Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1400/929 مورخ 1401/03/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی منظور قانونگذار از تشریفات دادرسی با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #دادرسی #حقوق #رسیدگی #تشریفات_قانونی #دیوان_عالی_کشور #اصحاب_دعوا #تجدیدنظرخواهی #ناظر #دادگاه_تجدید_نظر #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #نقض_رأی #حل_اختلاف #حق_دفاع #تجدیدنظر #تشریفات #قضاییه #بی‌اعتباری #حاکم #صورت #تشریفاتی #نظریه‌مشورتی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: منظور از تشریفات دادرسی که عدم رعایت آن موجب بی‌اعتباری رأی می‌شود چیست؟

پاسخ: این تشریفات شامل مواردی است که عدم رعایت آن‌ها در ماهیت رأی مؤثر بوده و با نقض حکم، امکان احیای حقوق از دست رفته اصحاب دعوا وجود داشته باشد.

به زبانِ ساده

پرسش این بود که چه نوع بی‌نظمی در رسیدگی می‌تواند باعث نقض رأی در مرحله بالاتر شود. متن میان اصول دادرسی، مانند حق دفاع، و تشریفات اجرای آن‌ها، مانند نحوه ابلاغ، فرق می‌گذارد و می‌گوید برخی تشریفات فقط وقتی موجب نقض‌اند که بر رأی اثر گذاشته باشند و بتوان پیامدشان را جبران کرد.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش‌کننده در متن معرفی نشده است و موضوع پرسش، رسیدگی در مرحله تجدیدنظرخواهی است.

چگونه: درباره معنای تشریفات دادرسی و موارد نقض رأی استعلام شده است. اداره کل حقوقی معیارهای تشخیص اصول از تشریفات و شرایط اثرگذاری تخلف از تشریفات را بیان کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای طرفین پرونده و مراجع تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور در سنجش اثر تخلف‌های دادرسی بر اعتبار رأی کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی کیفری، تبصره ماده ۴۵۵؛ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴، تبصره ۱ ماده ۱۸ و تبصره ماده ۱۹

مفاهیمِ حقوقی: تشریفات دادرسی، اصول دادرسی، حق دفاع، حق داشتن وکیل، ابلاغ، نقض رأی، تجدیدنظرخواهی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا محروم کردن متهم از داشتن وکیل، رعایت نکردن تشریفات دادرسی است؟

خیر؛ این کار نقض اصول دادرسی است.

چه نوع تشریفاتی می‌تواند باعث نقض رأی شود؟

تشریفاتی که رعایت‌نشدن آن‌ها در ماهیت رأی مؤثر باشد و با نقض رأی بتوان آثار آن را برطرف و حقوق ازدست‌رفته را احیا کرد.

کلیدواژه‌ها: تشریفات دادرسی، نقض رأی، تجدیدنظرخواهی، حقوق دفاعی، آیین دادرسی کیفری

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : مطابق تبصره ماده 455 قانون آيين دادرسي كيفري عدم رعايت تشريفات دادرسي موجب نقض راي نيست مگر آن كه تشريفات مذكور به درجه از اهميت باشد كه موجب بي اعتباري راي شود در مرحله تجديدنظرخواهي عدم رعايت چه نوع تشريفات موجبات بي اعتباري راي مي گردد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، باعنايت به تبصره يك ماده 18 و تبصره ماده 19 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394، اصول و قواعد حاكم بر رسيدگي شامل مقررات ناظر به صلاحيت، حق دفاع، حضور در دادرسي، رسيدگي به دلايل و مانند آن است و منظور از تشريفات دادرسي، نحوه اجراي اصول و قواعد دادرسي است همانند مقررات ناظر بر شرايط شكلي دادخواست، نحوه ابلاغ، تعيين اوقات رسيدگي و مانند آن. بر اين اساس، محروميت متهم از حق داشتن وكيل، عدم رعايت اصول دادرسي است نه تشريفات آن. ثانياً، در صورت عدم رعايت اصول و مقررات حاكم بر دادرسي به صورت مطلق و همچنين عدم رعايت تشريفات قانوني دادرسي، مشروط به آن كه آن تشريفات به درجه اي از اهميت باشد كه موجب بي اعتباري رأي شود، رأي از سوي شعبه ديوان عالي كشور يا شعبه دادگاه تجديد نظر نقض مي شود و منظور از «تشريفاتي كه موجب بي اعتباري رأي شود» آن دسته تشريفاتي است كه از يك سو عدم رعايت آن ها در ماهيت رأي دادگاه مؤثر باشد و از سوي ديگر بتوان با نقض حكم از سوي مرجع عالي، آثار و نتايج عدم رعايت آن تشريفات را بر طرف و حقوق از بين رفته اصحاب دعوا را مجدداً احياء نمود. همانند تشريفات متضمن حقوق دفاعي متهم . نظریه مشورتی شماره 7/1400/929 مورخ 1401/03/09 موضوع این استعلام، بررسی نوع تشریفات دادرسی است که در مرحله تجدیدنظرخواهی می‌تواند منجر به بی‌اعتباری رای شود. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، عدم رعایت اصول و قواعد حاکم بر رسیدگی، از جمله عدم رعایت حق دفاع و حضور در دادرسی، به عنوان عدم رعایت تشریفات دادرسی تلقی نمی‌شود. همچنین، اگر عدم رعایت تشریفات قانونی به حدی اهمیت داشته باشد که بر ماهیت رای تاثیر بگذارد و امکان احیای حقوق از دست رفته اصحاب دعوا وجود داشته باشد، رای می‌تواند توسط دیوان عالی کشور یا دادگاه تجدیدنظر نقض گردد. به‌ویژه، تشریفات مرتبط با حقوق دفاعی متهم از جمله مواردی است که در این زمینه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تاریخ نظریه: 1401/03/09 شماره نظریه: 7/1400/929 شماره پرونده: 1400-168-929 ک ثانیاً، در صورت عدم رعایت اصول و مقررات حاکم بر دادرسی به صورت مطلق و همچنین عدم رعایت تشریفات قانونی دادرسی، مشروط به آن‌که آن تشریفات به درجه‌ای از اهمیت باشد که موجب بی‌اعتباری رأی شود، رأی از سوی شعبه دیوان عالی کشور یا شعبه دادگاه تجدید نظر نقض می‌شود و منظور از «تشریفاتی که موجب بی‌اعتباری رأی شود» آن دسته تشریفاتی است‌ که از یک سو عدم رعایت آن‌ها در ماهیت رأی دادگاه موثر باشد و از سوی دیگر بتوان با نقض حکم از سوی مرجع عالی، آثار و نتایج عدم رعایت آن تشریفات را بر طرف و حقوق از بین رفته اصحاب دعوا را مجدداً احیاء نمود. همانند تشریفات متضمن حقوق دفاعی متهم.

موارد مرتبط 36

آرای مرتبط 13

نظریات مشورتی 15

مواد مرتبط 1

دکترین 7

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین