نظر مشورتی 7/1400/339 مورخ 1400/04/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص جرم تغییر کاربری غیرمجاز و مرور زمان با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : همان گونه كه مستحضريد يكي از مجازات هاي مقرر در ماده 3 قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ ها مصوب 1374 با اصلاحات بعدي قلع و قمع بناي احداثي است و مطابق بند «ث» ماده 107 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، مرور زمان اجراي حكم در جرايم تعزيري درجه هفت و هشت پنج سال از تاريخ قطعيت حكم است و جرايم مذكور در قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ ها از نوع درجه هفت هستند. در صورت صدور حكم قطعي مبني بر قلع و قمع و عدم اجراي آن در مدت قانوني ذكر شده، اين قسمت از حكم آيا مشمول مرور زمان اجراي حكم مي شود؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : جرم تغيير كاربري غيرمجاز موضوع ماده 3 قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ ها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدي، از جرايم آني است؛ زيرا عنصر مادي جرم مذكور در همان زمان تغيير كاربري اراضي محقق شده است؛ لذا با حصول شرايط مقرر در قانون مي تواند مشمول مرور زمان شود و در مواردي كه با احراز تحقق بزه يادشده، حكم محكوميت مرتكب صادر و قطعي شود، با انقضاي مدت پنج سال از تاريخ قطعيت حكم به هر علتي حكم محكوميت اجرا نشده باشد، ب. ت. ب. ماده 107 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 و بند «ث» آن، اجراي مجازات تعزيري (جزاي نقدي) مندرج در حكم موقوف مي شود؛ اما قلع و قمع بنا كه جزء لاينفك حكم كيفري است؛ چون ماهيت مجازات ندارد و امري حقوقي است، مشمول مرور زمان موضوع ماده 107 قانون اخيرالذكر نمي شود. نظریه مشورتی شماره 7/1400/339 مورخ 1400/04/27 موضوع استعلام مربوط به قلع و قمع بناهای غیرمجاز در اراضی زراعی و باغ‌ها، بر اساس ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها مصوب سال 1374، و بررسی مشمولیت آن تحت مرور زمان اجرای حکم طبق بند «ث» ماده 107 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 است. پرسش مطرح شده این است که آیا در صورت عدم اجرای حکم قلع و قمع در مدت پنج سال پس از قطعیت حکم، این قسمت از حکم مشمول مرور زمان می‌شود یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌دارد که جرم تغییر کاربری غیرمجاز از جرایم آنی محسوب می‌شود و مشمول مرور زمان است. بنابراین، اگر حکم محکومیت صادر و قطعی شود و به هر دلیلی اجرا نشود، اجرای مجازات تعزیری (جزای نقدی) موقوف خواهد شد. اما قلع و قمع بنا که جزء لاینفک حکم کیفری است و ماهیت حقوقی دارد، مشمول مرور زمان نمی‌شود. تاریخ نظریه: 1400/04/27 شماره نظریه: 7/1400/339 شماره پرونده: 1400-192-339 ح جرم تغییر کاربری غیرمجاز موضوع ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی، از جرایم آنی است؛ زیرا عنصر مادی جرم مذکور در همان زمان تغییر کاربری اراضی محقق شده است؛ لذا با حصول شرایط مقرر در قانون میتواند مشمول مرور زمان شود و در مواردی که با احراز تحقق بزه یادشده، حکم محکومیت مرتکب صادر و قطعی شود، با انقضای مدت پنج سال از تاریخ قطعیت حکم به هر علتی حکم محکومیت اجرا نشده باشد، ب. ت. ب. ماده 107 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند »ث« آن، اجرای مجازات تعزیری )جزای نقدی( مندرج در حکم موقوف میشود؛ اما قلع و قمع بنا که جزء لاینفک حکم کیفری است؛ چون ماهیت مجازات ندارد و امری حقوقی است، مشمول مرور زمان موضوع ماده 107 قانون اخیرالذکر نمیشود. روح اله رئیسی