Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/97/2271 مورخ 1398/04/17 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص حقوق و وظایف دستگاه‌های پرداخت‌کننده دیه و مراجع قضایی در دعاوی مربوطه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#مراجع_قضائی #اداره_کل #دیه #حقوق #صندوق #شرکت #بیمه #بیت_المال #واخواهی #تجدیدنظرخواهی #مطالبه #بیمه_اجباری #شخص_ثالث #مطلع #رای_صادره #ابلاغ #دادرسی #پیش‌بینی #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #آیین_دادرسی_مدنی #امور_کیفری #رسیدگی #دادخواست #دعوای_حقوقی #ناظر #جرم #قضایی #اختصاص #آیین_دادرسی #اعتراض‌ثالث #نظریه‌مشورتی #غیابی #انقلاب #زمان #اطلاع #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: ماهیت حقوقی مطالبه دیه از بیت‌المال در دادگاه کیفری و حق واخواهی دستگاه پرداخت‌کننده چیست؟

پاسخ: مطالبه دیه از بیت‌المال دعوایی حقوقی و ترافعی است و دستگاه پرداخت‌کننده حق واخواهی دارد که تشخیص غیابی یا حضوری بودن آن تابع آیین دادرسی مدنی است.

به زبانِ ساده

اگر در جریان دادرسی کیفری، پرداخت دیه از بیت‌المال مطالبه شود، رسیدگی به این مطالبه از نظر متن، دعوایی حقوقی و ترافعی است؛ هرچند دادخواست جداگانه لازم ندارد. دستگاه پرداخت‌کننده دیه باید برای دفاع دعوت شود و در صورت غیابی بودن رأی می‌تواند واخواهی کند. اما صرف اطلاع‌رسانی به شرکت بیمه یا صندوق، آنها را طرف دعوا نمی‌کند و به‌تنهایی حق واخواهی یا تجدیدنظر برایشان ایجاد نمی‌کند.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه است؛ متن از دستگاه پرداخت‌کننده دیه، شرکت بیمه یا صندوق و مسبب حادثه نام می‌برد، اما طرفین پرونده مشخص نشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی با تکیه بر مقررات دادرسی کیفری، آیین دادرسی مدنی و بیمه اجباری، میان دستگاه پرداخت‌کننده‌ای که طرف دعوای دیه است و بیمه یا صندوقی که فقط از دعوا مطلع می‌شود تفاوت گذاشته است.

چرا مهم است: این نظر برای تعیین حقوق دفاعی و راه‌های اعتراض دستگاه پرداخت‌کننده دیه و نیز بیمه یا صندوق کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: ماده ۸۵ و تبصره ماده ۳۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲؛ ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ۱۳۷۹؛ ماده ۵۰ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه ۱۳۹۵؛ ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲.

مفاهیمِ حقوقی: مطالبه دیه از بیت‌المال، دعوای حقوقی و ترافعی، دستگاه پرداخت‌کننده دیه، واخواهی، تجدیدنظرخواهی، ابلاغ رأی، طرف دعوا

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا دستگاه پرداخت‌کننده دیه می‌تواند از حکم مربوط به پرداخت دیه از بیت‌المال واخواهی کند؟

بله؛ اگر رأی نسبت به آن غیابی باشد، حق واخواهی دارد.

غیابی یا حضوری بودن رأی نسبت به دستگاه پرداخت‌کننده دیه بر چه اساسی تعیین می‌شود؟

بر اساس ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، نه ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری.

آیا شرکت بیمه یا صندوقی که طرف دعوا نیست می‌تواند واخواهی یا تجدیدنظرخواهی کند؟

خیر؛ متن این حقوق را برای آنها پیش‌بینی‌شده نمی‌داند.

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

الف- در مواردي كه در اجراي ماده 85 قانون آئين دادرسي در امور كيفري 1392 و تبصره ماده 342 اين قانون در فرآيند دادرسي كيفري مطالبه ديه از بيت المال مي شود، ب. ت. ب. اينكه برابر تبصره ماده اخير الذكر دعوت از دستگاه پرداخت كننده ديه به منظور انجام دفاع از حقوق بيت المال الزامي دانسته شده است و برابر ذيل همين تبصره حق تجديد نظرخواهي براي آن پيش بيني شده است رسيدگي به دعواي مزبور گر چه بدون تقديم دادخواست در مرجع كيفري به عمل مي آيد، امّا يك دعواي حقوقي و ترافعي است و دستگاه پرداخت كننده ديه حق واخواهي از حكم صادره را نيز دارد و غيابي يا حضوري بودن رأي نسبت به دستگاه پرداخت كننده ديه بر اساس ماده 303 قانون آئين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني 1379 تعيين مي شود و نه ماده 406 قانون آئين دادرسي كيفري 1392كه ناظر به متهم به ارتكاب جرم است. ب- مطابق ماده 50 قانون بيمه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب 20/2/1395 براي مراجع قضايي تكاليفي تعيين شده است و از جمله اين كه صندوق يا شركت بيمه مربوط را در مواردي كه صندوق يا شركت بيمه طرف دعوا نباشد، از طرح دعوا عليه مسبب حادثه مطلع نموده و زمان تشكيل دادگاه را رسماً به آنها اطلاع دهند و نسخهاي از رأي صادره را به آنها ابلاغ نمايند. بديهي است؛ در اين فرض شركت بيمه يا صندوق طرف دعوا نبوده تا حق واخواهي يا تجديدنظرخواهي داشته باشد و اين حق در مورد آنها پيشبيني نشده است. حق ورود به دعوا و اعتراض ثالث كه به شرح قسمت پاياني ماده براي آنها پيشبيني شده است، ب. ت. ب. اختصاص اين مقوله به دعاوي حقوقي و تأكيد قانونگذار بر اين كه مطابق مقررات قانون آيين دادرسي مدني اقدام ميشود، تنها اختصاص به دعاوي حقوقي دارد. نظریه مشورتی شماره 7/97/2271 مورخ 1398/04/17 موضوع این استعلام، بررسی فرآیند دادرسی کیفری در خصوص مطالبه دیه از بیت‌المال و حقوق مرتبط با آن است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، در مواردی که بر اساس ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و تبصره ماده 342 این قانون، دیه از بیت‌المال مطالبه می‌شود، دعوت از دستگاه پرداخت‌کننده دیه برای دفاع از حقوق بیت‌المال ضروری است و این دستگاه حق تجدیدنظرخواهی و واخواهی از حکم صادره را دارد. همچنین، تعیین اینکه رای نسبت به این دستگاه غیابی یا حضوری است، بر اساس ماده 303 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 انجام می‌شود. علاوه بر این، طبق ماده 50 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395، مراجع قضایی موظفند در صورت نبود صندوق یا شرکت بیمه به عنوان طرف دعوا، آن‌ها را مطلع کرده و نسخه رای صادره را به آن‌ها ابلاغ کنند. با این حال، حق واخواهی یا تجدیدنظرخواهی برای آن‌ها پیش‌بینی نشده و تنها حق ورود به دعوا و اعتراض ثالث به دعاوی حقوقی برای آن‌ها در نظر گرفته شده است. تاریخ نظریه: 1398/04/17 شماره نظریه: 7/97/2271 شماره پرونده: 97-168-2271 نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: ب- مطابق ماده 50 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395/2/20 برای مراجع قضایی تکالیفی تعیین شده است و از جمله این که صندوق یا شرکت بیمه مربوط را در مواردی که صندوق یا شرکت بیمه طرف دعوا نباشد، از طرح دعوا علیه مسبب حادثه مطلع نموده و زمان تشکیل دادگاه را رسماً به آنها اطلاع دهند و نسخهای از رأی صادره را به آنها ابلاغ نمایند. بدیهی است؛ در این فرض شرکت بیمه یا صندوق طرف دعوا نبوده تا حق واخواهی یا تجدیدنظرخواهی داشته باشد و این حق در مورد آنها پیشبینی نشده است. حق ورود به دعوا و اعتراض ثالث که به شرح قسمت پایانی ماده برای آنها پیشبینی شده است، ب. ت. ب. اختصاص این مقوله به دعاوی حقوقی و تأکید قانونگذار بر این که مطابق مقررات قانون آیین دادرسی مدنی اقدام میشود، تنها اختصاص به دعاوی حقوقی دارد.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 110

آرای مرتبط 17

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 19

مواد مرتبط 4

مقرراتِ مرتبط 1

دکترین 29

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین