نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/99/1264 مورخ 1399/10/02 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه بنیاد مستضعفان و جانبازان از پرداخت هزینه مذکور معاف است و نسخ ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 131
استعلام :
در خصوص عدم معافيت بنياد مستضعفان انقلاب اسلامي از پرداخت هزينه دادرسي اعلام مي دارد: منشاء اختلاف: مطابق ماده 690 قانون آيين دادرسي مدني مصوب 1318: «دولت و هم چنين دادستان از تأديه هزينه دادرسي معاف هستند» قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 در خصوص معافيت دولت از پرداخت هزينه دادرسي سكوت كرده و در ماده 529 اين قانون با اعلام اين كه «از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون قانون آيين دادرسي مدني مصوب سال 1318 ...
و ساير قوانين و مقررات در موارد مغاير تلقي مي گردد»، قوانين مغاير را نسخ كرده است. حكم كلي مذكور در بند يك ماده 54 و ماده 383 همين قانون مبني بر اين كه «دادخواستي كه برابر مقررات ياد شده در دو ماده قبل تقديم نشده و يا هزينه دادرسي آن پرداخت نگرديده باشد به جريان نمي افتد» و سكوت قانون مصوب 1379 در خصوص معافيت دستگاه هاي اجرايي از پرداخت هزينه دادرسي اختلاف در بقاي قوانين سابق موجد معافيت برخي دستگاه هاي اجرايي از پرداخت هزينه دادرسي را موجب شده است كه از جمله اين قوانين «لايحه قانوني راجع به معافيت بنياد مستضعفان از پرداخت هزينه دادرسي در تمام مراجع قضايي مصوب 1358 شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران» است كه مقرر داشته است: «بنياد مستضعفان مي تواند نمايندگان خود را براي اقامه دعوي يا دفاع از دعوي به عنوان وكالت از طرف خود به مراجع قضايي معرفي نمايد.
بنياد مستضعفان از پرداخت هزينه دادرسي در تمام مراجع قضايي معاف است»؛ رأي وحدت رويه شماره 543 مورخ 1369/10/17 هيأت عمومي ديوان عالي كشور شركت هاي تحت پوشش بنياد مستضعفان را كه داراي شخصيت حقوقي مستقل از شخصيت بنياد هستند، از شمول اين مصوبه خارج دانسته است. عده اي با تمسك به قاعده «عام لاحق خاص سابق را نسخ نمي كند»، قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 را ناسخ ماده واحده سال 1358 نمي دانند و عده اي با استدلالي ديگر نظري مغاير دارند.
نظر به اين كه قضات شاغل در شعب حقوقي اين دادگستري كل ب. ت. ب. ماده 529 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379، بنياد مستضعفان انقلاب اسلامي را از پرداخت هزينه دادرسي معاف نمي دانند؛ اين در حالي است كه اداره كل حقوقي قوه قضاييه به موجب نظريه شماره 7/99/662 مورخ 1399/5/22 بنياد مذكور را از پرداخت هزينه دادرسي معاف دانسته است؛ خواهشمند است نظر آن معاونت محترم را در خصوص معافيت يا عدم معافيت بنياد مستضعفان از پرداخت هزينه دادرسي به اين حوزه اعلام فرماييد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اشخاص متعدد از جمله دولت هر كدام در گذشته به اعتبار يك مقرره قانوني از پرداخت هزينه دادرسي معاف شده اند؛ از جمله آن كه دولت به اعتبار ماده 690 قانون آيين دادرسي مدني مصوب 1318 و بنياد مستضعفان و جانبازان به اعتبار «لايحه قانوني راجع به معافيت بنياد مستضعفان از پرداخت هزينه دادرسي در تمام مراجع قضايي مصوب 1358» از پرداخت هزينه مذكور معاف شده اند؛ نسخ ماده 690 قانون آيين دادرسي مدني مصوب 1318 به موجب ماده 529 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379، در وضعيت بنياد مذكور به عنوان نهاد عمومي غير دولتي تأثيري ندارد و اصل عدم نسخ نيز بر فرض سؤال جاري است؛ بنابراين نمي توان با اجتهاد در مقابل نص از حكم صريح لايحه قانوني يادشده چشم پوشي كرد.
نظریه مشورتی شماره 7/99/1264 مورخ 1399/10/02
موضوع استعلام درباره معافیت بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی از پرداخت هزینه دادرسی است. در این خصوص، اختلاف نظرهایی بین قضات شعب حقوقی دادگستری کل و اداره کل حقوقی قوه قضاییه وجود دارد. طبق ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318، دولت و دادستان از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند. اما قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 در این باره سکوت کرده و ماده 529 آن، قوانین مغایر را نسخ کرده است.
با این حال، لایحه قانونی مصوب 1358 که معافیت بنیاد مستضعفان از پرداخت هزینه دادرسی را تعیین کرده، همچنان معتبر است. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه تاکید میکند که نسخ ماده 690 بر وضعیت بنیاد مستضعفان تاثیری ندارد و این بنیاد بر اساس لایحه قانونی مذکور از پرداخت هزینه دادرسی معاف است. بنابراین، نظر اداره کل حقوقی قوه قضاییه به عنوان پاسخ به استعلام، بنیاد مستضعفان را از پرداخت هزینه دادرسی معاف میداند.
تاریخ نظریه: 1399/10/02
شماره نظریه: 7/99/1264
شماره پرونده: 99-127-1264 ح
اشخاص متعدد از جمله دولت هر کدام در گذشته به اعتبار یک مقرره قانونی از پرداخت هزینه دادرسی معاف شدهاند؛ از جمله آنکه دولت به اعتبار ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 و بنیاد مستضعفان و جانبازان به اعتبار «لایحه قانونی راجع به معافیت بنیاد مستضعفان از پرداخت هزینه دادرسی در تمام مراجع قضایی مصوب 1358» از پرداخت هزینه مذکور معاف شدهاند؛ نسخ ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 به موجب ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، در وضعیت بنیاد مذکور به عنوان نهاد عمومی غیر دولتی تأثیری ندارد و اصل عدم نسخ نیز بر فرض سوال جاری است؛ بنابراین نمیتوان با اجتهاد در مقابل نص از حکم صریح لایحه قانونی یادشده چشمپوشی کرد.
در خصوص عدم معافیت بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی از پرداخت هزینه دادرسی اعلام میدارد: منشاء اختلاف: مطابق ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب » :1318 دولت و همچنین دادستان از تأدیه هزینه دادرسی معاف هستند« قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 در خصوص معافیت دولت از پرداخت هزینه دادرسی سکوت کرده و در ماده 529 این قانون با اعلام اینکه »از تاریخ لازمالاجرا شدن این قانون قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال ... 1318 و سایر قوانین و مقررات در موارد مغایر تلقی میگردد«، قوانین مغایر را نسخ کرده است.
حکم کلی مذکور در بند یک ماده 54 و ماده 383 همین قانون مبنی بر اینکه »دادخواستی که برابر مقررات یاد شده در دو ماده قبل تقدیم نشده و یا هزینه دادرسی آن پرداخت نگردیده باشد به جریان نمیافتد« و سکوت قانون مصوب 1379 در خصوص معافیت دستگاههای اجرایی از پرداخت هزینه دادرسی اختلاف در بقای قوانین سابق موجد معافیت برخی دستگاههای اجرایی از پرداخت هزینه دادرسی را موجب شده است که از جمله این قوانین »لایحه قانونی راجع به معافیت بنیاد مستضعفان از پرداخت هزینه دادرسی در تمام مراجع قضایی مصوب 1358 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران« است که مقرر داشته است: »بنیاد مستضعفان میتواند نمایندگان خود را برای اقامه دعوی یا دفاع از دعوی به عنوان وکالت از طرف خود به مراجع قضایی معرفی نماید.
بنیاد مستضعفان از پرداخت هزینه دادرسی در تمام مراجع قضایی معاف است«؛ رأی وحدت رویه شماره 543 مورخ 1369/10/17 هیأت عمومی دیوان عالی کشور شرکتهای تحت پوشش بنیاد مستضعفان را که دارای شخصیت حقوقی مستقل از شخصیت بنیاد هستند، از شمول این مصوبه خارج دانسته است. عدهای با تمسک به قاعده »عام لاحق خاص سابق را نسخ نمیکند«، قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 را ناسخ ماده واحده سال 1358 نمیدانند و عدهای با استدلالی دیگر نظری مغایر دارند.
ن. ب. ا. قضات شاغل در شعب حقوقی این دادگستری کل ب. ت. ب. ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ، 1379 بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی را از پرداخت هزینه دادرسی معاف نمیدانند؛ این در حالی است که اداره کل حقوقی قوه قضاییه به موجب نظریه شماره 7/99/662 مورخ 1399/5/22 بنیاد مذکور را از پرداخت هزینه دادرسی معاف دانسته است؛ خواهشمند است نظر آن معاونت محترم را در خصوص معافیت یا عدم معافیت بنیاد مستضعفان از پرداخت هزینه دادرسی به این حوزه اعلام فرمایید.
اشخاص متعدد از جمله دولت هر کدام در گذشته به اعتبار یک مقرره قانونی از پرداخت هزینه دادرسی معاف شدهاند؛ از جمله آنکه دولت به اعتبار ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 و بنیاد مستضعفان و جانبازان به اعتبار »لایحه قانونی راجع به معافیت بنیاد مستضعفان از پرداخت هزینه دادرسی در تمام مراجع قضایی مصوب «1358 از پرداخت هزینه مذکور معاف شدهاند؛ نسخ ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 به موجب ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ، 1379 در وضعیت بنیاد مذکور به عنوان نهاد عمومی غیر دولتی تأثیری ندارد و اصل عدم نسخ نیز بر فرض سؤال جاری است؛ بنابراین نمیتوان با اجتهاد در مقابل نص از حکم صریح لایحه قانونی یادشده چشمپوشی کرد. دکتر …
موارد مرتبط 36
آرای مرتبط 13
-
رأی
هماستناد
اسقاط ضمنی حق فسخ ناشی از خیار تخلف از شرط
ماده 529 از قانون آیین دادرسی مدنی رای به محکومیت آقای غ
-
رأی
هماستناد
قابلیت فرجام از رأی صادره در خصوص گواهی حصر وراثت
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی که صراحتا قید شده که از تاریخ لازم الاجرا
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1318 مورخ 1400/11/25 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 و ماده 529
-
رأی
هماستناد
قابلیت فرجام از رأی صادره در خصوص گواهی حصر وراثت
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی که صراحتا قید شده که از تاریخ لازم الاجرا
-
رأی
هماستناد
اسقاط ضمنی حق فسخ ناشی از خیار تخلف از شرط
ماده 529 از قانون آیین دادرسی مدنی رای به محکومیت آقای غ
-
رأی
هماستناد
شماره 11564 / 152 / 110 – 10 /6 /1399
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی قابلیت استناد ندارد و مستفاد از قسمت اخیر
-
رأی
هماستناد
وضعیت مطالبه خسارت تاخیر تادیه از ضامن ورشکسته
ماده 529 قانون ایین دادرسی مدنی کلیه قوانین مغایر با این قانون را ملغی اعل
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تادیه نسبت به اجرت المثل
ماده 529 قانون آئین دادرسی مدنی مصوب 1379 وملغی اعلام داشتن مقررات قانون آ
-
رأی
هماستناد
وضعیت مطالبه خسارت تاخیر تادیه از ضامن ورشکسته
ماده 529 قانون ایین دادرسی مدنی کلیه قوانین مغایر با این قانون را ملغی اعل
-
رأی
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 652 مورخ 1380/01/28 هیات عمومی دیوان عالی کشور | الزام بانک ملی ایران به پرداخت هزینه دادرسی در پی نسخ معافیتهای قانونی
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب: سال 1318 و الحاقات
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 793 هیأت عمومی دیوان عالی کشور در خصوص قابل فرجام خواهی بودن قرار رد دادخواست اعاده دادرسی دعوی اثبات وقفیت با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی قابلیت استناد ندارد و مستفاد از قسمت اخیر
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۶۵۲ مورخ ۱۳۸۰/۰۱/۲۸ هیأت عمومی دیوان عالی کشور بر طبق ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب، ماده ۶۹۰ قانون آیین دادرسی مدنی در مورد معافیت دولت از پرداخت هزینه دادرسی نسخ شده است، علیهذا بانک ملی ایران در تعقیب شکایت کیفری موظف به تادیه هزینه دادرسی می باشد.
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب : سال 1318 و الحاقات
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۶۵۲ دیوان عالی کشور درخصوص پرداخت هزینه دادرسی از سوی بانک ملی ایران
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1318 و الحاقات
نظریات مشورتی 8
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1911 مورخ 1396/08/21
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی جدید بر این معافیت است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/611 مورخ 1393/03/19
ماده 529 از قانون آئین دادرسی مدنی کلیه قوانین مغایر مقدم التصویب اعم از عام
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/0611 مورخ 1393/03/19
ماده 529 از قانون آئین دادرسی مدنی کلیه قوانین مغایر مقدمالتصویب اعم از عام و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1402/32 — 1402/02/30
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/675 مورخ 1402/09/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/675 مورخ 1402/09/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/93/0611 مورخ 1393/03/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 529 از قانون آیین دادرسی مدنی کلیه قوانین مغایر مقدمالتصویب اعم از عام
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/32 مورخ 1402/02/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
نشستهای قضایی 10
-
نشست قضایی
هماستناد
ابقای ماده 4 قانون ثبت احوال با عنایت به تصویب ماده 526 قانون آیین دادرسی مدنی
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
تعریف تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی اخیرالتصویب به صراحت نسخ نشده است
-
نشست قضایی
هماستناد
عدم نسخ قانون اصلاح جلوگیری از تصرف عدوانی
ماده 529 قانون ذکر شده هم صر احه قانون آیین دادرسی مدنی سابق را الغا کرد ه
-
نشست قضایی
هماستناد
دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت جزای نقدی در فرض نقض حکم برائت در دادگاه تجدیدنظر
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 529
-
نشست قضایی
هماستناد
امکان پذیرش دادخواست بدون دخالت وکیل
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی نسخ و ملغا شده است و چون آیین نامه ریاست م
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی معافیت سازمان تامین اجتماعی از هزینه دادرسی
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 لغو شده و سازمان باید هزینه دادر
-
نشست قضایی
هماستناد
رفع اثر از دستور موقت
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب هم چنان به اعتبا
-
نشست قضایی
هماستناد
تسری ماده 47 قانون اجرای احکام به امور غیر مالی
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی عده ای از همکاران اعتقاد به نسخ ضمنی تبصره
-
نشست قضایی
هماستناد
معافیت از پرداخت هزینه دادرسی
ماده 529 قانون آئین دادرسی مدنی 1379 نسخ گردیده است معافیت هر سازمان دولتی
-
نشست قضایی
هماستناد
ضرورت رعایت تشریفات قانون آیین دادرسی مدنی در دعاوی راجع به دیون
قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318محسوب میشود مطابق ماده 529
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 529 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
مقرراتِ مرتبط 2
-
آییننامه
هماستناد
ضوابط امر ابلاغ با توجه به نسخ قوانین سابق
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب قابلیت اجرا و اس
-
آییننامه
هماستناد
ضوابط امر ابلاغ با توجه به نسخ قوانین سابق
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب قابلیت اجرا و اس
دکترین 2
-
مقاله
هماستناد
بررسی ابهامات معافیت نهادها و موسسات عمومی غیردولتی از پرداخت هزینه دادرسی با تأکید بر کمیته امداد امام خمینی (ره)
ماده 529 قانون آیین دادرسی مدنی
-
مقاله
هماستناد
بحثی پیرامون قلمرو ماده 529 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
