نحوه مطالبه خسارت در صورت عدم پیش‌بینی وجه‌التزام برای عدم انجام تعهد

چنان‌چه وجه التزامی برای عدم انجام تعهد پیش‌بینی نشده باشد نحوه مطالبه خسارت چگونه خواهد بود؟ اساساً خواهان، مستحق مطالبه خسارت است؟ نظر هیئت عالی نشست قضایی (5) مدنی: ب. ت. ب. ماده 226 قانون مدنی که تعهد مورد نظر در مدت تعیین‌شده به انجام نرسیده است، خسارت، قابل مطالبه دانسته شده هر چند وجه التزامی تعیین نشده باشد و میزان خسارت با نظر کارشناس تعیین خواهد شد. به علاوه الزام متعهد به انجام اصل تعهد نیز از حقوق متعهدٌ‌له است که در صورت طرح دعوا ملزم به انجام تعهد خواهد شد و در صورت استنکاف پس از صدور رأی، ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی قابل اعمال خواهد بود. در نتیجه، اتفاق‌نظر در نشست قضایی چالدران مورد تأیید است. نظر اتفاقی در ماده 230 قانون مدنی تصریح شده: «اگر در ضمن معامله شرط شده باشد که در صورت تخلف‌، متخلف مبلغی به عنوان خسارت تأدیه کند، حاکم نمی‌تواند او را به بیشتر یا کمتر از آنچه که ملزم شده است محکوم کند.» به نظر می‌رسد در فرض سوال، چنان‌چه خوانده نتواند علت عدم اجرای تعهد را با عذر موجهی اثبات کند در صورت عدم حصول توافق بین اصحاب پرونده، با تقاضای ذی‌نفع، دادگاه با ارجاع موضوع به کارشناسی میزان خسارت وارده را برآورد و محاسبه خواهد کرد و بر اساس نظر کارشناسی، حکم به جبران خسارت صادر خواهد شد.