Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1403/421 مورخ 1403/08/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #حق_ارتفاق #ملک #حق_عبور #مالک #قرارداد #زمین #قانون_مدنی #اجازه #حقوق #اراضی #باغ #ملک_غیر #سند_رسمی #مالکیت #قضاییه #نظریه‌مشورتی #عرف‌محل #اصرار #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا صاحب حق ارتفاق می‌تواند با تغییر مسیر مجرا در ملک مورد ارتفاق مخالفت کند؟

پاسخ: متن استعلام ناقص است و پاسخ اداره حقوقی در متن ارائه نشده است.

به زبانِ ساده

متن درباره مجرایی قدیمی در روستاهاست که برای آب‌رسانی به زمین‌های پایین‌دست یا عبور از ملک دیگری استفاده می‌شود. متن فقط پرسش‌ها و بخشی از مبانی استعلام را آورده و پاسخ نهایی اداره کل حقوقی در دسترس نیست؛ بنابراین نتیجه درباره امکان تغییر مسیر معلوم نیست.

چه کسی: استعلام خطاب به اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ متن، پرسش‌کننده را دقیقاً معرفی نمی‌کند و از مالک ملک و صاحب حق ارتفاق به‌عنوان اشخاص مرتبط نام می‌برد.

چگونه: استعلام با اشاره به مواد قانون مدنی و عرف محلی، درباره امکان تغییر مسیر مجرای عبور و پیامدهای آن پرسیده است؛ ادامه متن و پاسخ نهایی ارائه نشده است.

چرا مهم است: این متن برای مالکان و صاحبان حق ارتفاق در اختلاف‌های مربوط به مسیر مجرای آب یا عبور مفید است، اما برای تعیین نتیجه نهایی کافی نیست.

قوانینِ مرتبط: مواد ۹۷، ۱۰۳ و ۱۰۶ قانون مدنی.

مفاهیمِ حقوقی: حق ارتفاق، حق عبور، حق آب بردن، ملک مورد حق ارتفاق، تغییر مسیر، تقسیم ملک مشاع، تعطیل حق

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا صاحب حق عبور می‌تواند با تغییر مسیر مجرا مخالفت کند، اگر میزان و شرایط حق حفظ شود؟

نامطمئن؛ متن ارائه‌شده پاسخ اداره کل حقوقی به این پرسش را دربر ندارد.

آیا قانون مدنی درباره تغییر مسیر حق عبور بَیل‌دار تصریح کرده است؟

طبق متن استعلام، قانون مدنی درباره امکان تغییر این مسیر ساکت است.

کلیدواژه‌ها: حق ارتفاق، مجرا، قانون مدنی، ملک، صاحب حق

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : در بسياري از روستاها مجرايي غالباً كوچك، صرفاً براي آب بردن به زمين يا اراضي واقع در پايين دست و عبور و مرور، از وسط ملك (باغ يا زمين مزروعي) فرد ديگري از ديرباز وجود دارد كه گاهي در عرف محلي، با عنوان حق عبور بيل‌دار شناخته مي‌شود. ماده 103 قانون مدني درباره حق عبور شركا از ملك غير، پس از تقسيم ملك مشترك، مقرر مي‌دارد: «... هر يك از آنها حق عبور از همان محلي كه سابقاً حق داشته است خواهد داشت»؛ برخلاف اين ماده قانوني كه درباره عبور شركا پس از تقسيم از ملك غير از همان محل، تعيين تكليف كرده است، قانون مدني درباره امكان تغيير مسير عبور بيل‌دار در ملك مورد حق‌ ارتفاق ساكت است و آنچه در اين قانون مورد تصريح قرار گرفته است، آن است كه مالك ملكي كه مورد حق ‌ارتفاق غير است، نمي‌تواند مانع آب بردن (ماده 97 قانون ياد‌شده) و يا انجام تصرفاتي در ملك خود شود كه باعث تضييع و يا تعطيل حق مزبور شود؛ مگر با اجازه صاحب حق. (ماده 106 قانون ياد‌شده). با عنايت به مراتب و مستندات پيش‌گفته، خواهشمند است به پرسش‌هاي زير پاسخ دهيد: 1- آيا صاحب حق ارتفاق مي‌تواند با تغيير مسير مجراي عبور در ملك مورد حق‌ ارتفاق؛ هر چند با حفظ تمامي شرايط و ميزان حق و بدون ايجاد هرگونه مانع يا تضييع يا تعطيلي و يا بدون ايجاد هرگونه محدوديت و يا صعوبت و يا نقص در اين حق مخالفت كند و براي مثال، مانع احداث بنا يا انتفاع لازم از ملك و ايجاد مشكل در اخذ سند رسمي مالكيت شود؟ 2- صرف‌نظر از مثبت يا منفي بودن پاسخ سؤال فوق، آيا صاحب ملك موضوع حق ‌ارتفاق مي‌تواند ملك خود را، حسب مورد با ديوار يا فنس‌كشي محصور كرده و كليد درب ورودي و خروجي آن را در اختيار صاحب حق ارتفاق قرار دهد تا از همان مسير قديمي رفت و آمد كند و يا آنكه صاحب حق مي‌تواند همچنان بر باز بودن مسير ورود به ملك و خروج آن، اصرار نمايد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- ب. ت. ب. حكم مقرر در ماده 106 قانون مدني، مالك ملك موضوع حق ارتفاق صرفاً از تصرفاتي كه موجب تضييع يا تعطيل اين حق باشد، منع شده است؛ مگر با اجازه صاحب حق. بر اين اساس، تصرفات و اقداماتي كه سبب تضييع و يا تعطيلي حق ارتفاق نباشد، بلا‌مانع است؛ مانند آنكه مسير مجرا و عبور در ملك موضوع حق ارتفاق به‌گونه‌اي تغيير داده شود كه موجب تضييع، تعطيلي، صعوبت و يا نقص د. ح. ارتفاق نباشد. چنين تصرفاتي در مواردي كه مبناي حق ارتفاق قرارداد باشد و قرارداد در اين زمينه تعيين تكليف نكرده باشد و يا در مواردي كه مبناي حق ارتفاق قانون يا وضع طبيعي املاك است، تابع عرف محل است و در هر صورت، اعمال حقوق دارنده حق ارتفاق نبايد به‌گونه‌اي باشد كه موجب اضرار مالك ملك موضوع اين حق باشد و بر اين اساس، تصرفاتي كه با رعايت حقوق دارنده حق ارتفاق صورت مي‌گيرد با منعي مواجه نيست. 2- همانگونه كه آورده شد، تصرفاتي كه سبب تضييع يا تعطيلي حق ارتفاق نباشد، با منعي مواجه نيست؛ بر اين اساس، در فرض سؤال، چنانچه محصور‌كردن ملك و تحويل كليد به دارنده حق ارتفاق، بر حسب قرارداد و يا عرف محل تضييع و يا تعطيلي حق ارتفاق را در پي نداشته باشد، با منعي مواجه نيست؛ هرچند دارنده حق ارتفاق با اين امر موافق نباشد. نظریه مشورتی شماره 7/1403/421 مورخ 1403/08/14 موضوع استعلام درباره حق عبور بیلدار و تغییر مسیر مجرای عبور در ملکی است که حق ارتفاق بر آن اعمال می‌شود. پرسش‌های مطرح‌شده شامل این موارد است: آیا صاحب حق ارتفاق می‌تواند با تغییر مسیر مجرای عبور مخالفت کند؟ و آیا صاحب ملک می‌تواند ملک خود را محصور کرده و کلید درب ورودی را به صاحب حق ارتفاق بدهد؟ در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که بر اساس ماده 106 قانون مدنی، مالک ملکی که موضوع حق ارتفاق است، تنها از اقداماتی که باعث تضییع یا تعطیلی این حق می‌شود، منع شده است. بنابراین، تغییر مسیر مجرا در صورتی که موجب تضییع یا تعطیلی حق ارتفاق نشود، مجاز است. همچنین، محصور کردن ملک و تحویل کلید به دارنده حق ارتفاق نیز در صورتی که باعث تضییع یا تعطیلی این حق نشود، امکان‌پذیر است، حتی اگر دارنده حق با این اقدام موافق نباشد. تاریخ نظریه: 1403/08/14 شماره نظریه: 7/1403/421 شماره پرونده: 1403-76-421ح 2- صرف‌نظر از مثبت یا منفی بودن پاسخ سوال فوق، آیا صاحب ملک موضوع حق ارتفاق می‌تواند ملک خود را، حسب مورد با دیوار یا فنس‌کشی محصور کرده و کلید درب ورودی و خروجی آن را در اختیار صاحب حق ارتفاق قرار دهد تا از همان مسیر قدیمی رفت و آمد کند و یا آنکه صاحب حق می‌تواند همچنان بر باز بودن مسیر ورود به ملک و خروج آن، اصرار نماید؟ 2- همانگونه که آورده شد، تصرفاتی که سبب تضییع یا تعطیلی حق ارتفاق نباشد، با منعی مواجه نیست؛ بر این اساس، در فرض سوال، چنانچه محصور‌کردن ملک و تحویل کلید به دارنده حق ارتفاق، بر حسب قرارداد و یا عرف محل تضییع و یا تعطیلی حق ارتفاق را در پی نداشته باشد، با منعی مواجه نیست؛ هرچند دارنده حق ارتفاق با این امر موافق نباشد.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2

موارد مرتبط 28

نظریات مشورتی 8

مواد مرتبط 1

دکترین 19

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین