پرسش: آیا در درخواست سرپرستی کودکان بیسرپرست باید دادستان طرف دعوی قرار گیرد و رضایت والدین با وجود صلاحیت چه حکمی دارد؟
پاسخ: تقاضای سرپرستی نیازمند تقدیم دادخواست و طرف دعوی قرار دادن دادستان نیست و امور حسبی محسوب میشود؛ همچنین شرایط واگذازی تابع مواد قانونی مربوطه است.
به زبانِ ساده
متن درباره درخواست سرپرستی کودک یا نوجوان و نقش دادستان در این روند است. نظر مشورتی میگوید این درخواست دعوا و دادخواست نیست؛ بااینحال دادستان باید در حدود وظایف خود در امور حسبی اقدام کند. پاسخ بخش مربوط به اثر رضایت والدین در متن ناقص است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است. پرسشکننده در متن بهطور مشخص نامگذاری نشده است؛ درباره متقاضیان سرپرستی، دادستان و پدر، مادر یا جد پدری کودک پرسش شده است.
چگونه: در پاسخ به استعلام، اداره کل حقوقی اعلام کرده درخواست سرپرستی مستلزم اقامه دعوی و تقدیم دادخواست نیست و دادستان به اقتضای وظایف امور حسبی اقدام میکند. بخش دوم پاسخ درباره رضایت بستگان در متنِ ارائهشده ناقص است.
چرا مهم است: این نظر برای متقاضیان سرپرستی و مراجع رسیدگیکننده در تشخیص نقش دادستان و تشریفات درخواست سرپرستی کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب ۱۳۹۲، مواد ۸، ۱۱، ۱۳ و بند «د» ماده ۲۵؛ قانون مدنی، ماده ۱۱۶۸.
مفاهیمِ حقوقی: سرپرستی، سرپرستی آزمایشی، امور حسبی، دادخواست، دادستان، کودک و نوجوان بیسرپرست یا بدسرپرست
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا در درخواست سرپرستی باید دادستان طرف دعوی قرار گیرد؟
خیر؛ متن میگوید درخواست سرپرستی مستلزم اقامه دعوی و تقدیم دادخواست نیست و طرف دعوی قرار دادن دادستان موضوعیت ندارد.
آیا رضایت پدر، مادر یا جد پدری به واگذاری طفل، بهتنهایی مجوز واگذاری سرپرستی است؟
نامطمئن؛ متن موجود پاسخ این بخش را کامل نقل نکرده است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
مطابق مواد 11 و13 قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بد سرپرست مصوب 1392 قرار سرپرستي آزمايشي شش ماهه و حكم سرپرستي به دادستانابلاغ مي شود كه اين امر مستلزم مداخله دادستان در طي مراحل رسيدگي است آيا از مواد مذكور مي توان چنين استنباط نمود كه در دادخواست متقاضيان سرپرستي دادستان بايد طرف دعوي قرار گيرد ؟ شرايط واگذاري سرپرستي افراد موضوع قانون مذكور در ماده 8 و طي 4 بند تعيين شده است حال در صورتي كه كودك بنا به دلايلي در بهزيستي نگهداري شود و پدر ، مادر يا جد پدري صلاحيت نگهداري را داشته باشند وليكن الزام والدين با عنايت به ماده 1168 قانون مدني ممكن نگردد و اشخاص مزبور رضايت خ. ر. ب. واگذاري طفل اعلام نمايند آيا اعلام رضايت مجوزي براي واگذاري سرپرستي مي باشد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1) تقاضاي درخواست سرپرستي موضوع ماده 11 قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بد سرپرست مصوب 31/6/1392 مستلزم اقامه دعوي و تقديم دادخواست نمي باشد تا طرفيت قرار دادن دادستان در آن، موضوعيت داشته باشد و در هر صورت دادستان به اقتضاي وظايف و اختياراتي كه در امور حسبي دارد، حسب مورد بايد اقدام لازم را معمول و چنانچه نياز به اعلام مواردي به دادگاه ذي ربط باشد، آن را اعلام دارد.
2) ب. ت. ب. ماده 8 قانون صدرالذكر كه شرايط مربوط به كودكان و نوجواناني كه سپردن سرپرستي آنان مجاز شمرده شده، اعلام گرديده و عنايتاً به مفاد بند «د» ماده 25 قانون موردنظر كه مشخص شدن پدر يا مادر يا جد پدري يا وصي منصوب از سوي وليّ قهري را در صورت وجود صلاحيت لازم از موارد فسخ حكم سرپرستي دانسته است، بنابراين، چنانچه پدر يا مادر يا جد پدري مشخص باشد و صلاحيت نگهداري داشته باشند ولي از انجام تكليف مزبور خودداري نمايند، صرف رضايت ايشان مجوز واگذاري سرپرستي طفل يا نوجوان به ديگري نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/95/2623 مورخ 1395/10/14
موضوع استعلام به قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب 1392 مربوط میشود که در آن پرسشهایی درباره نقش دادستان در درخواست سرپرستی و شرایط واگذاری سرپرستی مطرح شده است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، تقاضای سرپرستی بر اساس ماده 11 این قانون نیازی به اقامه دعوی و تقدیم دادخواست ندارد؛ بنابراین، دادستان نمیتواند به عنوان طرف دعوی قرار گیرد. همچنین، طبق ماده 8 و بند «د» ماده 25 این قانون، اگر پدر، مادر یا جد پدریصلاحیت نگهداری کودک را داشته باشند اما از انجام این وظیفه خودداری کنند، صرف اعلام رضایت آنها برای واگذاری سرپرستی به شخص دیگر مجوزی نخواهد بود.
تاریخ نظریه: 1395/10/14
شماره نظریه: 7/95/2623
شماره پرونده: 1816-7/9-95
1) تقاضای درخواست سرپرستی موضوع ماده 11 قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست مصوب 1392/6/31 مستلزم اقامه دعوی و تقدیم دادخواست نمیباشد تا طرفیت قرار دادن دادستان در آن، موضوعیت داشته باشد و در هر صورت دادستان به اقتضای وظایف و اختیاراتی که در امور حسبی دارد، حسب مورد باید اقدام لازم را معمول و چنانچه نیاز به اعلام مواردی به دادگاه ذی ربط باشد، آن را اعلام دارد.