Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/98/318 مورخ 1398/04/31 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #مجازات #دیه #شخص_حقوقی #شرکت #جریمه #مسئولیت_کیفری #اشخاص_حقوقی #قانون_کار #خسارت #محکومیت #شخص_حقیقی #ناظر #عاقله #بیت_المال #جبران_خسارت #جنایت #مسئولیت_کیفری_شخص_حقوقی #کیفرخواست #جرم #نام #جزای_نقدی #دادرسی #قضاییه #محکوم #جرایم #تعزیری #مدیر #صورت #بلامانع #نظریه‌مشورتی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا شخص حقوقی مسئول پرداخت دیه است و آیا مجازات آن مستقل از شخص حقیقی است؟

پاسخ: بله، در صورت وجود رابطه علیت، محکومیت شخص حقوقی به پرداخت دیه بلامانع است و مسئولیت کیفری آن مستقل از شخص حقیقی است.

به زبانِ ساده

این نظر درباره مسئولیت اشخاص حقوقی، مانند شرکت‌ها، در پرداخت دیه و تحمل مجازات است. طبق متن، شرکت ممکن است با وجود رابطه علّی میان رفتار آن و خسارت، به پرداخت دیه محکوم شود؛ همچنین مسئولیت کیفری شرکت لزوماً با مجازات‌نشدن شخص حقیقی از بین نمی‌رود.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین اختلاف یا پرسش‌کننده در متن مشخص نشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی در پاسخ، میان مسئولیت کیفری شخص حقوقی و مسئولیت آن برای جبران خسارت ناشی از جنایت تفکیک کرده است. همچنین شرایط انتساب جرم به شخص حقوقی و اثر مجازات‌نشدن شخص حقیقی را توضیح داده است.

چرا مهم است: این نظر برای اشخاص حقوقی، مدیران و وکلایی مفید است که با موضوع دیه یا مسئولیت کیفری شرکت‌ها روبه‌رو هستند.

قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مواد ۱۴، ۱۷، ۲۰، ۱۴۳ و ۴۵۲ و تبصره ماده ۴۵۲؛ قانون کار مصوب ۱۳۶۹، ماده ۱۸۴.

مفاهیمِ حقوقی: مسئولیت کیفری شخص حقوقی، دیه، جبران خسارت، رابطه علیت، نماینده قانونی، جزای نقدی، موانع مسئولیت کیفری

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا شخص حقوقی می‌تواند به پرداخت دیه محکوم شود؟

بله؛ اگر رابطه علیت میان رفتار شخص حقوقی و خسارت وجود داشته باشد، محکومیت آن به پرداخت دیه بلامانع است، اما شخص حقوقی از این جهت متهم محسوب نمی‌شود.

آیا مسئولیت کیفری شخص حقوقی از بین می‌رود اگر شخص حقیقی به علت وجود مانع مسئولیت کیفری مجازات نشود؟

خیر؛ نامجازات‌بودن شخص حقیقی به‌تنهایی مسئولیت شخص حقوقی را از بین نمی‌برد و دادگاه درباره شخص حقوقی طبق ماده ۲۰ تصمیم می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها: شخص حقوقی، مسئولیت کیفری، دیه، قانون مجازات اسلامی، رابطه علیت، ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

1-مسئوليت كيفري اشخاص حقوقي با لحاظ تبصره ماده 14 و 20 قانون مجازات اسلامي 1392 ناظر به جرايم تعزيري است و منصرف از موارد پرداخت ديه مي باشد؛ ليكن با عنايت به تعريف مقرر در ماده 17 قانون پيش گفته و بعضي مواد ديگر اين قانون از جمله ماده 452 و تبصره آن و همچنين مسئوليت عاقله يا بيت المال در پرداخت ديه، مي توان ديه را جبران خسارت ناشي از جنايت هم دانست؛ لذا در صورت وجود رابطه عليت بين رفتار شخص حقوقي و خسارت واردشده، محكوميت شخص حقوقي به پرداخت ديه بلامانع است؛ ليكن شخص حقوقي از حيث پرداخت ديه متهم محسوب نمي شود. مفاد ماده 184 قانون كار مصوب 1369 نيز مؤيد اين مطلب است. 2-ب. ت. ب. ماده 143 قانون مجازات اسلامي 1392، مسئوليت كيفري شخص حقوقي عاريتي است و احراز آن منوط به ارتكاب جرم به نام يا در راستاي منافع آن از سوي شخص حقيقي (نماينده قانوني شخص حقوقي) است. با اين حال، قابل مجازات نبودن شخص حقيقي به لحاظ وجود يكي از موانع مسئوليت كيفري الزاماً موجب سلب مسئوليت شخص حقوقي نيست و دادگاه در مورد شخص حقوقي طبق ماده 20 قانون ياد شده اتخاذ تصميم مي كند. مجازات جزاي نقدي طبق بند ج ماده 20 قانون مجازات اسلامي 1392 از جمله مجازاتهاي شخص حقوقي اعلام شده است نظریه مشورتی شماره 7/98/318 مورخ 1398/04/31 موضوع استعلام درباره مسئولیت کیفری و مالی اشخاص حقوقی در پرونده‌های حوادث ناشی از کار است. در این زمینه، سه پرسش مطرح شده است: اول، آیا شرکت می‌تواند به پرداخت دیه محکوم شود؟ دوم، آیا شرکت می‌تواند به پرداخت جریمه نقدی طبق مقررات جزایی قانون کار محکوم شود یا جریمه فقط به مدیر تحمیل می‌شود؟ و سوم، در صورتی که امکان محکومیت شرکت به جریمه نقدی وجود نداشته باشد، تکلیف چیست؟ پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این استعلام به شرح زیر است: 1- مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی بر اساس تبصره‌های ماده 14 و 20 قانون مجازات اسلامی 1392 مربوط به جرایم تعزیری است و دیه به عنوان مجازات تلقی نمی‌شود، اما اگر رابطه علیت وجود داشته باشد، شرکت می‌تواند به پرداخت دیه محکوم شود. 2- مسئولیت کیفری شخص حقوقی جنبه عاریتی دارد و عدم قابلیت مجازات شخص حقیقی مانع از مسئولیت شخص حقوقی نمی‌شود؛ بنابراین، شرکت می‌تواند به پرداخت جریمه نقدی طبق بند ج ماده 20 قانون مجازات اسلامی 1392 محکوم شود. 3- ب. ت. ب. پاسخ‌های فوق، سوال سوم دیگر مطرح نیست. تاریخ نظریه: 1398/04/31 شماره نظریه: 7/98/318 شماره پرونده: 98-186/1-318ک ن. ب. ا. وفق ماده 184 قانون کار در کلیه مواردی که تخلف از ناحیه اشخاص حقوقی باشد خسارت توسط شخص حقوقی پرداخت وجریمه به مدیر شرکت بار می‌شود و از طرفی وفق مقررات قانون مجازات اسلامی اشخاص حقوقی واجد مسئولیت کیفری قلمداد شده اند از این رو در مواردی که در پرونده های حوادث ناشی از کار پرونده با صدور قررا جلب به دادرسی و کیفرخواست به دادگاه ارسال و صرفا شخص حقوقی شرکت به عنوان متهم معرفی شده است آیا: 1- امکان محکوم کردن شرکت به پرداخت دیه وجود دارد نکته اینکه دیه وفق قانون مجازات اسلامی مجازات تلقی می‌شود نه خسارت. 2- امکان محکوم کردن شرکت به پرداخت جریمه نقدی وفق مقررات جزایی قانون کار وجود دارد یا اینکه صرفا جریمه به مدیر و مدیر عامل بار می‌شود؟ 3- در صورتی که امکان محکومیت شرکت به جریمه نقدی وجود ندارد در فرضی که در کیفرخواست صرفا شرکت به عنوان متهم معرفی شده است تکلیف چیست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1- مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی با لحاظ تبصره ماده 14 و 20 قانون مجازات اسلامی 1392 ناظر به جرایم تعزیری است و منصرف از موارد پرداخت دیه می‌باشد؛ لیکن با عنایت به تعریف مقرر در ماده 17 قانون پیش‌گفته و بعضی مواد دیگر این قانون از جمله ماده 452 و تبصره آن و همچنین مسئولیت عاقله یا بیت‌المال در پرداخت دیه، می‌توان دیه را جبران خسارت ناشی از جنایت هم دانست؛ لذا در صورت وجود رابطه علیت بین رفتار شخص حقوقی و خسارت واردشده، محکومیت شخص حقوقی به پرداخت دیه بلامانع است؛ لیکن شخص حقوقی از حیث پرداخت دیه متهم محسوب نمی‌‌شود. مفاد ماده 184 قانون کار مصوب 1369 نیز موید این مطلب است. 3- ب. ت. ب. پاسخ بند‌های قبلی، پاسخ به این سوال منتفی است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 75

آرای مرتبط 12

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 15

مواد مرتبط 3

مقرراتِ مرتبط 2

دکترین 2

نکته‌های مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین