نیازهای حقوقی › لوایح حقوقی › فرجام خواهی ، اعاده دادرسی و لوایح اجرایی
لایحه دفاعیه در اعاده دادرسی به استناد حیله و تقلب
راهنمای استفاده از این نمونهمتن
- کاربرد
- برای پاسخ به درخواست اعاده دادرسیای است که مدعی شده طرف مقابل با حیله یا تقلب در صدور حکم اثر گذاشته است. خوانده اعاده دادرسی یا وکیل او لایحه را تنظیم میکند.
- کجا داده میشود
- شعبهای که قرار قبولی اعاده دادرسی را صادر کرده است؛ از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- مدارکِ پیوست
- تصویر دادنامه، اسناد پرونده، مدارک مربوط به ادعای حیله یا تقلب، ابلاغیهها، وکالتنامه در صورت وجود
- نکاتِ تنظیم
- رفتار ادعایی، زمان وقوع و شخص منتسبالیه را دقیق مشخص کنید. توضیح دهید چرا ادعا اثبات نشده یا در صدور حکم اثر نداشته است. درباره زمان آگاهی از ادعا و مدارک آن، مستند و روشن پاسخ دهید.
- اشتباهاتِ رایج
- انکار کلی بدون پاسخ به دلیل یا سند مشخص خلط حیله و تقلب با اختلاف در برداشت از قرارداد یا دلایل
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
« نمونه لایحه دفاعیه خوانده اعاده دادرسی بعد از قرار قبولی»/حیله و تقلب
ریاست محترم شعبه....... دادگاه تجدیدنظر استان...........
سلام علیکم-
با احترام به وکالت از ناحیه خوانده دعوی اعاده دادرسی آقای/ خانم.... در برابر خواهان اعاده دادرسی آقای/ خانم... از حکم مندرج در دادنامه شماره... مورخ... متضمن:
موضوع کلاسه پرونده.... بتاریخ رسیدگی.... ساعت... خاطر عالی را مستحضر میدارد به موجب قوانین مطاعه، حکم مورد تقاضای اعاده دادرسی مبرا از هرگونه نقض موجب نقص بوده و ادعای متقاضی اعاده دادرسی، به دلایل متقن مستظهر نبوده و خواسته مطروحه با هیچ یک از هفت بند احصاء شده در ذیل ماده 426 ق.آ.د.م همخوانی نداشته و مآلاً تقاضای مطروحه توانائی از هم گسیختن حکم پیش گفته را ندارد.
چه بند 5 ماده 426 ق.آ.د.م بدین قرار یکی دیگر از جهات اعاده دادرسی را بیان نموده است: «طرف مقابل درخواست کننده اعاده دادرسی حیله و تقلبی به کار برده که در حکم دادگاه موثر بوده است.» این جهت اعاده دادرسی با اندکی تغییر تکرار بند 5 ماده 592 ق.ق است.
حیله از لحاظ لغوی یعنی افسون، مکر، فریب، نیرنگ، خدعه، کید و ترفند است. تقلب نیز از همین حیث به معنای تغییر و تبدیل، ناراستی، و دورویی، مکر، حیله، نادرستی است. بنابراین در لغت تقلب اعم از حیله است. اما برای تشخیص اینکه عملی حیله و تقلب محسوب میشود باید به عرف مراجعه نمود. حیله و تقلب میتواند مصادیق متنوعی داشته باشد که به بعضی از این مصادیق اشاره میشود. خواهان تمهیداتی میاندیشد تا شخصی غیر از خوانده در جلسه دادرسی به عنوان خوانده حضور یابد و برخلاف واقع به صحت ادعای خواهان اقرار نماید.
مورد معاینه دادگاه که به وسیله عضو دادگاه یا کارشناس باید مشاهده و صورت مجلس شود، در نتیجه حیله یکی از اصحاب دعوا و فریب دادن کارشناس یا عضو دادگاه، محل دیگری به جای محل واقعی مورد معاینه ارائه و صورت مجلس میشود. یکی از طرفین با وکیل طرف تبانی کرده و اقدامی برخلاف مصلحت موکل میکند که در حکم دادگاه موثر واقع میشود. خواهان قسمتی از اسناد و مدارکی را که به نسخه اصلی دادخواست پیوست نموده و به نسخه دوم ضمیمه نمینماید و بدین ترتیب خوانده از ارائه آنها بیاطلاع مانده و دفاع متناسب بعمل نمیآورد. اعمال فوق میتواند از مصادیق حیله و تقلب باشد.
شرایط تحقق: «صرف اظهارات دعوا، هر چند کذب باشد، نمیتواند فی نفسه حیله و تقلب محسوب شود حتی اگر کذب آنها بعداً اثبات شود.» و هر حیله و تقلبی هم فی نفسه نمیتواند مجوز اعاده دادرسی باشد. مگر اینکه در حکم دادگاه موثر بوده و توسط یکی از طرفین دعوا انجام پذیرفته باشد. با توجه به آنچه گفته شد میتوان گفت که برای تحقق این جهت اعاده دادرسی شرایط زیر لازم است:
1- ارتکاب حیله و یا تقلب: باید حیله و تقلبی صورت گرفته باشد، بنابراین، صرف اظهارات کذب اصحاب دعوا که حیله و تقلب به معنای دقیق کلمه نیست، نمیتواند دستاویز موثری برای اعاده دادرسی باشد. قانونگذار حیله و تقلب را در صورتی که از طرف مقابل انجام شده باشد از جهات اعاده دادرسی دانسته و شهادت کذب به طور جداگانه از جهات اعاده دادرسی اعلام نگردیده میتوان گفت که شهادت کذب در صورتی که در اثر تبانی با یکی از اصحاب دعوا باشد از مصادیق حیله و تقلب محسوب میشود. اما در مورد سوگند کذب اختلاف نظر بیشتری وجود دارد بعضی از حقوقدانان گفتهاند که سوگند کذب «مثل سایر اظهارات اصحاب دعوا تفاوت بنیادین دارد. موضوع سوگند با توجه به اینکه مقید و متکی به سوگند است به حکم قانون دادگاه را مکلف مینماید که آن را مطابق واقع دانسته و بر اساس آن حکم صادر نماید (مواد 274- 274 ق.آ.د.م) در حالیکه سایر اظهارات اصحاب دعوا چنانچه ادعا محسوب شود، در صورتی میتواند مورد استناد دادگاه در حکم صادره قرار گیرد که متکی به دلیل باشد. بنابراین، باید پذیرفت که سوگند دروغ از سایر اظهارات کذب اصحاب دعوا کاملاً متمایز بوده و در نتیجه چنانچه اثبات شود از این نظر مشمول عنوان حیله و تقلب قرار میگیرد. به نظر میرسد نظر اخیر موجهتر باشد.
2- ارتکاب حیله و تقلب باید از ناحیه طرف مقابل درخواست کننده اعاده دادرسی صورت گرفته باشد نه از ناحیه شخص دیگر. اما مطلبی که اینجا مطرح میشود این است که آیا حیله و تقلب وکیل یا نماینده از جهات اعاده دادرسی محسوب میشود یا خیر؟ یا به عبارت دیگر حیله و تقلب وکیل در حکم حیله و تقلب اصیل است تا از جهات اعاده دادرسی باشد یا خیر؟ در این خصوص میان حقوقدانان اختلاف نظر وجود دارد. بعضی از حقوقدانان گفتهاند که وکیل وکالتی از موکل خود برای ارتکاب حیله و تقلب نداشته تا بتوان حیله و تقلب او را به منزله حیله و تقلب موکل و از جهات اعاده دادرسی دانست. حیله و تقلب وکیل به سود موکل تمام میشود اما حیله و تقلب اعمال شده از طرف موکل بشمار نمیرود. اما بعضی دیگر از حقوقدانان گفتهاند که با توجه به عموم و اطلاق بند 5 ماده 426 ق.آ.د.م و با توجه به اینکه وکیل یا نماینده به نام اصیل و به حساب او اعمال مورد وکالت را انجام میدهد و نفع و ضرر اعمال وی متوجه اصیل میگردد باید پذیرفت که حیله و تقلب وکیل و نماینده نیز در صورت وجود سایر شرایط از جهات اعاده دادرسی میباشد.
3- حیله و تقلب «در حکم دادگاه موثر بوده» باشد: یا به تعبیر دیگر «حیله و تقلب باید اصلی باشد نه فرعی و ضمنی. یعنی آن حیله سبب اغفال دادگاه بوده نه اینکه اسباب دیگری در بین بوده آن حیله هم به آن اسباب اضافه شده باشد.» بنابراین اگر حتی بدون حیله و تقلب طرف مقابل حکم علیه درخواست کننده اعاده دادرسی صادر شود محکوم علیه چنین حکمی نمیتواند درخواست اعاده دادرسی بنماید. البته لازم نیست که حیله و تقلب به تنهایی موجب صدور حکم شده باشد بلکه کافی است که حیله و تقلب سبب تام یا لااقل جزء سبب صدور حکم باشد به این معنی که اگر حیله و تقلب اعمال نمیشد حکم مورد درخواست اعاده دادرسی صادر نمیگردید.
4- حیله و تقلب بعد از قطعیت حکم کشف شود: اگر اعمالی که تشکیل دهنده حیله و تقلب خوانده دعوای اعاده دادرسی است خواهان اعاده دادرسی در طول دعوا نسبت به آن علم داشته است و یا در مدت زمانی که حکم قابل واخواهی و یا تجدیدنظر بوده، نسبت به آن اعمال مطلع بوده است، دادگاه نمیتواند تقاضای اعاده دادرسی را به استناد این جهت بپذیرد.
مضافاً: درخواست کننده اعاده دادرسی باید حکم قطعی مبنی بر حیله و تقلب طرف مقابل را ارائه کند. این امر مستلزم اقدام قانونی قبلی علیه فاعل حیله و تقلب در مرجع صالح است. در صورتی که عمل انجام شده دارای عناصر متشکله جرم خاصی باشد، محکوم علیه حکم مدنی (متقاضی فعلی اعاده دادرسی)، معمولاً طرح شکایت کیفری مینماید تا به تحصیل حکم قطعی مبنی بر محکومیت محکوم له حکم مدنی (طرف مقابل فعلی اعاده دادرسی) نائل شود و سپس آن را مستند درخواست اعاده دادرسی نماید. اما در موارد زیادی عملی که حیله و تقلب محسوب شده ممکن است عناصر متشکله جرم خاصی را فاقد باشد و یا طرح شکایت کیفری به جهات دیگری (مرور زمان، فوت فاعل جرم و ...) غیرممکن باشد. در این صورت و همچنین در صورتی که اقدام کیفری ممکن باشد، اما محکوم علیه حکم حقوقی به هر علت علاقهای به چنین اقدامی نداشته باشد. راه طرح دعوای حقوقی مبنی بر صدور حکم اعلام حیله و تقلب طرف مقابل باز است. علت وقوع این جهت اعاده دادرسی انجام عمل متقلبانه از سوی محکوم له حکم مورد درخواست اعاده دادرسی است. دلیل اثبات تحقق این جهت اعاده دادرسی نیز باید پیوست دادخواست اعاده دادرسی باشد، درخواست کننده اعاده دادرسی باید حکم نهایی مبنی بر حیله و تقلب طرف مقابل را ارائه کند (مدلول ماده 429 ق. پیش گفته) تفاوتی ندارد که حیله و تقلب در دادگاه مدنی و یا دادگاه جزایی به اثبات رسیده باشد، که در مانحن فیه تقاضای خواهان اعاده دادرسی مشمول هیچ یک از موارد مشروحه صدرالذکر نمیباشد تا بتوان آن را اجابت نمود.
بنائاً به مراتب و معنونه در فوق:
و به انگیزه عدم اتصاف تقاضای مذکور به قوانین ساری و جاری، رسیدگی و رد تقاضای مطروحه تحت استدعاست.
بدور از هرگونه تلین، مزید توفیق آن ذوات مقدس قضائی را از دادگاه عادل قادر مسئلت مینمایم.
آرای مرتبط (12)
- اعاده دادرسی از حکم به بیحقی زوج در دعوای الزام به تمکین
- اعاده دادرسی نسبت به قرارها
- درخواست اعاده دادرسی به دلیل تعارض احکام
- مفهوم سند مکتوم به عنوان جهت اعاده دادرسی
- نقض حکم ابطال سند پلاک ثبتی در تهران به دلیل عدم صراحت درخواست و نیاز به اعاده دادرسی
- اعاده دادرسی به استناد آرای جدید
- موجبات اعاده دادرسی کیفری
- اثر نقض رای در دیوان عالی کشور متعاقب اعاده دادرسی
- مطالبه خسارت بابت وجه دریافت شده در راستای اجراییه پس از قبول اعاده دادرسی
- نحوه حیله و تقلب در سند موضوع اعاده دادرسی
- عدم پذیرش اعاده دادرسی با جهات مطروحه قبلی
- (1)- اثر تاخیر در پرداخت خسارت وارده به زیان دیده از سوی بیمه گر (2)- اشتباه در تایپ جهت اعاده دادرسی
نظریات مشورتی (4)
- نظر مشورتی 7/98/397 مورخ 1398/05/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص اعاده دادرسی توسط خواهان از قسمت رد شده ی خواسته با اصلاحات و الحاقات بعدی
- نظر مشورتی 7/96/86 مورخ 1396/01/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص خوانده در دعوی مطالبه قیمت اراضی موضوع ماده 12 قانون زمین شهری با اصلاحات و الحاقات بعدی
- نظر مشورتی 7/98/749 مورخ 1398/12/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مرجع صالح برای اعاده وضع به حال سابق در دعوای تصرف عدوانی با اصلاحات و الحاقات بعدی
- نظر مشورتی 7/99/1769 مورخ 1399/11/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص درخواست اعاده دادرسی با اصلاحات و الحاقات بعدی
نشستهای قضایی (3)
مواد مرتبط (7)
- قانون آیین دادرسی مدنی
- قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب (در امور مدنی) مصوب ۱۳۷۹
- قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب (در امور مدنی)
- قانون تسریع دادرسی و اصلاح قسمتی از قوانین آیین دادرسی کیفری و کیفر عمومی
- قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب (در امور کیفری)
- قانون آیین دادرسی کیفری
- قانون دادرسی و کیفر ارتش
