Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/96/1901 مورخ 1396/08/21 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #دیه #مطالبه #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #هزینه_معالجه #منافع_ممکن‌الحصول #رسیدگی #دادخواست #مجازات #تسبیب #درمان #بیمه‌گر #دادگاه_کیفری #گونه #خسارت #اجرت‌المثل #راننده #تاکسی #تشخیص #مسئولیت_مدنی #قوانین #هزینه_های_درمان #ضرر_و_زیان_ناشی_از_جرم #زیان #آیین_دادرسی_مدنی #جنایت #جنایت_عمدی #قصاص #مقرره #پرداخت_خسارت #شرکت #جبران_خسارت #ضرر_و_زیان #بیمه_اجباری #شخص_ثالث #طرف_شکایت #بیمه #قضاییه #منافع #بیکاری #هزینه #نظریه‌مشورتی #مقتضی #صورت #مقصر #دادگاه_حقوقی #حوادث‌رانندگی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: شرایط مطالبه منافع ممکن‌الحصول و دیه در دعاوی کیفری چیست؟

پاسخ: منافع ممکن‌الحصول با احراز شرایط عرفی و قانونی قابل مطالبه است و مطالبه ضرر و زیان مستلزم تقدیم دادخواست می‌باشد؛ همچنین دیه ماهیتاً مجازات و از نظر مالی قابل مطالبه است.

به زبانِ ساده

این نظر درباره مطالبه منافع ازدست‌رفته، تشریفات مطالبه خسارت ناشی از جرم و هزینه درمان مصدوم است. منافعی که زمینه تحققشان فراهم بوده، ممکن است قابل مطالبه باشند؛ تشخیص آن با قاضی است. متن همچنین مطالبه بیش از دیه را در فرضی مطرح می‌کند که دیه هزینه درمان را پوشش ندهد و مصدوم هزینه بیشتری کرده باشد.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ متن درباره مصدوم و مقصر سخن می‌گوید، اما طرفین پرونده مشخصی را معرفی نمی‌کند.

چگونه: اداره کل حقوقی درباره تعریف منافع ممکن‌الحصول، لزوم دادخواست برای مطالبه خسارت ناشی از جرم و امکان مطالبه هزینه درمان بیش از دیه در فرض بیان‌شده اظهارنظر کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای مصدومان و وکلای آنان در تشخیص امکان و شیوه مطالبه منافع ازدست‌رفته و هزینه‌های درمان کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: ماده ۱۴ و قسمت اخیر ماده ۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲؛ مواد ۱۷ و ۴۴۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲؛ مواد ۱، ۲ و ۳ قانون مسئولیت مدنی؛ تبصره ۲ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری. متن به قواعد تسبیب و لاضرر نیز اشاره دارد.

مفاهیمِ حقوقی: منافع ممکن‌الحصول، تفویت منافع، ضرر و زیان ناشی از جرم، دادخواست، دیه، هزینه درمان، تسبیب، قاعده لاضرر

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

منظور از منافع ممکن‌الحصول چیست؟

منافعی است که مقتضی وجود آن فراهم شده و عرف و قانون آن را در حکم موجود می‌دانند.

آیا زیان ناشی از تفویت منافع ممکن‌الحصول قابل مطالبه است؟

بله؛ تشخیص مصداق آن در هر مورد با قاضی رسیدگی‌کننده است.

مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم به چه تشریفاتی نیاز دارد؟

از جمله مستلزم تقدیم دادخواست و رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است.

آیا ممکن است مصدوم بیش از دیه، هزینه درمان مطالبه کند؟

اگر دیه هزینه درمان را تکافو نکند و مصدوم بیش از آن هزینه کرده باشد، متن امکان مطالبه را از باب تسبیب و قاعده لاضرر مطرح می‌کند.

