Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/97/644 مورخ 1397/03/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- رویه مراجع قضایی نسبت به موضوع رعایت حق سکوت متهم (2)- جایگاه حق سکوت متهم در مراحل حضور متهم در پیشگاه ض

سبدِ من

#حق_سکوت #اداره_کل #مراجع_قضائی #حقوق #تحقیقات_مقدماتی #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #دادرسی #ضابطین_دادگستری #تحقیقات #بازپرس #جرائم_مشهود #حقوق_مدنی #وکیل #تحقیق #تفهیم_اتهام #اصل_برائت #آیین_دادرسی_کیفری #رفع_ابهام #صورت‌مجلس #پیش‌بینی #حقوق_کیفری #دانش #ابلاغ #دادسرا #مطلع #جرم_مشهود #بازداشت #تحت_نظر #مقرره #قضایی #سکوت #قضاییه #صورت #کنند_و #نظریه‌مشورتی #نظریه #بین‌المللی

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا تفهیم حق سکوت و حقوق قانونی به متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی نزد ضابطان دادگستری ضروری است؟

پاسخ: بله، ضابطان دادگستری مکلفند حقوق قانونی از جمله حق سکوت را در تمام مراحل تحقیقات مقدماتی به متهم تفهیم کنند.

به زبانِ ساده

این نظر می‌گوید ضابطان هنگام تحقیق باید قواعد تحقیقات مقدماتی را رعایت کنند و متهم را از حقوق قانونی‌اش، از جمله حق سکوت، آگاه سازند. در عین حال، اداره کل حقوقی اعلام کرده که وظیفه‌اش اعلام رویه جاری مراجع قضایی نیست.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ استعلام‌کننده و اشخاص پرونده‌ای مشخص نشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی درباره حدود وظایف خود توضیح داده و سپس با استناد به مواد قانونی و میثاق بین‌المللی، تکالیف ضابطان و حق متهم را بیان کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای ضابطان، متهمان و وکلایی اهمیت دارد که می‌خواهند بدانند حق سکوت در مرحله تحقیقات چگونه باید رعایت شود.

قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، مواد ۶۱، ۱۹۷ و ۵۲؛ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، ماده ۱۴

مفاهیمِ حقوقی: حق سکوت، حقوق دفاعی متهم، تحقیقات مقدماتی، ضابط دادگستری، تفهیم حقوق متهم، رویه قضایی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا ضابطان دادگستری باید در تحقیقات مقدماتی از قواعد مقرر برای بازپرس پیروی کنند؟

بله، تحقیقات ضابطان باید مطابق ترتیبات و قواعد تحقیقات مقدماتی نزد مقامات قضایی انجام شود.

آیا متهم باید در مرحله تحقیقات نزد ضابطان از حق سکوت آگاه شود؟

بله، آگاه کردن متهم از حق سکوت در تمام فرایند دادرسی، از جمله تحقیقات مقدماتی نزد ضابطان، ضروری است.

آیا اداره کل حقوقی می‌تواند رویه جاری مراجع قضایی را تبیین کند؟

خیر؛ تبیین رویه جاری مراجع قضایی خارج از حدود وظایف این اداره کل است.

کلیدواژه‌ها: حق سکوت، ضابطان دادگستری، تحقیقات مقدماتی، حقوق دفاعی متهم، آیین دادرسی کیفری

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

1 و 3 (ب)- اين اداره كل مرجع پاسخگويي به استعلامات حقوقي است و تبيين رويه جاري مراجع قضايي و نيز ارائه پيشنهاد، از حدود وظايف اين اداره كل خارج است. 2- ب. ت. ب. ماده 61 قانون آيين دادرسي كيفري 1392، تمام اقدامات ضابطان دادگستري در انجام تحقيقات مقدماتي مطابق ترتيبات و قواعدي ميباشد كه براي تحقيقات مقدماتي نزد مقامات قضايي مقرر است؛ بنابراين تحقيقات ضابطان دادگستري، اعم از اينكه در جرائم مشهود يا غير آن باشد، بايد مطابق مقرررات مربوط به تحقيقات مقدماتي كه توسط بازپرس انجام ميشود، صورت پذيرد. 3 (الف)- مطابق ماده 197 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و اسناد بينالمللي و از جمله ماده 14 ميثاق بينالمللي حقوق مدني و سياسي، حق سكوت يكي از حقوق دفاعي متهم است و مطابق ماده 52 قانون صدرالاشعار، ضابطان دادگستري مكلفند حقوق مندرج در اين قانون را به متهم تفهيم كنند و ماده 6 قانون اخير نيز به صراحت مقرر داشته است كه متهم بايد از حقوق خود در فرايند دادرسي آگاه شود و سازوكارهاي رعايت و تعيين اين حقوق فراهم شود. بنابراين ب. ت. ب. اطلاق ماده 6 قانون مذكور و واژه«بايد» مذكور در اين ماده، آگاه كردن متهم از حقوق مقرر در قانون آيين دادرسي كيفري و از جمله حق سكوت در تمام فرايند دادرسي و از جمله مرحله تحقيقات مقدماتي در نزد ضابطان ضروري است. نظریه مشورتی شماره 7/97/644 مورخ 1397/03/29 موضوع استعلام به حق سکوت متهم و نحوه رعایت آن در مراحل مختلف دادرسی کیفری بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مربوط می‌شود. سوالات مطرح شده شامل میزان و کیفیت رعایت حق سکوت متهم در مراجع قضایی، آگاهی متهم از این حق پیش از تفهیم اتهام، و جایگاه این حق در مراحل حضور متهم نزد ضابطین دادگستری است. در پاسخ به این سوالات، اداره کل حقوقی قوه قضاییه تصریح کرده است که تبیین رویه جاری مراجع قضایی از وظایف این اداره کل نیست. با این حال، بر اساس ماده 61 قانون آیین دادرسی کیفری، تحقیقات ضابطان باید بر اساس مقررات مربوط به تحقیقات مقدماتی انجام شود. همچنین، طبق ماده 197 این قانون و اسناد بین‌المللی، حق سکوت یکی از حقوق دفاعی متهم محسوب می‌شود و ضابطان دادگستری موظفند حقوق مندرج در قانون را به متهم تفهیم کنند. بنابراین، آگاه کردن متهم از حق سکوت در تمامی مراحل دادرسی، از جمله تحقیقات مقدماتی، ضروری است. تاریخ نظریه: 1397/03/29 شماره نظریه: 7/97/644 شماره پرونده: 96-168/1-903 حق سکوت متهم، نتیجه قطعی التزام به اصل برائت است با غور و غوطه در مجموعه مواد قانون آ. د. ک مصوب 92 در کنار تمامی نو آوری های موجود موضوعی که بیشتر از همه جلوه گر است توجه ویژه به جایگاه و حقوق دفاعی متهم م. ب. این عنایت ویژه قانونگذار را در همان طلیعه قانون آ. د. ک 92 و در ماده شماره 1 آن می توان مشاهده نمود آنجا که قانونگذار در تعریف آیین دادرسی کیفری یکی از مولفه ها را (رعایت حقوق متهم) می داند به نظر می‌رسد در میان همه تمهید و تدارکات قانونگذار عصر جدید تعیین تکلیف نمودن و رفع ابهام از وضعیت نا به سامان یکی از حقوق دفاعی متهم موسوم به (حق سکوت) نیز مد نظر بوده است ماده 197 ق. آ. د. ک مصوب 92 مقرر می دارد متهم می‌تواند سکوت اختیار کند در این صورت مراتب امتناع وی از دادن پاسخ یا امضای اظهارات در صورت مجلس قید می‌شود)) همانطور که ملاحظه می‌گردد قانون حاضر صراحتاً از واژه می‌تواند استفاده کرده است و هویداست که این عبارت افاده حق و اختیار می‌نماید لذا با اطمینان می توان گفت که درقانون سال 92 امکان سکوت نمودن متهم به عنوان یک حق پیش بینی شده است و این امر می‌تواند در منظومه حقوق کیفری ایران یک گام به جلو محسوب گردد لیکن دامنه چارچوب و موازین حق سکوت متهم که موضوع استعلام پیش روست به نظر می‌رسد که در قانون مزبور نیز به نحو شایسته ای تبیین نگردیده و بدین سبب افراد ذی مدخل در موضوع حاضر اعم از متهمین وکلا و حتی مقامات قضایی نیز در برخورد با آن چه بسا با ابهام و بلاتکلیفی مواجه هستند توضیحاً: به عنوان مثال در همین قانون و طی ماده 190 صراحتاً از حق متهم در بهره برداری از دانش حقوقی یک وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی صحبت به میان آمده و به علاوه در ماده مزبور مقرر گردیده است که این حق باید پیش از شروع تحقیق توسط بازپرس به متهم ابلاغ و تفهیم شود)اما چنین مقرره‌ای در مورد ماده 197 و حق سکوت متهم تبیین نگردیده و از ظاهر قانون اینگونه برداشت می‌شود که متهم به صورت خود جوش می‌تواند سکوت اختیار کند لیکن مقام قضایی تکلیفی در اعلام و تفهیم این حق به متهم ندارد و صرفاً در صورت اطلاع پیشینی متهم از وجود چنین حقی در نصوص قانونی خود راساً می‌تواند بدان متمسک گردد... با عطف توجه به مقدمه اجمالی صدرالاشعار و به ویژه توجها به مواد 190 و 197 ق. آ. د. ک 92 مستدعی است به صورت مبسوط و مستوفا عنوان فرمائید: 1- رویه جاری مراجع قضایی ایران اعم از دادسرا و دادگاه بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 92 نسبت به موضوع رعایت حق سکوت متهم به چه میزان و کیفیت است؟ آیا متهم در مراحل پیش از تفهیم اتهام از داشتن حقی موسوم به حق سکوت مطلع می‌گردد؟ نحوه آگاهی متهم از این حق به چه میزان و کیفیت است؟ 2- جایگاه حق سکوت متهم در مراحل حضور متهم در پیشگاه ضابطین دادگستری به چه میزان و کیفیتی است؟ اعم از 1.تحفق مصادیق جرم مشهود در مقابل دیدگان ضابطان ،2. و یا ارجاع تحقیق از سوی مقامات قضایی به ضابطین دادگستری 3. و به ویژه در مواردی که متهم در غیر از دو حالت اخیر الذکر مثلا در قالب جلب و بازداشت خارج از وقت اداری) تحت نظر ضابطین دادگستری قرار داردو یا اینکه استاندارد قابل قبول برای حق سکوت متهم در نزد ضابطین دادگستری در هر یک از حالات سه گانه قابل تصور فوق بایستی به چه میزان و کیفیتی باشد و برای این امر چه معیاری را به رویه های قضایی کشور پیشنهاد می نماییید؟ 3- آیا آن نهاد محترم موافق این امر است که متهم بایستی پیش از تفهیم اتهام و آغاز محاکمه به نحو شایسته ای مانند مقرره مندرج در ماده 190 در ارتباط با حق استفاده از وکیل از حق خود دایر بر سکوت آگاه گردد؟ ویا اینکه به دلایلی با این امر مخالف بوده و آگاهی متهم از حق سکوت خود را نا مطلوب می دانید؟ برای این امر چه معیاری را به رویه قضایی کشور پیشنهاد می نمایید؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 2- ب. ت. ب. ماده 61 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، تمام اقدامات ضابطان دادگستری در انجام تحقیقات مقدماتی مطابق ترتیبات و قواعدی م. ب. که برای تحقیقات مقدماتی نزد مقامات قضایی مقرر است، بنابراین تحقیقات ضابطان دادگستری، اعم از اینکه در جرائم مشهود یا غیر آن باشد، باید مطابق مقررات مربوط به تحقیقات مقدماتی که توسط بازپرس انجام می‌شود، صورت پذیرد. 3 (الف): مطابق ماده 197 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اسناد بین المللی و از جمله ماده 14 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی، حق سکوت یکی از حقوق دفاعی متهم است و مطابق ماده 52 قانون صدرالاشعار، ضابطان دادگستری مکلفند حقوق مندرج در این قانون را به متهم تفهیم کنند و ماده 6 قانون اخیر الذکر نیز به صراحت مقرر داشته است که متهم باید از حقوق خود در فرایند دادرسی آگاه شود و ساز و کارهای رعایت و تعیین این حقوق فراهم شود. بنابراین ب. ت. ب. اطلاق ماده 6 قانون مذکور و واژه «باید» مذکور در این ماده، آگاه کردن متهم از حقوق مقرر در قانون آیین دادرسی کیفری و از جمله حق سکوت در تمام فرایند دادرسی و از جمله مرحله تحقیقات مقدماتی در نزد ضابطان ضروری است.

موارد مرتبط 29

آرای مرتبط 16

نظریات مشورتی 3

مواد مرتبط 2

دکترین 7

نکته‌های مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین