وصیت بلاوارث در خصوص وصیت زاید بر ثلث

وصیت بلاوارث در خصوص وصیت زاید بر ثلث خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 21 آبان 1398 در استان تهران برگزار شد، موضوع بررسی وصیت بلاوارث و ارتباط آن با ماده 843 قانون مدنی (عدم نفوذ وصیت زاید بر ثلث) مورد بحث قرار گرفت. سوال اصلی این بود که آیا حکم مذکور در مورد وصیت شخص بلاوارث نیز صدق می‌کند و وضعیت حقوقی این وصیت نسبت به کل ترکه چگونه است. هیات عالی بر این باور بود که طبق ماده 843، موصی تنها حق وصیت نسبت به ثلث ماترک خود را دارد و وصیت زاید بر آن نیاز به تنفیذ دارد. در صورتی که موصی بلاوارث باشد، ولی فقیه به عنوان حاکم حق تنفیذ یا عدم تنفیذ وصیت را دارد. نظر اکثریت نیز بر این اساس بود که این قاعده حتی در مورد افراد بلاوارث نیز جاری است و تنفیذ وصیت زاید بر ثلث به اجازه ذینفعان وابسته است. همچنین، بر اساس نظریه مشهور فقهی، حاکم حق تنفیذ ندارد و این امر می‌تواند منجر به بطلان وصیت مازاد بر ثلث شود. در مقابل، نظر اقلیت به این نتیجه رسید که اداره ترکه بر عهده حاکم است و حاکم رابطه وراثتی با متوفی بلاوارث ندارد. بنابراین، احترام به اراده اشخاص ایجاب می‌کند که وصیت فرد بلاوارث نسبت به کل ترکه نافذ باشد و ماده 843 صرفاً شامل وصیت افراد دارای وارث می‌شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/08/21 برگزار شده توسط: استان تهران/ شهر تهران