Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home

جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوق‌دانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونه‌متن را ساده نشانتان می‌دهیم

حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1403/516 مورخ 1403/11/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #فسخ #داوری #اموال_غیر_منقول #تنفیذ #عمل_حقوقی #ثبت_رسمی #خیار #داور #قانون_مدنی #مراجع_قضائی #فسخ_معامله #محقق #خیار_عیب #قرارداد #حل_اختلاف #دفاتر_اسناد_رسمی #ضمانت #ناظر #پیش‌بینی #فسخ_قرارداد #قطعیت_رأی #قضاییه #قضایی #زمان #تشریفاتی #اراده #تشریفات #استماع #صدور‌رای #اعمال_حقوقی #رضایی #اعمال‌حق #اظهارنامه #نظریه‌مشورتی #لازم‌الاجرا #تأیید

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا فسخ معاملات اموال غیرمنقول تشریفاتی است و مراحل ثبت آن چگونه است؟

پاسخ: فسخ امری رضایی است و تشریفات قانونی خاص خود را دارد؛ تبصره ۱ ماده ۱ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، ناظر بر تشریفات استماع دعوای تنفیذ است.

به زبانِ ساده

استعلام درباره فسخ معاملات اموال غیرمنقول و ثبت آن در سامانه رسمی است. بخش موجود از پاسخ می‌گوید اصل بر رضایی بودن فسخ است و تبصره مورد بحث، تشریفات رسیدگی به دعوای تنفیذ را بیان می‌کند، نه لزوماً تشریفات ایجاد فسخ. پاسخ کامل به پرسش‌های مربوط به زمان و مراحل ثبت در متن نیامده است. قوانين مرتبط: قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، ماده ۱ و تبصره ۱؛ قانون مدنی، مواد ۴۴۹، ۴۵۰ و ۴۵۱

چه کسی: نظریه از اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ پرسش را استعلام‌کننده مطرح کرده، اما هویت او و طرفین معامله در متن مشخص نیست.

چگونه: اداره کل حقوقی پرسش‌های استعلام را بررسی کرده و در بخش موجود، درباره ماهیت رضایی فسخ و ارتباط تبصره با دعوای تنفیذ توضیح داده است. ادامه پاسخ در متن ارائه‌شده موجود نیست.

چرا مهم است: این نظر برای طرفین معاملات غیرمنقول و وکلای آنان در تشخیص ماهیت فسخ و حدود الزام به ثبت آن اهمیت دارد.

مفاهیمِ حقوقی: فسخ، حق فسخ، عمل حقوقی رضایی، دعوای تنفیذ فسخ، ثبت رسمی معامله، اظهارنامه

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا فسخ معامله غیرمنقول تشریفاتی است یا رضایی؟

طبق بخش موجود از نظریه، فسخ ناشی از اراده صاحب حق است و اصل بر رضایی بودن اعمال حقوقی است؛ تشریفاتی بودن نیازمند تصریح قانون است.

آیا تبصره یک ماده یک قانون الزام به ثبت رسمی معاملات، تشریفات تحقق فسخ را تعیین می‌کند؟

طبق بخش موجود، این تبصره ناظر بر تشریفات لازم برای استماع دعوای تنفیذ است.

چه زمانی باید فسخ در سامانه ثبت شود؟

نامطمئن؛ متن نظریه پیش از پاسخ به این پرسش قطع شده است.

کلیدواژه‌ها: فسخ، اموال غیرمنقول، ثبت رسمی، قانون الزام، تنفیذ فسخ

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : ب. ت. ب. حكم مقرر در ماده يك قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403 و تبصره يك آن، خواهشمند است به پرسش‌هاي زير پاسخ دهيد: 1- آيا فسخ نسبت به معاملات اموال غير منقول، امري تشريفاتي است يا رضايي؟ 2- چنانچه فسخ عمل حقوقي تشريفاتي است، زمان ايجاد يا تأثير فسخ چه زماني است؟ 3- مراحل ثبت فسخ در خصوص اموال غير منقول در مواردي كه نيازمند رأي دادگاه يا داور است و يا موارد غير آن، چگونه است؟ 4- كدام فسخ‌ مستلزم رأي مرجع قضايي يا داوري است؟ 5- ثبت فسخ در مواردي كه نيازمند رأي مرجع قضايي يا داوري است، در چه زماني بايد در سامانه موضوع ماده صدرالذكر ثبت شود؛ زمان اعمال آن يا پس از رأي دادگاه؟ 6- چنانچه فسخ معامله بايد پس از رأي دادگاه يا داوري ثبت شود، عبارت قسمت اخير تبصره يك ماده يك قانون يادشده كه بيان داشته است «هرچند فسخ ثبت نشده باشد»، به چه معناست و چه مفهومي را مي‌رساند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- نخست. نظر به اينكه فسخ عمل حقوقي ناشي از اراده صاحب حق است و اصل در اعمال حقوقي بر رضايي بودن آن است، موكول كردن تحقق آن به تشريفات خاص نيازمند تصريح قانون است؛ مواد 449، 450 و 451 قانون مدني مؤيد اين ديدگاه است. دوم. تبصره يك ماده يك قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403 ناظر بر تشريفات لازم براي استماع دعواي تنفيذ است و به همين دليل، مرحله اعمال حق فسخ پيش از مرحله ارسال اظهارنامه قرار گرفته و دعواي تنفيذ فسخ نيز فرع بر تحقق اصل فسخ است. 2- ب. ت. ب. پاسخ بند قبلي، پاسخ اين پرسش مشخص است. 3- از آنجا كه فرايند و مراحل ثبت فسخ اقدامي اجرايي است، مورد حكم قانونگذار قرار نگرفته است؛ همان‌گونه كه مراحل ثبت ديگر اعمال حقوقي در ماده يك قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403 تبيين نشده است؛ مراحل مقرر در تبصره يك ماده يك قانون يادشده نيز مراحل اقامه دعواي تنفيذ فسخ و ترتيبات لازم براي قابليت استماع اين دعوا است و مراحل ثبت فسخ؛ در صورتي‌كه نظر بر چنين مراحلي باشد، بايد در آيين‌‌نامه‌هاي مربوط پيش‌بيني شود. 4- ب. ت. ب. موارد پيش‌گفته، فسخ به موجب مقررات قانوني عمل حقوقي است كه به صرف اراده و اعلام آن محقق مي‌شود و براي طرفين لازم‌الاجرا است و تحقق و يا نفوذ و در نتيجه ثبت آن، مستلزم رأي مراجع قضايي يا داوري نيست؛ اما در مواردي كه تحقق فسخ مستلزم تحقق شرايط و عوامل آن باشد؛ مانند خيار شرط، خيار تخلف از فسخ، خيار عيب و يا طرفين به موجب قرارداد اعمال فسخ را فرع بر تأييد مرجع حل اختلاف كرده باشند، ثبت فسخ مستلزم صدور رأي از مرجع ذيربط است. 5- پاسخ به پرسش مزبور نيز ب. ت. ب. پاسخ پرسش بند 4 مشخص است. در مواردي ‌كه ثبت فسخ مستلزم رأي مرجع قضايي يا داوري است، در مرحله اعمال فسخ، امكان ثبت وجود ندارد و بايد پس از صدور رأي و قطعيت آن در سامانه ثبت شود و پيش از آن، دفاتر اسناد رسمي از ثبت فسخ خودداري مي‌كنند. 6- نخست. مقصود از ثبت در عبارت «هر چند فسخ ثبت نشده باشد» مقرر در ذيل تبصره يك ماده يك قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403، ثبت در سامانه است. دوم. ب. ت. ب. مراتب پيش‌گفته، فسخ قرارداد به عنوان عملي حقوقي مشمول ماده يك قانون يادشده است و بايد در سامانه ثبت الكترونيك اسناد موضوع اين ماده به ثبت برسد و در صورت عدم ثبت، دعاوي مربوط به آن قابليت استماع ندارد. سوم. بهرغم بند پيش‌گفته، بر اساس تبصره يك ماده يك قانون يادشده، «دعواي تنفيذ فسخ معاملات ثبت شده اموال غير منقول در مواردي كه ثبت فسخ مستلزم رأي مرجع قضايي يا داوري است مشروط