نظر مشورتی 7/1402/616 مورخ 1402/10/25 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص اینکه در صورت مطالبه دیه توسط شاکی یا اولیای‌دم از بیت‌المال، پس از گذشت مهلت‌های مذکور در مواد 488 و 489 قا

استعلام : در قتل خطاي محض، در صورتي كه به دليل عدم تمكن مالي مرتكب و عاقله وي نتواند ديه را ظرف مهلت مقرر بپردازد، حسب مستفاد از ماده 470 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، ديه (اعم از نفس و غير آن) از بيت‌المال پرداخت مي‌شود. همچنين وفق بند «پ» ماده 488 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، مهلت پرداخت ديه از زمان وقوع جنايت در خطاي محض، ظرف مهلت 3 سال قمري مي‌باشد. آيا براي پرداخت ديه قتل خطاي محض توسط بيت‌المال، به دليل عدم تمكن مالي مرتكب و عاقله وي، بايد شرط مندرج در بند «پ» ماده 488 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 (ظرف 3 سال قمري) رعايت گردد يا مي‌توان قبل از 3 سال قمري به محض انجام استعلامات و تحقيقات لازم و احراز عدم تمكن مالي مرتكب و عاقله وي، نسبت به درخواست پرداخت ديه از بيت‌المال اقدام كرد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در مواردي همانند ماده 470 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 كه به لحاظ عدم تمكن مرتكب و عاقله وي، ديه بايد از بيت‌المال پرداخت شود، مهلت‌هاي مذكور در ماده 488 با لحاظ مواد 489 و 490 اين قانون نيز بايد رعايت شود؛ بنابراين در فرض سؤال، در صورت مطالبه ديه توسط شاكي يا اولياي‌دم از بيت‌المال، پس از گذشت مهلت‌هاي مذكور در مواد 488 و 489 قانون ياد‌شده، پرونده جهت صدور حكم به پرداخت ديه از بيت‌المال، به دادگاه ارسال مي‌شود. نظریه مشورتی شماره 7/1402/616 مورخ 1402/10/25 موضوع استعلام درباره پرداخت دیه در قتل خطای محض به دلیل عدم توانایی مالی مرتکب و عاقله او است. بر اساس ماده 470 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، در چنین مواردی دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود. پرسش این است که آیا برای پرداخت دیه از بیت‌المال باید مهلت سه ساله مقرر در بند «پ» ماده 488 قانون مجازات اسلامی رعایت شود یا می‌توان قبل از پایان این مهلت درخواست پرداخت دیه کرد. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که باید مهلت‌های مقرر در ماده 488 رعایت شود و در صورت مطالبه دیه، پس از گذشت این مهلت‌ها و ب. ت. ب. مواد 489 و 490، پرونده برای صدور حکم به دادگاه ارسال می‌شود. تاریخ نظریه: 1402/10/25 شماره نظریه: 7/1402/616 شماره پرونده: 1402-186/1-616ک در قتل خطای محض، در صورتی که به دلیل عدم تمکن مالی مرتکب و عاقله وی نتواند دیه را ظرف مهلت مقرر بپردازد، حسب مستفاد از ماده 470 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، دیه (اعم از نفس و غیر آن) از بیت‌المال پرداخت می‌شود. همچنین وفق بند «پ» ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مهلت پرداخت دیه از زمان وقوع جنایت در خطای محض، ظرف مهلت 3 سال قمری م. ب.. آیا برای پرداخت دیه قتل خطای محض توسط بیت‌المال، به دلیل عدم تمکن مالی مرتکب و عاقله وی، باید شرط مندرج در بند «پ» ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (ظرف 3 سال قمری) رعایت گردد یا می‌توان قبل از 3 سال قمری به محض انجام استعلامات و تحقیقات لازم و احراز عدم تمکن مالی مرتکب و عاقله وی، نسبت به درخواست پرداخت دیه از بیت‌المال اقدام کرد؟ در مواردی همانند ماده 470 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که به لحاظ عدم تمکن مرتکب و عاقله وی، دیه باید از بیت‌المال پرداخت شود، مهلت‌های مذکور در ماده 488 با لحاظ مواد 489 و 490 این قانون نیز باید رعایت شود؛ بنابراین در فرض سوال، در صورت مطالبه دیه توسط شاکی یا اولیای‌دم از بیت‌المال، پس از گذشت مهلت‌های مذکور در مواد 488 و 489 قانون یاد‌شده، پرونده جهت صدور حکم به پرداخت دیه از بیت‌المال، به دادگاه ارسال می‌شود.