Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/99/520 مورخ 1399/07/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه اگر پس از انتقال بعدی مورد معامله توسط خریدار، بیع اول منفسخ شود، این امر موجب فسخ معامله دوم نمی شود و

سبدِ من

#فسخ_معامله #اداره_کل #بیع #فسخ #خریدار #مبیع #قانون_مدنی #خودرو #مشتری #قرارداد #انفساخ #عقد #مالک #اجاره #تراضی #فروشنده #بایع #قیمت #وجه_چک #شرط_فعل #فروش #چک #عقد_بیع #رهن #تصرف #تملیک #منفعت #مشروط‌له #بطلان #مالکیت #تعهد #قضاییه #زمان #بیع‌شرط #صحت #نفوذ_عقد #استرداد #انعقاد #نظریه‌مشورتی #باطل #تلف‌حکمی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: وضعیت حقوقی معامله جدید در صورت انفساخ قرارداد قبلی چیست؟

پاسخ: تصرفات مالکانه خریدار پیش از انفساخ نافذ است و انفساخ بعدی به آن صدمه نمی‌زند، مگر خلاف آن شرط شده باشد.

به زبانِ ساده

پرسش درباره فروش دوباره خودرویی است که معامله نخست آن به شرط پرداخت چک منعقد شده و ممکن است بعداً منفسخ شود. بخش موجود از پاسخ می‌گوید تصرف خریدارِ مالک‌شده معمولاً با انفساخ بعدی از بین نمی‌رود، مگر طرفین برخلاف آن توافق کرده باشند، و بیع شرط را استثنا می‌داند. متن پیش از تکمیل پاسخ و بیان نتیجه نهایی درباره وضعیت معامله دوم قطع شده است.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ استعلام‌کننده در متن نام برده نشده است. موضوع درباره فروشنده و خریدار خودرو و شخصی است که خودرو به او منتقل شده؛ نام یا مشخصات آنان ذکر نشده است.

چگونه: در قرارداد فروش خودرو شرط شده است که اگر چکِ تمام یا بخشی از ثمن در موعد وصول نشود، معامله منفسخ شود. استعلام درباره انتقال خودرو پیش از انفساخ و نیز انتقال برخلاف شرطِ منع انتقال پرسیده، اما متن پاسخ پس از طرح قاعده کلی و اشاره به استثنای بیع شرط ناقص است.

چرا مهم است: این نظر برای خریداران، فروشندگان و وکلای معاملات خودرو مفید است، اما به‌سبب ناقص‌بودن متن نمی‌توان نتیجه کامل آن درباره هر دو فرض را بیان کرد.

قوانینِ مرتبط: مواد ۲۸۷، ۳۶۳، ۳۶۴، ۴۵۴، ۴۵۵ و ۴۶۰ قانون مدنی.

مفاهیمِ حقوقی: انفساخ، شرط فاسخ، انتقال مورد معامله، نفوذ تصرف مالک، حق شخص ثالث، بیع شرط، ذخیره مالکیت

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

اگر خریدار پیش از انفساخ معامله، خودرو را به دیگری منتقل کند، معامله دوم چه وضعی دارد؟

بر اساس بخش موجود از نظر، تصرف مالک‌شده بر اثر عقد نافذ است و انفساخ بعدی، جز در صورت توافق برخلاف آن، به آن لطمه نمی‌زند؛ ادامه پاسخ در متن موجود نیست.

اگر طرفین برخلاف قاعده درباره اختیار انتقال توافق کرده باشند، چه اثری دارد؟

متن می‌گوید قاعده یادشده در صورت تراضی صریح یا ضمنی برخلاف آن اعمال نمی‌شود؛ نتیجه نهایی درباره معامله دوم در متن موجود نیست.

آیا بیع شرط استثنا بر این قاعده دانسته شده است؟

بله؛ متن آن را به دلیل وضع خاصش استثنا می‌داند.

