ شده باشد ولیکن در اثنای اخذ وام و... متعهد ملک را از همسرش خریداری نماید و به علت
تأخیر در پرداخت وام به آن جریمه تعلق گیرد، آیا جریمه مزبور را متعهد باید بپردازد یا همسرش؟
نظر
هیئت عالی
نشست قضایی (4) مدنی: پاسخ سوال اول: ب. ت. ب. توافق طرفین برای ساخت هشتاد متر مربع بنا و مبلغ پرداختی در وجه سازنده بنا که قابل تقسیم است و توافق نیز برای احداث هشتاد متر مربع بنا بوده به خوبی مستفاد میشود که برای هر متر مربع ساختمان، هزار تومان در نظر گرفته شده است. اکنون که مساحت بنا هفتاد و چهار متر و بیست و پنج سانتیمتر مربع میباشد، مقدار پنج متر و هفتاد و پنج سانتیمتر مربع کسری دارد. سازنده بنا باید مزد دریافتی را در حد نقصان متراژ به کارفرما مقرر دارد. پاسخ سوال دوم: چون هنگام دریافت وام، ملک به متعهد منتقل شده جریمه ناشی از عدم پرداخت در وقت مقرر برعهده متعهد است و
مالک قبلی ملک مسئولیتی در این مورد ندارد.
نظر اکثریت
موضوع معامله ملک به شرط مساحت معین، مورد تعهد و معامله قرار نگرفته است و از قید تقریباً به مساحت هشتاد متر چنین استنباط میشود که طرفین راجع به مقداری متعارف از کسری یا اضافه مساحت
تراضی و مسامحاً توافق و پذیرش داشتهاند؛ عرفاً هم این مقدار کسری مساحت قابل اغماض و مسامحه است والا تقریب در
قرارداد بیثمر بود. البته اگر کسر مساحت به حدی بود که قابل
پیشبینی و اغماض نبود، خیار فسخ برای
خریدار متعهدٌله ایجاد میکند. ب. ت. ب. اینکه همسر متعهد وام را برای احداث بنا به وسیله شوهرش و به علت اینکه سند به نام وی بوده اخذ کرده است و ملک نیز به وی منتقل شده و بر این اساس قرارداد واگذاری با متعهدٌله و سایر خریداران منعقد شده است، لذا متعهد باید محکوم به پرداخت جریمه ناشی از تأخیر در پرداخت و قسطبندی تسهیلات مأخوذه شود.
نظر اقلیت
کسر مساحت در یک آپارتمان هشتاد متری به میزان پنج متر و هفتاد و پنج سانتیمتر زیاد است و لذا حق مطالبه مابهالتفاوت ثمن ملک را دارد و میتوان ثمن را بر کل ملک یعنی هشتاد متر تقسیم کرد.