نظریه مشورتی بدون شماره 41

نظریه مشورتی بدون شماره 41 خ. م.: در استعلام مطرح‌شده، دو پرسش در خصوص جنون و تاثیر آن بر نکاح و وکالت در طلاق مورد بررسی قرار گرفته است. نخست، پرسش این است که آیا جنون می‌تواند به‌عنوان دلیلی برای فسخ نکاح در نظر گرفته نشود. دوم، در ارتباط با بند 4 دفترچه‌های ازدواج که به زوجه وکالت در طلاق در صورت جنون زوج اعطا می‌کند، پرسش شده که ب. ت. ب. <a class="artref" href="/ماده/ماده-678-a_0815110236325">ماده 678 قانون مدنی</a>، آیا جنون موجب زوال وکالت نمی‌شود و زوجه چگونه می‌تواند از این بند استفاده کند. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، نظر اکثریت را بیان کرده که بر اساس آن، وکالت مذکور در سند نکاحیه به نفع وکیل و نه موکل ایجاد می‌شود و جنون موکل تاثیری در صحت و بقای شرط وکالت ندارد. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور است که طبق بند 3 <a class="artref" href="/ماده/ماده-678-a_0815110236325">ماده 678 قانون مدنی</a>، جنون موجب زوال وکالت می‌شود و در صورت صدور حکم قطعی بر جنون زوج، وکالت زوجه در طلاق منتفی خواهد بود. تاریخ نظریه: 1131/10/12 شماره پرونده: 95-251-326 ح استعلام: اولاً: آیا موردی از جنون را می توان تصور کرد که شرعا موجب فسخ نکاح نشود. ثانیاً: طبق بند 4 دفترچه های ازدواج یکی از مواردی که زوج به زوجه وکالت در طلاق داده است جنون زوج است ب. ت. ب. <a class="artref" href="/ماده/ماده-678-a_0815110236325">ماده 678 ق. م</a>دنی جنون موجب ارتفاع وکالت می‌شود وجه جمعی بین ماده 678 با بند 4 وجود دارد یا خیر؟چرا که با جنون زوج وکالت مرتفع می‌شود حال زوجه از این بند به چه نحوی می‌تواند استفاده کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: نظر اکثریت: ب. ت. ب. اینکه وکالت پیش بینی شده در سند نکاحیه موضوع شروط ضمن عقد ازدواج بر خلاف اغلب موارد وکالت با لحاظ نفع وکیل و نه موکل ایجاد میشود و همچنین موکل در حالت افاقه برای زمان جنون خود تصمیم گیری می‌نماید لذا جنون موکل در فرض سوال تاثیری در صحت و بقای شرط (وکالت) ندارد. شایسته ذکر است این شرط با لحاظ دیدگاه فقهی مرحوم سید محمد کاظم یزدی در کتاب تکمله العروه الوثقی جلد 1 صفحه 125 فرموده اند:«و ربما یستدل ایضاً بانقطاع الذن فی جنون الموکل و فیه...» و نیز عبارت ایشان در ارتباط با بقای وکالت پس از فوت موکل در مواردی که وکالت ضمن عقد لازم اعطا شده و متعلق آن حقی برای وکیل م. ب. در سند نکاحیه درج شده است. نظر اقلیت: طبق بند 3 <a class="artref" href="/ماده/ماده-678-a_0815110236325">ماده 678 قانون مدنی</a> به موت یا جنون وکیل یا موکل وکالت مرتفع میشود بنابراین چنانچه حکم قطعی بر جنون زوج صادر شود وکالت زوجه در طلاق منتفی است و بند 4 شروط ضمن عقد نکاح فرض سوال ب. ت. ب. صراحت ماده یاد شده فاقد مصداق و غیر قابل اعمال است.