کلیدواژه‌ها: انفساخ، معامله، بیع، تصرفات مالکانه، قانون مدنی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : ضمن قرارداد فروش يك دستگاه خودرو، چنين شرط مي شود كه چنانچه چكي كه بابت تمام يا بخشي از ثمن معامله صادر شده است در موعد مقرر كارسازي نشود، معامله منفسخ است. اولا، چنانچه در فاصله انعقاد قرارداد و انفساخ آن خريدار، خودرو را به شخص ديگري منتقل كند، وضعيت حقوقي معامله جديد از لحاظ صحت، بطلان يا عدم نفوذچيست؟ ثانيا، چنانچه در فرض سوال شرط ذخيره مالكيت شده باشد؛ بدين نحو كه خريدار تا زمان پاس شدن چك مذكور حق انتقال خودرو موضوع قرارداد را به شخص ديگر نداشته باشد؛ اما بر خلاف اين شرط و تعهد خودرو را به شخص ديگري بفروشد، وضعيت حقوقي معامله جديد چگونه است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- ب. ت. ب. ماده 454 قانون مدني مبني بر اين كه «هرگاه مشتري مبيع را اجاره داده باشد و بيع فسخ شود اجاره باطل نمي شود ...» و ماده 455 همان قانون كه مقرر مي دارد «اگر پس از عقد بيع مشتري تمام يا قسمتي از بيع را متعلق حق غير قرار دهد مثل اين كه نزد كسي رهن گذارد، فسخ معامله موجب زوال حق شخص مزبور نخواهد شد ...» و ديگر مواد قانون مدني مانند مواد 287، 363 و364 اين قانون، تصرف طرفي كه در اثر عقد مالك شده است، در موضوع تمليك نافذ بوده و انفساخ بعدي به آن صدمه نمي زند؛ مگر اين كه برخلاف آن به طور ضمني يا صريح تراضي شده باشد. توضيح آن كه، بيع شرط موضوع ماده 460 قانون مدني ب. ت. ب. وضع خاص آن، استثناء بر اين قاعده تلقي مي شود؛ زيرا دو طرف تراضي مي كنند كه خريدار مبيع را آماده بازگرداندن به فروشنده نگاه دارد يا به عبارت ديگر، بيع شرط در زمره مواردي است كه عدم تصرفات ناقله در عين و منفعت به طور ضمني بر مشتري شرط شده است. بنابراين در فرض پرسش كه پس از انتقال بعدي مورد معامله توسط خريدار، معامله اول منفسخ شده است، از آن جايي كه اين امر موجب فسخ معامله دوم نمي شود، در خصوص استرداد مورد معامله، مانند تلف مورد معامله است (تلف حكمي) و خريدار مكلف است حسب مورد مثل يا قيمت مورد معامله را به فروشنده مسترد كند. 2- نظر به اين كه با تحقق عقد بيع، خريدار مالك مبيع شده است، در فرض سؤال شرط عدم انتقال مبيع تا زمان وصول وجه چك (شرط فعل منفي) خللي در صحت و نفوذ عقد بيع دوم وارد نمي كند. در اين فرض ب. ت. ب. مفاد مواد 237 و 239 قانون مدني، مشروط له (بايع اول) حق فسخ معامله را دارد. نظریه مشورتی شماره 7/99/520 مورخ 1399/07/09 در استعلام مربوط به قرارداد فروش یک دستگاه خودرو، دو پرسش مطرح شده است: اول، وضعیت حقوقی معامله جدید اگر خریدار پس از انعقاد قرارداد و قبل از انفساخ آن، خودرو را به شخص دیگری منتقل کند. دوم، وضعیت حقوقی معامله جدید اگر در قرارداد شرط شده باشد که خودرو تا زمان پاس شدن چک منتقل نشود و خریدار برخلاف این شرط، خودرو را به شخص دیگری بفروشد. اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به مواد 454 و 455 قانون مدنی اعلام کرده است که انفساخ معامله اول به معامله دوم آسیب نمی‌زند و خریدار موظف به استرداد مثل یا قیمت مورد معامله است. همچنین، اگر شرط عدم انتقال مبیع وجود داشته باشد، این شرط تاثیری بر صحت و نفوذ عقد بیع دوم ندارد و بایع اول بر اساس مواد 237 و 239 قانون مدنی، حق فسخ معامله را دارد. تاریخ نظریه: 1399/07/09 شماره نظریه: 7/99/520 شماره پرونده: 99-75-520ح 2- نظر به این‌که با تحقق عقد بیع، خریدار مالک مبیع شده است، در فرض سوال شرط عدم انتقال مبیع تا زمان وصول وجه چک (شرط فعل منفی) خللی در صحت و نفوذ عقد بیع دوم وارد نمی‌کند. در این فرض ب. ت. ب. مفاد مواد 237 و 239 قانون مدنی، مشروط‌له (بایع اول) حق فسخ معامله را دارد. -1 ب. ت. ب. ماده 454 قانون مدنی مبنی بر اینکه »هرگاه مشتری مبیع را اجاره داده باشد و بیع فسخ شود اجاره باطل نمیشود ..«. و ماده 455 همان قانون که مقرر میدارد »اگر پس از عقد بیع مشتری تمام یا قسمتی از بیع را متعلق حق غیر قرار دهد مثل این که نزد کسی رهن گذارد، فسخ معامله موجب زوال حق شخص مزبور نخواهد شد ..«. و دیگر مواد قانون مدنی مانند مواد 363 ، 287 و 364 این قانون، تصرف طرفی که در اثر عقد مالک شده است، در موضوع تملیک نافذ بوده و انفساخ بعدی به آن صدمه نمیزند؛ مگر اینکه برخلاف آن به طور ضمنی یا صریح تراضی شده باشد. توضیح آنکه، بیع شرط موضوع ماده 460 قانون مدنی ب. ت. ب. وضع خاص آن، استثناء بر این قاعده تلقی میشود؛ زیرا دو طرف تراضی میکنند که خریدار مبیع را آماده بازگرداندن به فروشنده نگاه دارد یا به عبارت دیگر، بیع شرط در زمره مواردی است که عدم تصرفات ناقله در عین و منفعت به طور ضمنی بر مشتری شرط شده است. بنابراین در فرض پرسش که پس از انتقال بعدی مورد معامله توسط خریدار، معامله اول منفسخ شده است، از آنجاییکه این امر موجب فسخ معامله دوم نمیشود، در خصوص استرداد مورد معامله، مانند تلف مورد معامله است )تلف حکمی( و خریدار مکلف است حسب مورد مثل یا قیمت مورد معامله را به فروشنده مسترد کند. -2 ن. ب. ا. با تحقق عقد بیع، خریدار مالک مبیع شده است، در فرض سؤال شرط عدم انتقال مبیع تا زمان وصول وجه چک )شرط فعل منفی( خللی در صحت و نفوذ عقد بیع دوم وارد نمیکند. در این فرض ب. ت. ب. مفاد مواد 237 و 239 قانون مدنی، مشروطله )بایع اول( حق فسخ معامله را دارد. دکتر …

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2

موارد مرتبط 70

آرای مرتبط 13

نظریات مشورتی 12

نشست‌های قضایی 2

مواد مرتبط 2

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین