نظریه مشورتی بدون شماره 21

نظریه مشورتی بدون شماره 21 خ. م.: موضوع استعلام درباره امکان توقیف و کسر حقوق بازنشستگی ضامن به دلیل بدهی مدیون اصلی است. سوال این است که آیا ب. ت. ب. محکومیت ضامن و نبود اموال غیر از مستثنیات دین، می‌توان حقوق وی را طبق تبصره 1 ماده 96 قانون اجرای احکام مدنی و تبصره ذیل ماده 83 آیین‌نامه اجرای اسناد رسمی توقیف و کسر کرد یا خیر. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این استعلام چنین است که طبق تبصره یک ماده 96، توقیف و کسر یک‌چهارم حقوق بازنشستگی یا وظیفه، تنها زمانی مجاز است که دین مربوط به خود شخص بازنشسته باشد. همچنین، دیون متوفی باید از ترکه پرداخت شود و نمی‌توان از حقوق بازنشستگی کسر کرد. با این حال، در مورد ضامنی که دین شخص دیگری را ضمانت کرده است، اگر شرایط قانونی احراز شود و ضامن محکوم شود، دین به شخص ضامن مربوط می‌شود و بنابراین از ممنوعیت توقیف حقوق وی خارج است. تاریخ نظریه: 1131/10/12 شماره پرونده: 1516-1/3-95 استعلام: فردی در زمان اشتغال به کار ضمانت اخذ تسهیلات را نموده پس از مدتی بازنشسته و هم اکنون بانک مربوطه اقدام به طرح دعوی تامین خواسته و مطالبه دین به طرفیت از مدیون اصلی و ضامن را نموده است نظر به محکومیت ضامن فوق به پرداخت اقساط و بدهی های معوق و صدور اجرائیه آیا ب. ت. ب. محکومیت ضامن و اینکه بازنشسته مذکور به جز مستثنیات دین اموال دیگری ندارد و تبصره 1 ماده 96 قانون اجرای احکام مدنی و تبصره ذیل ماده 83 آیین نامه اجرای اسناد رسمی توقیف و کسر حقوق ضامن بازنشسته در قبال بدهی مدیون اصلی امکان پذیر است یا خیر؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: مطابق تبصره یک ماده 96 قانون اجرای احکام مدنی، توقیف و کسر یک چهارم حقوق بازنشستگی یا وظیفه افراد، مشروط به این است که دین، مربوط به شخص بازنشسته یا وظیفه بگیر باشد وطبق ماده 225 قانون امور حسبی، دیون و حقوقی که به عهده متوفی است، باید از ترکه پرداخت گردد. بنابراین دیون متوفی را نمی‌توان از حقوق بازنشستگی یا وظیفه کسر کرد، اما ضامنی که پرداخت دین شخص دیگری را ضمانت می‌کند، اعم از آنکه به نحو ضم ذمه به ذمه یا نقل ذمه به ذمه باشد، در صورت احراز شرایط قانونی تحقق ضمان و محکومیت ضامن از سوی دادگاه دیگر نمی‌توان گفت، دین متعلق به شخص دیگری است، در نتیجه از شمول ممنوعیت توقیف حقوق بازنشستگی و وظیفه مذکور در تبصره 1 ماده 96 صدرالذکر خروج موضوعی دارد.