نظر مشورتی 7/1398/680 مورخ 1398/10/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص فقدان آثار کیفری محکومیت های اطفال و نوجوانان. با اصلاحات و الحاقات بعدی

سؤال بر اساس قسمت آخر ماده 287 قانون آئين دادرسي كيفري مصوب 1392 دادسرا يا دادگاه مي¬تواند در مورد جرايم پيش بيني شده در ماده 237و با رعيات ماده 238 از قانون آئين دادرسي كيفري قرار نگهداري موقت نوجوانان را در كانون اصلاح و تربيت صادر كند تبصره ذيل ماده 287 همان قرار نگهداري موقت را تابع كليه آثار و احكام قرار بازداشت موقت مي¬داند حال با عنايت به اين مهم كه وفق ماده 95 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 محكوميت¬هاي كيفري اطفال و نوجوانان فاقد آثار كيفري است آيا مي¬توان با استناد به بند ث ذيل ماده 237 قانون آئين دادرسي كيفري با لحاظ قرار دادن سابقه محكوميت قطعي نوجوانان قرار نگهداري موقت صادر نمود به عبارت ديگر لحاظ كردن سابقه محكوميت قطعي در صدور قرار تامين منافاتي با قاعده مندرج درماده 95 قانون مجازات اسلامي دارد يا خير./ع نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه نظريه اكثريت: مطابق ماده 95 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، محكوميت هاي اطفال و نوجوان فاقد آثار كيفري مي باشد، از اين رو نمي توان هيچ يك از عوامل مؤثر در تكرار جرم از جمله صدور قرار نگهداري مرتكب طفل و نوجوان در كانون اصلاح و تربيت را به استناد بند «ث» ماده 237 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 بر آن اعمال نمود؛ ضمن اين كه ضرورت تفسير قوانين كيفري به نفع متهم و مفاد قوانين و اسناد و معاهدات بين المللي رسيدگي به جرايم اطفال و نوجوانان مستلزم اقدامات ارفاقي است. بنابراين، مقررات بند «ث» ماده 237 قانون اخير الذكر ناظر بر جرايم اشخاص بزرگسال است و قلمرو شمول آن نسبت به اطفال و نوجوان فاقد آثار كيفري است. نظريه اقليت: منظور قانون گذار از عبارت «آثار كيفري» مندرج در ماده 95 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 (محكوميت هاي كيفري اطفال و نوجوانان فاقد آثار كيفري است)، آثار تبعي محكوميت قطعي مندرج در ماده 25 همين قانون است؛ بدين معنا كه اطفال و نوجوانان كه به شرح مندرج در بندهاي ماده 25 محكوميت قطعي كيفري يافته اند، از حقوق اجتماعي موضوع ماده 26 قانون ياد شده محروم نخواهند شد؛ بنابراين ب. ت. ب. ارجاع ماده 287 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 در جرايم پيش بيني شده به ماده 237 همين قانون به نحو اطلاق، در خصوص متهم نوجوان كه پانزده تا هجده سال سن دارد، در صورت دارا بودن سابقه محكوميت قطعي به جرايم موضوع بند «ث» ماده 237 قانون پيش گفته، دادگاه مي تواند قرار نگه داري موقت وي را در كانون اصلاح و تربيت صادر نمايد.