کلیدواژه‌ها: منافع ممکن‌الحصول، ضرر و زیان، دیه، مسئولیت مدنی، آیین دادرسی کیفری

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

اولاً: منافع ممكن الحصول، منافعي هستند كه مقتضي وجود آنها حاصل شده باشد. اين گونه منافع را عرف و قانون در حكم موجود مي داند و چنانچه كسي آن را تلف كند يا باعث تفويت آن شود، بايد خسارت ناشي از اقدام خود را جبران كند؛ مانند اجرت المثل ايام بيكاري راننده شاغل تاكسي صدمه ديده كه ب. ت. ب. تبصره 2 ماده 14 قانون آيين دادرسي كيفري و قواعد تسبيب و لاضرر و مقررات قانون مسئوليت مدني، اين قبيل منافع قابل مطالبه اند؛ به هرحال تميز و تشخيص منافع ممكن الحصول در هرمورد، به عهده قاضي رسيدگي كننده مي باشد و احصاء مصاديق آن خارج از وظايف اين اداره كل است. ثانياً: ب. ت. ب. قسمت اخير ماده 15 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 مطالبه ضرر و زيان ناشي از جرم اعم از زيان هاي مادي، معنوي و منافع ممكن الحصول، مستلزم رعايت تشريفات آيين دادرسي مدني و از جمله تقديم دادخواست است. ثالثاً: هر چند طبق ماده 14 قانون مجازات اسلامي، «ديه» يكي از انواع مجازاتها است، ولي ب. ت. ب. مواد 17و448 قانون مجازات اسلامي 1392، «ديه اعم از مقدر و غير مقدر مالي است كه در شرع مقدس براي ايراد جنايت غيرعمدي بر نفس، اعضاء و منافع يا جنايت عمدي در مواردي كه به هر جهتي قصاص ندارد، به موجب قانون مقرر ميشود». بنابراين براي مصدوم ابتداءً چيزي بيش از ديه نيست، مگر اين كه ديه مقرره تكافوي هزينههاي درمان را نكند و مصدوم بيش از آن، هزينه نمايد كه در اين صورت مقصر از باب تسبيب و قاعده لاضرر ب. ت. ب. مقررات مواد 1، 2 و3 قانون مسئوليت مدني مصوب 1339 بايد هزينه متعارف درمان مازاد بر ديه را نيزپرداخت كند و هزينه متعارف درمان، متفاوت از منافع ممكن الحصول و نيز پرداخت خسارت معنوي مذكور در تبصره2 ماده 14 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 است. رابعاً: طرح دعوا به طرفيت شركت بيمه گر به خواسته مطالبه هزينه معالجه مستلزم تقديم دادخواست به دادگاه حقوقي ذيربط است و امكان طرح آن در دادگاه كيفري منتفي است نظریه مشورتی شماره 7/96/1901 مورخ 1396/08/21 این استعلام به بررسی مسائل حقوقی مرتبط با منافع ممکن‌الحصول، هزینه معالجه و دیه در حوادث رانندگی و ارتباط آن‌ها با قوانین مربوط می‌پردازد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به شرح زیر ارائه شده است: اولاً، منافع ممکن‌الحصول به منافعی اشاره دارد که شرایط تحقق آن‌ها فراهم شده و در صورت از بین رفتن یا از دست دادن آن‌ها، جبران خسارت ضروری است. ثانیاً، بر اساس ماده 15 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، برای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم، تقدیم دادخواست الزامی است. ثالثاً، دیه به عنوان مجازات طبق ماده 14 قانون مجازات اسلامی، تنها هزینه‌های درمان را تا میزان مشخصی پوشش می‌دهد و اگر هزینه‌های درمان از دیه فراتر رود، فرد مقصر باید مابقی هزینه‌ها را بر اساس قوانین مسئولیت مدنی پرداخت کند. رابعاً، طرح دعوا علیه بیمه‌گر برای مطالبه هزینه معالجه فقط در دادگاه حقوقی ممکن است و دادگاه کیفری نمی‌تواند به این درخواست رسیدگی کند. تاریخ نظریه: 1396/08/21 شماره نظریه: 7/96/1901 شماره پرونده: 1166-10/16-96 نظر به تبصره 2 ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری و بند الف ماده یک و ماده 35 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث مصوب 20/2/95 اولا: منافع ممکن الحصول به طور کلی و به طور اخص در تصادفات منجر به مجروحیت و استراحت و بیکاری مصدوم در چه مواردی صدق می‌کند؟ ثانیاً: آیا مصدوم می‌تواند در حوادث رانندگی بدون تقدیم دادخواست از همان دادگاه کیفری رسیدگی کننده هزینه معالجه را مطالبه کند؟ ثالثاً: در خصوص دیه آیا امکان مطالبه همزمان دیه و هزینه معالجه به هر مقداری کمتر از دیه یا بیشتر از آن میسور است رابعاً: آیا می توان بدون اینکه بیمه گر طرف شکایت باشد دادخواستی علیه وی داده شده باشد و وفق مواد اخیر از قانون بیمه او را به پرداخت هزینه معالجه و درمان محکوم کرد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: اولاً: منافع ممکن الحصول، منافعی هستند که مقتضی وجود آنها حاصل شده باشد. این گونه منافع را عرف و قانون در حکم موجود می داند و چنانچه کسی آن را تلف کند یا باعث تفویت آن شود، باید خسارت ناشی از اقدام خود را جبران کند؛ مانند اجرت المثل ایام بیکاری راننده شاغل تاکسی صدمه دیده که ب. ت. ب. تبصره 2 ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری و قواعد تسبیب و لاضرر و مقررات قانون مسئولیت مدنی، این قبیل منافع قابل مطالبه اند؛ به هرحال تمیز و تشخیص منافع ممکن الحصول در هرمورد، به عهده قاضی رسیدگی کننده م. ب. و احصاء مصادیق آن خارج از وظایف این اداره کل است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 40

آرای مرتبط 11

نظریات مشورتی 28

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین