Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/96/821 مورخ 1396/04/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #توبه #اثبات #جرم #حد #مجازات #حکم_قطعی #قذف #مرتکب #عفو #محاربه #رسیدگی #تفسیر #تفکیک #محکومیت #کیفرخواست #قوانین #تعزیر #ادله_اثبات #احراز_ندامت_و_اصلاح #اقرار #مقام_معظم_رهبری #قضاییه #جرایم #قطعیت‌حکم #صورت #تعزیری #نظریه‌مشورتی #نظریه #بدوی #احراز #تعقیب

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: منظور از توبه متهم «قبل از اثبات جرم» در قانون مجازات اسلامی چیست؟

پاسخ: منظور توبه پیش از قطعیت حکم است و دادگاه در هر مرحله از دادرسی تا قبل از قطعیت می‌تواند آن را احراز کند.

به زبانِ ساده

این نظر تعیین می‌کند توبه برای برخورداری از آثار قانونی باید چه زمانی اعلام شود. تا وقتی حکم قطعی نشده، دادگاه می‌تواند توبه و ندامت و اصلاح متهم را احراز کند؛ اما توبه پس از حکم قطعی در جرایم تعزیری، طبق این نظر، اثر قانونی ندارد. در برخی جرایم حدی، توبه پس از اثبات جرم فقط می‌تواند مبنای درخواست عفو از مقام رهبری از سوی رئیس قوه قضائیه باشد.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ نام متهم یا طرفین پرونده در متن نیامده است.

چگونه: پرسش با بررسی زمان تحقق «اثبات جرم» و مقررات مربوط به توبه پاسخ داده شده است. نظر، قطعیت حکم را مرز مؤثر برای توبه پیش از اثبات جرم و ارائه ادله توبه در جرایم تعزیری می‌داند.

چرا مهم است: این نظر برای متهمان، وکلا و مقام‌های قضایی در تعیین زمان مؤثر توبه و ارائه دلیل آن اهمیت دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مواد ۱۱۴، ۱۱۵ و ۱۱۸.

مفاهیمِ حقوقی: توبه، اثبات جرم، حکم قطعی، جرایم حدی، جرایم تعزیری، عفو، ندامت و اصلاح

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

توبه پیش از اثبات جرم در ماده ۱۱۴ قانون مجازات اسلامی تا چه زمانی ممکن است؟

تا پیش از قطعی‌شدن حکم.

آیا صدور کیفرخواست یا رأی بدویِ قابل تجدیدنظر به معنای اثبات جرم است؟

خیر.

توبه در جرایم تعزیری و اعمال ماده ۱۱۵ باید چه زمانی و به چه صورت اعلام شود؟

مرتکب باید پیش از صدور حکم قطعی توبه کند و ادله آن را تا پیش از قطعیت حکم به مقام قضایی ارائه دهد.

توبه پس از صدور حکم قطعی در جرایم تعزیری چه اثری دارد؟

طبق این نظر، فاقد اثر قانونی است.