بر اينكه ظرف پانزده روز پس از اعمال حق فسخ اظهارنامه رسمي ارسال و ظرف پانزده روز بعد از آن نسبت به طرح دعواي تنفيذ فسخ اقدام شود» با وجود عدم ثبت فسخ در سامانه، مسموع است و با تحقق شرايط مقرر در اين تبصره، حكم آن استثنايي بر ضمانت اجراي مقرر در ماده يك اين قانون‌ محسوب مي‌شود. نظریه مشورتی شماره 7/1403/516 مورخ 1403/11/10 موضوع استعلام درباره فسخ معاملات اموال غیر منقول و نحوه ثبت آن بر اساس ماده یک قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 و تبصره یک آن است. پرسش‌ها شامل این موارد است: آیا فسخ تشریفاتی است یا رضایی؟ زمان تاثیر فسخ چه زمانی است؟ مراحل ثبت فسخ در مواردی که نیاز به رای دادگاه یا داور است چگونه است؟ و شرایط ثبت فسخ چیست؟ پاسخ‌ها نشان می‌دهند که به‌طور کلی، فسخ یک عمل حقوقی رضایی است و نیازی به تشریفات خاص ندارد (مطابق با مواد 449، 450 و 451 قانون مدنی). همچنین، در مواردی که فسخ نیاز به رای مراجع قضایی یا داوری دارد، ثبت فسخ باید پس از صدور و قطعیت رای انجام شود. در نهایت، تبصره یک ماده یک بیان می‌کند که دعوای تنفیذ فسخ حتی در صورت عدم ثبت نیز قابل استماع است، به شرط آنکه شرایط مقرر رعایت شود. تاریخ نظریه: 1403/11/10 شماره نظریه: 7/1403/516 شماره پرونده: 1403-75-516ح 2- چنانچه فسخ عمل حقوقی تشریفاتی است، زمان ایجاد یا تاثیر فسخ چه زمانی است؟ 3- مراحل ثبت فسخ در خصوص اموال غیر منقول در مواردی که نیازمند رای دادگاه یا داور است و یا موارد غیر آن، چگونه است؟ 4- کدام فسخ مستلزم رای مرجع قضایی یا داوری است؟ 5- ثبت فسخ در مواردی که نیازمند رای مرجع قضایی یا داوری است، در چه زمانی باید در سامانه موضوع ماده صدرالذکر ثبت شود؛ زمان اعمال آن یا پس از رای دادگاه؟ 6- چنانچه فسخ معامله باید پس از رای دادگاه یا داوری ثبت شود، عبارت قسمت اخیر تبصره یک ماده یک قانون یادشده که بیان داشته است «هرچند فسخ ثبت نشده باشد»، به چه معناست و چه مفهومی را می‌رساند؟ 1- نخست. ن. ب. ا. فسخ عمل حقوقی ناشی از اراده صاحب حق است و اصل در اعمال حقوقی بر رضایی بودن آن است، موکول کردن تحقق آن به تشریفات خاص نیازمند تصریح قانون است؛ مواد 449، 450 و 451 قانون مدنی موید این دیدگاه است. 4- ب. ت. ب. موارد پیش‌گفته، فسخ به موجب مقررات قانونی عمل حقوقی است که به صرف اراده و اعلام آن محقق می‌شود و برای طرفین لازم‌الاجرا است و تحقق و یا نفوذ و در نتیجه ثبت آن، مستلزم رای مراجع قضایی یا داوری نیست؛ اما در مواردی که تحقق فسخ مستلزم تحقق شرایط و عوامل آن باشد؛ مانند خیار شرط، خیار تخلف از فسخ، خیار عیب و یا طرفین به موجب قرارداد اعمال فسخ را فرع بر تایید مرجع حل اختلاف کرده باشند، ثبت فسخ مستلزم صدور رای از مرجع ذیربط است. 5- پاسخ به پرسش مزبور نیز ب. ت. ب. پاسخ پرسش بند 4 مشخص است. در مواردی که ثبت فسخ مستلزم رای مرجع قضایی یا داوری است، در مرحله اعمال فسخ، امکان ثبت وجود ندارد و باید پس از صدور رای و قطعیت آن در سامانه ثبت شود و پیش از آن، دفاتر اسناد رسمی از ثبت فسخ خودداری می‌کنند. سوم. بهرغم بند پیش‌گفته، بر اساس تبصره یک ماده یک قانون یادشده، «دعوای تنفیذ فسخ معاملات ثبت شده اموال غیر منقول در مواردی که ثبت فسخ مستلزم رای مرجع قضایی یا داوری است مشروط بر اینکه ظرف پانزده روز پس از اعمال حق فسخ اظهارنامه رسمی ارسال و ظرف پانزده روز بعد از آن نسبت به طرح دعوای تنفیذ فسخ اقدام شود» با وجود عدم ثبت فسخ در سامانه، مسموع است و با تحقق شرایط مقرر در این تبصره، حکم آن استثنایی بر ضمانت اجرای مقرر در ماده یک این قانون محسوب می‌شود.

موارد مرتبط 41

آرای مرتبط 9

نظریات مشورتی 9

مواد مرتبط 1

دکترین 22

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین