نظر مشورتی 7/92/2425 مورخ 1392/12/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سؤال الف- آيا در مواردي كه مجنون مرتكب بزه داراي مجازات قصاص يا ديه مي شود حسب ذيل تبصره 1 ماده150 قانون مجازات 1392 تعقيب و رسيدگي بايستي ادامه يابد و حسب مورد حكم محكوميت متهم مجنون يا حكم برائت وي صادر شود؟ ب- ب. ت. ب. ماده 467 قانون مجازات اسلامي 92 مسئوليت پرداخت ديه جنايات كمتر از موضحه يا صغير به عهده كيست؟ با لحاظ اين موضوع كه ماده470 قانون مذكور صرفا فرضي را مطرح نموده كه مرتكب عاقله نداشته يا عاقله وي تمكن مالي نداشته باشند./ع نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه الف: به تصريح مواد 140 و 149 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 جنون در حين ارتكاب جرم مانع از تحقق مسئوليت كيفري شخص مجنون در جرم مستوجب قصاص مي باشد و به موجب بند ب ماده 292 همان قانون، جنايت مجنون خطايي محسوب مي گردد كه مسئوليت پرداخت ديه به موجب مواد 466 و 467 حسب مورد به عهده عاقله يا مجنون است. تبصره يك ماده 150 قانون ياد شده منصرف از جنون در حين ارتكاب جرم است و ناظر به حدوث جنون متهم پس از ارتكاب جرم است كه حسب تصريح قسمت اخير آن، جنون مزبور مانع از تعقيب و رسيدگي در مورد جرائم قصاص و ديه نمي باشد. ب: ب. ت. ب. مواد 462 و 467 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 مسئول ديه جنايت هاي كمتر از موضحه وارده از سوي نابالغ يا مجنون، خودشان هستند كه توسط اولياء و سرپرستان قانوني از مال آن ها پرداخت مي شود./الف نظریه مشورتی شماره 7/92/2425 مورخ 1392/12/19 موضوع این استعلام مربوط به مسئولیت کیفری و پرداخت دیه در مواردی است که فرد مجنون مرتکب جرم می‌شود. پرسش اول درباره ادامه تعقیب و رسیدگی به جرائم مستوجب قصاص یا دیه در مورد مجنون است و پرسش دوم به مسئولیت پرداخت دیه برای جنایات کمتر از موضحه یا صغیر مربوط می‌شود. اداره کل حقوقی قوه قضاییه پاسخ داده است که بر اساس مواد 140 و 149 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، جنون در زمان ارتکاب جرم مانع از تحقق مسئولیت کیفری برای مجنون در جرائم مستوجب قصاص می‌شود و جنایت ارتکابی توسط مجنون به عنوان خطا محسوب می‌شود که مسئولیت پرداخت دیه بر عهده عاقله یا خود مجنون است (ماده 292). تبصره 1 ماده 150 این قانون به جنون پس از ارتکاب جرم اشاره دارد و مانع از تعقیب و رسیدگی نمی‌شود. همچنین، بر اساس مواد 462 و 467، مسئولیت پرداخت دیه برای جنایات کمتر از موضحه که توسط نابالغ یا مجنون انجام شده، بر عهده خود آنهاست و پرداخت آن از طریق اولیا و سرپرستان قانونی صورت می‌گیرد. تاریخ نظریه: 1392/12/19 شماره نظریه: 7/92/2425 شماره پرونده: 92-186/1-1850 نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: الف: به تصریح مواد 140 و 149 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جنون در حین ارتکاب جرم مانع از تحقق مسئولیت کیفری شخص مجنون در جرم مستوجب قصاص م. ب. و به موجب بند ب ماده 292 همان قانون، جنایت مجنون خطایی محسوب می‌گردد که مسئولیت پرداخت دیه به موجب مواد 466 و 467 حسب مورد به عهده عاقله یا مجنون است. تبصره یک ماده 150 قانون یاد شده منصرف از جنون در حین ارتکاب جرم است و ناظر به حدوث جنون متهم پس از ارتکاب جرم است که حسب تصریح قسمت اخیر آن، جنون مزبور مانع از تعقیب و رسیدگی در مورد جرائم قصاص و دیه نمی‌باشد.