کلیدواژه‌ها: توبه، قانون مجازات اسلامی، قطعیت حکم، اثبات جرم، جرایم تعزیری

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

اولا منظور از عبارت "متهم قبل از اثبات جرم توبه كند...."، مذكور در ماده 114 قانون مجازات اسلامي 1392 اين است كه متهم بايد قبل از قطعيت حكم (قبل از صدور حكم قطعي) توبه كند و دادگاه رسيدگيكننده در هر مرحله از مراحل دادرسي، اعم از بدوي يا تجديدنظر، قبل از قطعيت حكم، توبه متهم و ندامت و اصلاح وي را احراز كند؛ زيرا مادام كه حكم محكوميت كسي قطعي نشده است، نميتوان جرم او را ثابت دانست و به همين جهت صدور كيفرخواست و نيز صدور رأي بدوي كه قابل تجديد نظر باشد، "اثبات جرم" تلقي نميشود. در جرايم موجب حد به استثناي قذف و محاربه، ب. ت. ب. قسمت اخير ماده مذكور، در صورت توبه مرتكب بعد از "اثبات جرم"، يعني "بعد از صدور حكم قطعي"، دادگاه فقط ميتواند عفو مجرم را توسط رييس قوه قضاييه از مقام رهبري درخواست نمايد. ثانيا مستنبط از ماده 118 قانون مجازات اسلامي 1392 اين است كه در جرايم تعزيري و در اعمال مقررات ماده 115 قانون مذكور، مرتكب بايد قبل از صدور حكم قطعي توبه كند و ادله مربوط به توبه را تا قبل از قطعيت حكم، به مقام قضايي (اعم از تعقيب يا رسيدگي) ارائه نمايد و توبه بعد از صدور حكم، فاقد اثر قانوني است. نظریه مشورتی شماره 7/96/821 مورخ 1396/04/11 موضوع استعلام مربوط به بررسی وضعیت توبه در قوانین مرتبط با دیه، قصاص، حد قذف، محاربه و تعزیرات طبق قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است. پرسش مطرح شده این است که آیا توبه قبل یا بعد از اثبات جرم تاثیری بر سقوط حد و تعزیر دارد و چگونه باید این موضوع تفسیر شود. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه بیان می‌کند که توبه باید قبل از قطعیت حکم صورت گیرد و در این حالت، دادگاه می‌تواند ندامت و اصلاح متهم را احراز کند. همچنین، در جرایم حدی (به‌جز قذف و محاربه) و تعزیری، توبه پس از صدور حکم قطعی فاقد اثر قانونی است و تنها در جرایم حدی، در صورت توبه پس از اثبات جرم، دادگاه می‌تواند درخواست عفو را مطرح کند. به‌طور کلی، توبه پس از قطعیت حکم قابل پذیرش نیست و باید قبل از آن انجام شود. تاریخ نظریه: 1396/04/11 شماره نظریه: 7/96/821 شماره پرونده: 69-681/1-035 وفق ماده ی116 قانون مجازات اسلامی دیه، قصاص، حد قذف و محاربه به استثنای توبه محارب قبل از دستگیری یا تسلط بر او با توبه ساقط نمی شود در سایر جرایم حدی نیز قانونگذار وفق ماده ی114 همان قانون بین توبه قبل و بعد از اثبات جرم و ادله اثبات آن قائل به تفکیک گردیده است به نحوی که توبه قبل از اثبات جرم با احراز ندامت و اصلاح مرتکب از موار سقوط حد بوده لیکن توبه پس از اثبات جرم در صورتی که جرم با اقرار اثبات شده باشد از موارد سقوط حد نبوده و صرفاً دادگاه اختیار دارد اجرای حد را مورد حکم قرار داده یا عفو وی را توسط رئیس محترم قوه قضائیه از مقام معظم رهبری درخواست نماید در جرایم تعزیری ماده ی 115 قانون مذکور اشاره ای به تفکیک موضوع توبه قبل یا بعد از اثبات جرم ننموده ماده ی 118 همان قانون مقرر می دارد متهم می‌تواند تا قبل از قطعیت حکم ادله مربوط به توبه خود را حسب مورد به مقام تعقیب یا رسیدگی ارایه نمایند و در این موضوع نیز تفاوتی بین جرایم حدی یا تعزیری قائل نشده و به صورت مطلق ذکر گردیده لذا برخی معتقدند این امر به منزله آن است که اولاً چه در جرایم حدی و چه تعزیری بعد از قطعیت حکم ادعای توبه قابل پذیرش نمی‌باشد ثانیاً می بایست موضوع قبل یا بعد از اثبات جرم به نحوی تفسیر گردد که عبارت بعد از اثبات جرم به پس از قطعیت حکم تعبیر نگردد خواهشمند است در این خصوص نظریه ی مشورتی خود را اعلام فرمایید. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

موارد مرتبط 69

آرای مرتبط 20

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 3

مواد مرتبط 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین