نظر مشورتی 7/96/2121 مورخ 1396/09/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص امکان استماع شهادت گواهانی متفاوت از گواهان استشهادیه اعسار با اصلاحات و الحاقات بعدی

صرف نظر از آنكه طبق بند 6 ماده 51 قانون آيين دادرسي مدني، اگر دليل خواهان گواهي گواه باشد، خواهان بايد اسامي و مشخصات و محل اقامت آنان را به طور صحيح معين كند و به اين ترتيب، خوانده دعوا با ابلاغ دادخواست و ضمايم آن، از هويت گواهان آگاه مي شود و مي تواند از حق خود براي جرح گواهان استفاده كند، قانون گذار در خصوص دعواي اعسار از محكوم به و نيز اعسار از هزينه دادرسي در مواد 8 و 9 قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي 1394 و ماده 506 قانون آيين دادرسي در امور مدني، علاوه بر ذكر مشخصات كامل دو نفر شاهد، پيوست كردن شهادت كتبي آن ها را نيز ضروري دانسته است، بنابراين، در فرض سؤال كه دادگاه قرار استماع شهادت مسجلين استشهاديه را صادر كرده است، خواهان بايد ايشان را در جلسه معين شده براي استماع شهادت حاضر نمايد؛ مگر آنكه به لحاظ معاذيري مانند فوت، بيماري و مسافرت از دادگاه درخواست نمايد كه چون حضور مسجلين استشهاديه امكان پذير نيست، از شهود ديگر وي استماع شهادت شود كه در اين صورت دادگاه مي تواند با حفظ حقوق خواندگان مبني بر جرح شهود (تبصره ماده 234 قانون اخيرالذكر) از شهود ديگر استماع شهادت كند. نظریه مشورتی شماره 7/96/2121 مورخ 1396/09/13 موضوع استعلام درباره امکان استفاده از شهادت شهود غیرمسجل در استشهادیه‌ای است که به دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی پیوست شده است. در این زمینه، وکیل خوانده به نبود امضای شهود در استشهادیه اعتراض کرده است. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که طبق بند 6 ماده 51 قانون آیین دادرسی مدنی، خواهان باید اسامی و مشخصات شهود را به‌درستی اعلام کند تا خوانده بتواند از حق خود برای جرح آنان استفاده کند. همچنین، طبق مواد 8 و 9 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 و ماده 506 قانون آیین دادرسی در امور مدنی، علاوه بر ذکر مشخصات کامل شهود، پیوست کردن شهادت کتبی آنان نیز ضروری است. بنابراین، اگر خواهان نتواند شهود مسجل را در جلسه دادرسی حاضر کند، می‌تواند با ارائه دلایل موجه از دادگاه درخواست کند که از شهود دیگر شهادت اخذ شود، و در این حالت دادگاه باید حقوق خوانده را مد نظر قرار دهد. تاریخ نظریه: 1396/09/13 شماره نظریه: 7/96/2121 شماره پرونده: 69-39-024 دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی تقدیم نموده و استشهادیه ضم دادخواست نموده دادگاه دستور حضور مسجلین ذیل استشهادیه را در جلسه دادرسی صادر می‌نماید خ. د. ج. حاضر و دو نفر شاهد که از مسجلین ذیل استشهادیه نیستند جهت ادای شهادت تعرفه می‌نماید وکیل خوانده به این امر که شهود حاضر ذیل استشهادیه را امضاء ننموده اند ایراد می‌نماید در صورتی که شهود واجد شرایط قانونی شهادت باشند آیا می توان به شهادت آنها استناد نمود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: صرف‌نظر از آنکه طبق بند 6 ماده 51 قانون آیین دادرسی مدنی، اگر دلیل خواهان گواهی گواه باشد، خواهان باید اسامی و مشخصات و محل اقامت آنان را به‌طور صحیح معین کند و به ‌این‌ترتیب، خوانده دعوا با ابلاغ دادخواست و ضمایم آن، از هویت گواهان آگاه می‌شود و می‌تواند از حق خود برای جرح گواهان استفاده کند، قانون‌گذار در خصوص دعوای اعسار از محکوم‌به و نیز اعسار از هزینه دادرسی در مواد 8 و 9 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی 1394 و ماده 506 قانون آیین دادرسی در امور مدنی، علاوه بر ذکر مشخصات کامل دو نفر شاهد، پیوست کردن شهادت کتبی آن‌ها را نیز ضروری دانسته است، بنابراین، در فرض سوال که دادگاه قرار استماع شهادت مسجلین استشهادیه را صادر کرده است، خواهان باید ایشان را در جلسه معین‌شده برای استماع شهادت حاضر نماید؛ مگر آنکه به لحاظ معاذیری مانند فوت، بیماری و مسافرت از دادگاه درخواست نماید که چون حضور مسجلین استشهادیه امکان‌پذیر نیست، از شهود دیگر وی استماع شهادت شود که در این صورت دادگاه می‌تواند با حفظ حقوق خواندگان مبنی بر جرح شهود (تبصره ماده 234 قانون اخیرالذکر) از شهود دیگر استماع شهادت کند. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۱۲۱ - ۱۳۹۶/۰۹/۱۳ اداره کل حقوقی قوه قضائیه پیام شهادت اقربای نسبی و سببی مدعی برای اثبات دعوی معتبر است دیو سالار - رضایی