پرسش: آیا صلح دعوای اعسار به نحوی که محکومعلیه حق طرح دعوای اعسار نداشته باشد، صحیح است؟
پاسخ: خیر، به دلیل ملازمه با بازداشت محکومعلیه، چنین صلحی باطل است و تعهد به عدم معرفی مال نیز باطل میباشد.
به زبانِ ساده
موضوع، توافقهایی است که ممکن است راه طرح دعوای اعسار یا معرفی مال را از محکومعلیه بگیرد. نظر مشورتی میگوید این توافقها معتبر نیستند، چون ممکن است به بازداشت محکومعلیه منتهی شوند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ طرفین یا استعلامکننده در متن معرفی نشدهاند.
چگونه: نظر با توجه به اثر حکم اعسار در جلوگیری از بازداشت و پیامد توافق بر عدم طرح دعوا یا عدم معرفی مال بیان شده است.
چرا مهم است: این نظر برای محکومان و وکلای آنان در ارزیابی اعتبار شروط صلح درباره اعسار و معرفی مال اهمیت دارد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
.ب. ت. ب. اينكه مهمترين اثر صدور حكم راجع به دعواي اعسار، جلوگيري از بازداشت محكوم عليه است، به نظر مي رسد صلح دعواي اعسار به معناي آنكه محكوم عليه حق طرح چنين دعوايي را نداشته باشد، به دليل آنكه با بازداشت وي ملازمه دارد، صحيح نيست؛ به عبارت ديگر همانگونه كه طرفين نمي توانند توافق كنند كه به رغم اعسار محكو م عليه، وي بازداشت شود، نمي توانند ضمن عقد صلح توافق نمايند كه محكوم عليه دعواي اعسار طرح نكند يا حق طرح آن را نداشته باشد. همچنين تعهد به عدم معرفي مال، چون منتهي به بازداشت فرد مي شود، باطل است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2140 مورخ 1396/09/14
موضوع این استعلام، بررسی وضعیت حقوقی صلح در دعوای اعسار و تاثیرات آن بر حق طرح دعوا توسط م. ع. است. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی خود اعلام کرده است که صلح در دعوای اعسار، به گونهای که م. ع. حق طرح دعوا را نداشته باشد و از بازداشت او جلوگیری شود، صحیح نیست. همچنین، توافق طرفین بر عدم معرفی مال که منجر به بازداشت م. ع. شود، معتبر نیست و باطل محسوب میشود. این نظریه به منظور حفظ حقوق م. ع. و جلوگیری از تضییع آنها در فرآیند قضایی ارائه شده است.
تاریخ نظریه: 1396/09/14
شماره نظریه: 7/96/2140
شماره پرونده: 69-3/1-11
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ب. ت. ب. اینکه مهمترین اثر صدور حکم راجع به دعوای اعسار، جلوگیری از بازداشت م. ع. است، به نظر میرسد صلح دعوای اعسار به معنای آنکه م. ع. حق طرح چنین دعوایی را نداشته باشد، به دلیل آنکه با بازداشت وی ملازمه دارد، صحیح نیست؛ به عبارت دیگر همانگونه که طرفین نمیتوانند توافق کنند که به رغم اعسار محکومعلیه، وی بازداشت شود، نمیتوانند ضمن عقد صلح توافق نمایند که م. ع. دعوای اعسار طرح نکند یا حق طرح آن را نداشته باشد. همچنین تعهد به عدم معرفی مال، چون منتهی به بازداشت فرد میشود، باطل است.