نظر مشورتی 7/98/1584 مورخ 1398/11/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص ایجاد حق ارتفاق برای عبور از ملک همسایه مجاور با وجود امکان احداث جاده و کوچه جهت تردد در ملک خود با اصلاحات

استعلام : شخص داراي يك قطعه زمين به مساحت تقريبي دو هكتار در يكي از روستاهاي مازندران بوده و زمين مشاراليه حدوداً بيش از صد متر بر با خيابان اصلي داشته به گونه اي كه در هر نقطه از بر 100 متري ملك خويش با خيابان اصلي قادر به احداث و تعبيه جاده و كوچه ماشين رو به اندازه و عرض دلخواه بوده است كه به لحاظ عدم احداث معبر و جاده ماشين رو بر جاده اصلي ملك خويش باي دليل مبادرت به استفاده و ورود به زمين خويش از ملك همسايه مجاور به مدت بيش از 40 سال مي نموده است. سوال: ب. ت. ب. داشتن بيش از 100 متر بر با خيابان اصلي آيا عبور اين شخص از ملك همسايه مجاور جهت ورود به زمينش موجب حق ارتفاق براي وي و قائم مقام هاي قانوني اش خواهد گرديد يا خير./ع نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : وفق <a class="artref" href="/ماده/ماده-94-a_0815110235738">ماده 94 قانون مدني</a> صاحبان املاك مي توانند در ملك خود هر حقي را كه بخواهند نسبت به ديگري قرار دهند و به موجب ماده 97 همين قانون چنان چه كسي از قديم در خانه يا ملك ديگري حق مرور داشته باشد، صاحب خانه يا ملك نمي تواند مانع عبور او از ملك خود شود. در فرض سؤال كه امكان احداث جاده و كوچه جهت تردد در ملك وجود دارد و با وجود اين، مالك از ملك مجاور براي مدت زمان طولاني تردد نموده است، مستند به مواد فوق الذكر و به لحاظ سابقه تردد اصل بر اين است كه فرد، داراي حق ارتفاق جهت تردد از ملك مجاور مي باشد؛ مگر آن كه مالك ملك مجاور ثابت كند كه تصرف و تردد در اين ملك غاصبانه و يا ناشي از اذن محض بوده است. در صورت احراز اذن محض، عدول از اين اذن وفق مواد 98 و 108 قانون مدني منوط به آن است كه مالك حق رجوع ر. ا. خ. سلب نكرده باشد و يا منع قانوني در اين زمينه وجود نداشته باشد. در هر صورت تشخيص موضوع بر اساس محتويات پرونده بر عهده مرجع قضايي رسيدگي كننده است. نظریه مشورتی شماره 7/98/1584 مورخ 1398/11/29 در استعلام مطرح شده، فردی دارای قطعه زمینی به مساحت دو هکتار در یکی از روستاهای مازندران است که بیش از 100 متر از آن به خیابان اصلی می‌رسد. این فرد به دلیل عدم وجود معبر، برای ورود به زمین خود بیش از 40 سال از ملک همسایه مجاور استفاده کرده است. سوال این است که آیا این استفاده باعث ایجاد حق ارتفاق برای او و قائم‌مقام‌های قانونی‌اش می‌شود یا خیر. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، بر اساس مواد 94 و 97 قانون مدنی، بیان می‌کند که ب. ت. ب. امکان احداث جاده و کوچه و سابقه تردد، به طور کلی فرض بر این است که فرد حق ارتفاق برای تردد از ملک مجاور دارد. مگر آنکه مالک ملک مجاور ثابت کند که این تردد به صورت غاصبانه یا ناشی از اذن محض بوده است. در صورت اثبات اذن محض، عدول از آن بر اساس مواد 98 و 108 قانون مدنی منوط به عدم سلب حق رجوع از سوی مالک و عدم وجود منع قانونی است. تشخیص این موضوع بر عهده مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است. تاریخ نظریه: 1398/11/29 شماره نظریه: 7/98/1584 شماره پرونده: ح 4851-67-89 وفق <a class="artref" href="/ماده/ماده-94-a_0815110235738">ماده 94 قانون مدنی</a> صاحبان املاک می‌توانند در ملک خود هر حقی را که بخواهند نسبت به دیگری قرار دهند و به موجب ماده 97 همین قانون چنان‌چه کسی از قدیم در خانه یا ملک دیگری حق مرور داشته باشد، صاحب خانه یا ملک نمی‌تواند مانع عبور او از ملک خود شود. در فرض سوال که امکان احداث جاده و کوچه جهت تردد در ملک وجود دارد و با وجود این، مالک از ملک مجاور برای مدت زمان طولانی تردد نموده است، مستند به مواد فوق‌الذکر و به لحاظ سابقه تردد اصل بر این است که فرد، دارای حق ارتفاق جهت تردد از ملک مجاور می‌باشد؛ مگر آن‌که مالک ملک مجاور ثابت کند که تصرف و تردد در این ملک غاصبانه و یا ناشی از اذن محض بوده است. در صورت احراز اذن محض، عدول از این اذن وفق مواد 98 و 108 قانون مدنی منوط به آن است که مالک حق رجوع ر. ا. خ. سلب نکرده باشد و یا منع قانونی در این زمینه وجود نداشته باشد. در هر صورت تشخیص موضوع بر اساس محتویات پرونده بر عهده مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است. شماره پرونده: 98-76-1584ح شخصی دارای یک قطعه زمین به مساحت تقریبی دو هکتار است. این ملک حدواً بیش از صد متر با خیابان اصلی بر دارد؛ به گونهای که در هر نقطه از بر ملک خویش با خیابان اصلی قادر به احداث و تعبیه جاده و کوچه ماشینرو به اندازه و عرض دلخواه است؛ اما به لحاظ عدم احداث معبر و جاده ماشینرو بر جاده اصلی ملک و به هر دلیلی از ملک همسایه مجاور به مدت بیش از 40 سال تردد و استفاده مینموده است. ب. ت. ب. وضعیت ملک و داشتن بیش از 100 متر بر با خیابان اصلی، آیا عبور این شخص از ملک همسایه مجاور جهت ورود به ملک موجب حق ارتفاق برای وی و قائممقام قانونیاش است؟ وفق <a class="artref" href="/ماده/ماده-94-a_0815110235738">ماده 94 قانون مدنی</a> صاحبان املاک میتوانند در ملک خود هر حقی را که بخواهند نسبت به دیگری قرار دهند و به موجب ماده 97 همین قانون چنانچه کسی از قدیم در خانه یا ملک دیگری حق مرور داشته باشد، صاحب خانه یا ملک نمیتواند مانع عبور او از ملک خود شود. در فرض سؤال که امکان احداث جاده و کوچه جهت تردد در ملک وجود دارد و با وجود این، مالک از ملک مجاور برای مدت زمان طولانی تردد نموده است، مستند به مواد فوقالذکر و به لحاظ سابقه تردد اصل بر این است که فرد، دارای حق ارتفاق جهت تردد از ملک مجاور میباشد؛ مگر آنکه مالک ملک مجاور ثابت کند که تصرف و تردد در این ملک غاصبانه و یا ناشی از اذن محض بوده است. در صورت احراز اذن محض، عدول از این اذن وفق مواد 98 و 108 قانون مدنی منوط به آن است که مالک حق رجوع ر. ا. خ. سلب نکرده باشد و یا منع قانونی در این زمینه وجود نداشته باشد. در هر صورت تشخیص موضوع بر اساس محتویات پرونده بر عهده مرجع قضایی رسیدگیکننده است. دکتر …