رد دادرس

چنانچه پرونده ای سابقاً در دادسرا مطرح شده باشد و با اظهارنظر ماهوی بازپرس یا دادیار(قرار منع تعقیب) پرونده مختومه شده باشد و مجدداً همان موضوع با همان طرفین دعوا ثبت شعبه بازپرس یا دادیاری که سابقاً در خصوص موضوع اظهارنظر نموده است، گردد، آیا موضوع از موجبات رد دادرس م. ب. یا از مصادیق امر مختومه کیفری خواهد بود؟ نظر هیات عالی 1- قرار امتناع از رسیدگی زمانی است که در مرحله بعدی مجدداً اظهارنظر ماهوی صورت پذیرد، در حالی که در فرض پرسش بعد از صدور قرار منع تعقیب اظهار نظر شکلی بوده و موضوع مشمول اعتبار امر مختومه خواهد بود. 2- در فرض پرسش رسیدگی مجددی صورت نمی‌گیرد وصدور قرار امتناع از رسیدگی جایگاهی ندارد واظهار نظر ماهوی قبلی مانع اظهار نظر شکلی نمی‌باشد و صدور قرار شکلی مقدم بر قرار ماهوی است ‌. رویه عملی در پرونده های فراراز خدمت به لحاظ رسیدگی قبلی، گواه صحت این نظر است. 3- در نظریه مشورتی شماره 3348/7 مورخ 29/04/67 اداره حقوقی قوه قضاییه هم بیان شده که اظهار نظر وتصمیم گیری در دعوی سابق مانع از تصمیم گیری نسبت به ایرادات نیست و در این مورد نمی توان از رسیدگی امتناع نمود این مورد نشانگر این است که بازپرس می‌تواند اظهار نظر شکلی کند و هنگامی که موضوع مشمول اعتبار امر مختومه است باید قرار موقوفی تعقیب صادر شود. 4- ماده 421 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 ناظر به مواردی است که آن امر کیفری هنوز در جریان است و منجر به نتیجه نهایی نشده است و اعتبار امر مختومه پیدا نکرده است. مثل اینکه قاضی دادگاه در پرونده ای در زمان بازپرسی به موضوع رسیدگی و قرار جلب به‌ دادرسی صادر کرده باشد و وی در دادگاه مشغول خدمت شود و همان پرونده به ایشان ارجاع گردد که ب. ت. ب. سبق اظهارنظر ماهوی وی، دراین حالت قانون گذار نامبرده را از رسیدگی مجدد منع نموده است و بایستی در این مورد قرار امتناع صادر نماید. 5- همین موضوع در رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور آمده و اظهار نظر دادرس دادگاه مبنی بر تایید قرار منع تعقیب چون اظهار نظر ماهوی نیست از جهات رد دادرس محسوب نگردیده است. فلذا صدور قرار موقوفی تعقیب تعارضی با مواد 421 و 424 قانون آیین دادرسی کیفری ندارد وماده 421 قانون مذکور در باب دادگاه است و چنانچه به موجب ماده 278 از قانون آیین دادرسی کیفری تجویز رسیدگی مجدد صورت گیرد خارج از موضوع ماده 421 ازهمان قانون خواهد بود.