شماره پرونده: 1404-7/2-647ح
استعلام:
ن. ب. ا. بر اساس بند »ث« ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و ماده 12 و ذیل آن و ماده 13 آییننامه اجرایی این بند مصوب 1403/12/26 هیأت وزیران، گواهی انحصار وراثت صادره از سوی سازمان ثبت احوال ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در هیأت حل اختلاف موضوع ماده 3 قانون ثبت احوال و رأی هیأت مذکور ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه صالح است، در خصوص مقررات یادشده، خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: -1 چنانچه اعتراض به گواهی انحصار وراثت یا رأی هیأت حل اختلاف خارج از مهلت مقرر قانونی تقدیم شود، پذیرش و رسیدگی به این نوع اعتراض بر عهده کدام مرجع است؟ -2 در صورتی که اعتراض به این گواهی و رأی هیأت حل اختلاف خارج از مهلت مقرر قانونی؛ اما مستند به جهات و معاذیر موجه از قبیل موارد مذکور در ماده 306 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 باشد، آیا میتوان به این معاذیر استناد کرد؟
در صورت مثبت بودن پاسخ، رسیدگی به این معاذیر بر عهده کدام مرجع است و مهلت جدید پس از رفع عذر چه مدتی است؟ -3 هیأت حل اختلاف صالح برای رسیدگی به اعتراض نسبت به گواهی انحصار وراثت صادر شده از سازمان ثبت احوال کشور، هیأت مستقر در کدام حوزه است؟ -4 آیا رسیدگی به اعتراض به رأی هیأت حل اختلاف موضوع ماده 3 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی در دادگاه صالح، مستلزم تقدیم دادخواست و طرح دعوا به طرفیت سازمان ثبت احوال کشور است؟ -5 چنانچه اعتراض ذینفع به گواهی انحصار وراثت متضمن ترافع و مستلزم اقامه دعوا از قبیل؛ اثبات نسب و تنفیذ وصیتنامه باشد، هیأت حل اختلاف در خصوص اعتراض چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟
پاسخ:
1 و -2 اولاً، به موجب بند »ث« ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و مواد 12 و 13 آییننامه اجرایی این بند مصوب 1403/12/26 هیأت وزیران، گواهی انحصار وراثت صادره از سوی سازمان ثبت احوال ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ در هیأت حل اختلاف موضوع ماده 3 قانون ثبت احوال قابل اعتراض است و رأی هیأت نیز ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ در دادگاه صالح قابل اعتراض است. ثانیاً، در قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی و آییننامه طرز رسیدگی هیأتهای حل اختلاف اسناد ثبت احوال مصوب 1356/8/16 هیأت وزیران و همچنین آییننامه صدرالذکر قابلیت پذیرش یا عدم پذیرش عذر موجه برای تقدیم اعتراض خارج از مهلت قانونی و رسیدگی یا عدم رسیدگی به این ادعا ذکر نشده است؛ اما موارد معاذیر قانونی تقدیم اعتراض به آراء خارج از مهلت مقرر در ماده 306 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ذکر شده است.
نظر به اینکه، هدف از پذیرش معاذیر قانونی جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص است که به لحاظ وجود موانعی که ایجاد و رفع آن خارج از اراده آنها است، قادر به اقدام در مهلت مقرر قانونی نبودهاند، به نظر میرسد معاذیر موجه؛ از قبیل مواد مندرج در ماده 306 قانون یادشده و استناد به آن در مرجع رسیدگی به اعتراض به گواهی انحصار وراثت )حسب مورد هیأت حل اختلاف و یا دادگاه صالح( قابل پذیرش و رسیدگی است و در فرض پذیرش معاذیر قانونی، مهلت جدید اعطا نمیشود و بازه زمانی که عذر مورد نظر وجود داشته است، جزء مهلت محاسبه نمیشود. -3 ن.
ب. ا. وفق بند »ث« ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و ماده 10 آییننامه اجرایی این بند مصوب 1403/12/26 هیأت وزیران، گواهی انحصار وراثت ظرف بیست روز پس از ثبت واقعه وفات به وسیله سازمان ثبت احوال کشور؛ از طریق سا مانه و به طرز متمرکز صادر میشود و با عنایت به ماده 3 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، هیأت حل اختلاف اداره ثبت احوالی که سند وفات را تنظیم کرده است، مرجع رسیدگی به اعتراض به گواهی حصر وراثت صادره است. -4 اولاً، ب.
ت. ب. اطلاق ماده 48 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ، 1379 رسیدگی به اعتراض به رأی هیأت حل اختلاف موضوع ماده 3 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده 12 آییننامه صدرالذکر، در خصوص گواهی انحصار وراثت، مستلزم تقدیم دادخواست است. ثانیاً، ن. ب. ا. اعتراض به گواهی انحصار وراثت ناظر به اقدام اداره ثبت احوال است، این اداره باید طرف دعوا قرار گیرد. -5 اولاً، اظهارنظر در مواردی از قبیل اثبات نسب و تنفیذ وصیتنامه )عادی( از جمله امور ترافعی و در صلاحیت مرجع قضایی و خارج از صلاحیت هیأت حل اختلاف موضوع ماده 3 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده 12 آییننامه صدرالذکر است؛ بنابراین در فرض سؤال، چنانچه اعتراض ذینفع به گواهی انحصار وراثت متضمن و مستلزم اقامه دعوا از قبیل موارد فوق باشد، هیأت حل اختلاف صلاحیت رسیدگی به این موارد را ندارد و رسیدگی به آن، مستلزم اقامه دعوا در مرجع قضایی صالح است؛ بنابراین هیأت حل اختلاف نسبت به رد اعتراض، اتخاذ تصمیم میکند.
ثانیاً، ب. ت. ب. موارد قطعیت گواهی انحصار وراثت به شرح مذکور در بندهای ماده 17 آییننامه اجرایی بند »ث« ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران )موضوع صدور گواهی انحصار وراثت توسط سازمان ثبت احوال کشور( مصوب 1403/12/26 هیأت وزیران و با لحاظ ماده 18 این آییننامه که مقرر میدارد: »در صورت صدور حکم قطعی از سوی مراجع قضایی در مواردی از قبیل اثبات یا نفی نسب که مؤثر بر مفاد گواهی انحصار وراثت باشد، مرجع قضایی مکلف است رأی مذکور را به سازمان اعلام کند.
سازمان نیز مکلف است بر اساس رأی مرجع قضایی گواهی انحصار وراثت اصلاحی را صادر و به وراث و ... ابلاغ کند«، فرض اصلاح گواهی حصر وراثت قطعی از سوی سازمان ثبت احوال کشور به رسمیت شناخته شده است. بر این اساس، در فرض سؤال، ابتدا باید در مرجع صالح قضایی دعوایی که مؤثر بر گواهی انحصار وراثت است؛ از قبیل تنفیذ وصیتنامه، مطرح شود و پس از قطعیت رأی مطابق ماده 18 یادشده، رأی قطعی به سازمان ثبت احوال کشور ارسال شود و این سازمان بر مبنای رأی قطعی که مؤثر در گواهی مذکور است، گواهی انحصار وراثت اصلاحی را صادر و ابلاغ کند؛ بنابراین ضرورتی به اعتراض به گواهی انحصار وراثت در هیأت حل اختلاف نیست. دکتر … پور
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 49
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
صلاحیت دیوان و رسیدگی به شکایات از تصمیمات شورای تأمین شهرستان
ماده 3 قانون ثبت احوال نسبت به موضوع رسیدگی و اظهارنظر می کند که در دادخ
-
رأی
هماستناد
ابطال شناسنامه با وجود احراز تابعیت ایرانی فرد
ماده 3 قانون ثبت احوال برده و شناسنامه خواهان را ابطال نموده است
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 2 مورخ 1362/01/22 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت هیات حل اختلاف و محاکم عمومی در تغییر نام و رسیدگی به دعاوی نامگذاری بر اساس قانون ثبت احوال
ماده 3 از قانون ثبت احوال مصوب سال 1355 صلاحیت هیات حل اختلاف برای رسیدگی ت
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به تغییر نام و جنسیت مندرج در شناسنامه
ماده 3 قانون ثبت احوال خارج است و مستندا به ماده 10 قانون آیین دادرسی مد
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اصلاح جنسیت مندرج در سند سجلی
ماده 3 قانون ثبت احوال تصحیح اشتباه مامور ثبت احوال در صلاحیت هیات حل اخ
-
رأی
هماستناد
خوانده دعاوی مربوط به اسناد سجلی تنظیمی در خارج از کشور
ماده 3 قانون ثبت احوال و رعایت مواد 4 و 8 همان قانون ضمن نقض دادنامه تجد
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اصلاح تاریخ فوت
ماده 3 قانون ثبت احوال به شرحی که در قرار آن مرجع قضایی رقم خورده است مس
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح اعتراض به رای شورای تأمین درخصوص تابعیت افراد
ماده 3 قانون ثبت احوال نسبت به موضوع رسیدگی و اظهار نظر میکند که در دادخ
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعوای تغییر تاریخ فوت
ماده 3 قانون ثبت احوال و نیز ماده 29 همین قانون خارج و در صلاحیت محاکم د
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اصلاح مشخصات سجلی
ماده 3 قانون ثبت احوال صائب است
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به دعوای ابطال اسناد سجلی
ماده 3 قانون ثبت احوال ابطال اسناد موهوم در صلاحیت هیات حل اختلاف است لذ
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح برای اعتراض به تصمیم شورای تأمین شهرستان در خصوص تابعیت افراد
ماده 3 قانون ثبت احوال نسبت به موضوع رسیدگی و اظهارنظر می کند که در دادخ
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اصلاح اشتباه ثبتی سندازدواج
ماده 3 قانون ثبت احوال مصوب سال 1355 به بعد در مورد اصلاح سند مربوط به ث
-
رأی
هماستناد
دعوی تغییر نام کوچک
ماده 3 قانون ثبت احوال خارج می باشد
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اصلاح ثبت واقعه نکاح از دایم به موقت
ماده 3 قانون ثبت احوال نبوده و قسمت دوم ماده 4 همان قانون در مورد آن صاد
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 801 تا 803 مورخ 1393/04/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 3 قانون ثبت احوال متفاوت از یکدیگر است و اعتراض به تصمیم شورای تامی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1056533 مورخ 1402/04/26 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 3 و 20 قانون ثبت احوال و مقاد ل قبیل اقدام مفید مولی که هم انتخاب اعلام
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اصلاح تاریخ فوت
ماده 3 قانون ثبت احوال به صلاحیت رسیدگی هیات حل اختلاف مستقر در اداره ثب
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اعتراض نسبت به رأی شورای تأمین در خصوص تابعیت
ماده 3 قانون ثبت احوال احراز و قرار عدم صلاحیت صادر نمود
-
رأی
هماستناد
مرجع تصمیم گیری درموارد تردید در تابعیت
ماده 3 قانون ثبت احوال نسبت به موضوع رسیدگی و اظهار نظر می کند و اعتراض
-
رأی
هماستناد
صلاحیت مرجع قضایی در مورد ابطال شناسنامه
ماده 3 قانون ثبت احوال می باشد
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 512 مورخ 1367/08/02 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت دادگاههای عمومی در رسیدگی به دعوی ابطال یا رفع واقعه فوت از اسناد ثبت احوال
ماده 3 قانون ثبت احوال مصوب تیرماه 1355 خارج و رسیدگی به دعوی مزبور در ص
-
رأی
هماستناد
مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به آرا هیأت حل اختلاف ثبت احوال
مواد 3، 4 و 45 قانون ثبت احوال و رای وحدت رویه مذکور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اصلاح اشتباه در تحریر مندرجات شناسنامه
ماده 3 قانون ثبت احوال می باشد و قرار صادره در نفی صلاحیت و تعیین مرجع ص
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به تقاضای تغییر نام از حیث جنسیت
ماده 3 قانون ثبت احوال می باشد
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال شناسنامه مبتنی بر تغییر سن
ماده 3 قانون ثبت احوال می باشد
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال شناسنامه
ماده 3 قانون ثبت احوال تشخیص داده و به دلیل عدم صلاحیت
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 2 مورخ 1362/01/22 هیات عمومی دیوان عالی کشور
ماده 3 از قانون ثبت احوال مصوب سال 1355 صلاحیت هیات حل اختلاف برای رسیدگی ت
-
رأی
هماستناد
مرجع رسیدگی به شکایت از تصمیم شورای تأمین شهرستان در خصوص تابعیت
ماده 3 قانون ثبت احوال و سپس دادگاه عمومی است
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به درخواست تغییر نام از حیث تغییر جنسیت
ماده 3 قانون ثبت احوال خارج و محتاج به رسیدگی قضایی در محاکم عمومی دادگس
-
رأی
هماستناد
شرط الزام به تنظیم و تحویل سند سجلیتاثیر رجوع والدین به تابعیت ایرانی بر تابعیت فرزند رشیدشرط الزام ثبت احوال به تنظیم سند سجلی ایرانی در فرض احراز نسب
ماده 3 قانون ثبت احوال بوده و دادگاه نیز در مرحله تجدیدنظر صالح به رسیدگ
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اصلاح تاریخ تولد
ماده 3 قانون ثبت احوال قابل رسیدگی است
-
رأی
هماستناد
اصلاح شناسنامه بعد از طلاق
مواد 3 و 33 قانون ثبت احوال ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
ماده 3 قانون ثبت احوال را مورد تاکید قرار داد
-
رأی
هماستناد
رای شماره 660 مورخ 1396/07/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 3 قانون ثبت احوال مصوب تیر ماه 1355 ناظر به اعطای اختیارات به هیات
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به دعوای اصلاح سند سجلی از حیث مشخصات والدین
ماده 3 قانون ثبت احوال محسوب و رفع این اشتباه در صلاحیت ذاتی هیات حل اخت
-
رأی
هماستناد
مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به تصمیم شورای تأمین
ماده 3 قانون ثبت احوال است ولی این رای دلالت بر صلاحیت هیات حل اختلاف ثب
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اصلاح شناسنامه از لحاظ جنسیتی
ماده 3 قانون ثبت احوال صائب است
-
رأی
هماستناد
مرجع رسیدگی به شکایت از آرا و تصمیمات شورای تأمین شهرستان
ماده 3 قانون ثبت احوال است
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 732 مورخ 1393/1/19 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت قضایی در تعیین تاریخ فوت و تأثیر آن بر اهلیت و حقوق قانونی
ماده 3 قانون ثبت احوال قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت هیات حل اختلاف ث
نظریات مشورتی 4
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1404/78 مورخ 1404/04/23
ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1404/78 — 1404/04/23
ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1404/573 — 1404/09/16
ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1404/169 — 1404/09/29
ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403
مواد مرتبط 4
-
استناد
از این صفحه
ماده 113 — قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403/03/01
ماده 113 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 3 — قانون ثبت احوال
ماده 3 قانون ثبت احوال و رای هیات مذکور ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 306 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 306 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 48 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 48 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب
مقرراتِ مرتبط 1
-
دستورالعمل
هماستناد
دستورالعمل راجع به هیاتهای حل اختلاف
ماده 3 قانون ثبت احوال به تشکیل هیاتها اقدام نمایند
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
