دلیل
جستجوی «دلیل» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
آیین دادرسی کار مصوب 1391/11/17 ماده 81: دلیل عبارت است از امری که خواهان در مقام اثبات ادعا و خوانده در مقام دفاع به آن توسل می جوید.
ترمینولوژی حقوق، ص 384: - الف - منبع حقوق. در همین معنی می گویند: ((ادله چهار چیز است کتاب - سنت - عقل (یا قیاس) - ) ((اجماع . . یعنی منابع حقوق چهار چیز است. (ب - فانون. در این معنی می گویند: ((دلیل وارد بر دلیل دیگر)) بمعنی فانون وارد بر فانون دیگر (رک. ورود ج- چیزیکه برای اثبات امری بکار رود. د- چیزی که برای اثبات امری درخصوص دعاوی بکار می رود. قوانینی که جنبه اثباتی دارند وکاشف ازامری می باشند دلیل نامیده می‌شوند. در این معنی دلیل در مقابل اصطلاح ((اصل عملی)) بکارمی رود (رک. اصل عملی) ودرهمین مورد عبارت معروف: ((الاصل دلیل حیث لادلیل)) گفته شده است. دراصطلاح جمعی از دانشمندان اصول فقط بدلیل قطعی دلیل گفته می‌شود و دلیل ظنی را اماره می نامند.
روابطِ واژه
نقشهٔ روابط
در روابطِ واژه‌های دیگر
اثبات دعوا (مفاهیم نزدیک) · بار اثبات (هم‌خانواده) · اماره (مفاهیم نزدیک) · تأمین دلیل (هم‌خانواده) · اقرار قضایی (مفاهیم نزدیک) · سندیت دفاتر تجارتی (مفاهیم نزدیک) · ادلهٔ داوری (هم‌خانواده) · سوگند قضایی (مفاهیم نزدیک) · قرار اتیان سوگند (مفاهیم نزدیک) · موضوع سوگند (مفاهیم نزدیک) · شهادت بر شهادت (مفاهیم نزدیک) · ادلهٔ الکترونیکی (هم‌خانواده) · زنجیرهٔ نگهداری ادله (هم‌خانواده) · حفظ ادلهٔ الکترونیکی (هم‌خانواده) · ادلهٔ اثبات جرم (هم‌خانواده) · دلیل شرعی دارای موضوعیت (هم‌خانواده) · تعارض ادلهٔ کیفری (هم‌خانواده) · جمع‌آوری ادله (هم‌خانواده) · دلیل الکترونیکی (هم‌خانواده) · استنادپذیری دلیل الکترونیکی (هم‌خانواده)
گونه‌ها
- حکم ظاهری است به دو قسم اجتهادی — معیار: اقسام دلیل
- فقاهتی — معیار: اقسام دلیل
- لحاظ اینکه مدلول آن حکم واقعی — معیار: اقسام دلیل
مفاهیمِ مرتبط
ترکیب‌های ثبت‌شده
تامین‌دلیل · دلیل الکترونیکی · استنادپذیری دلیل الکترونیکی · دلیل شرعی دارای موضوعیت
واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی می‌کند.
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم