ضمان

#ضمان #کفالت #عقد_ضمان #عقد #دین #مضمون‌له #ضامن #تضمین #برائت_ذمه #مضمون‌عنه #مدیون #طلبکار #جرم #وثیقه #ضمانت #عقد_معین #تعهد #احضار #انتقال_دین #عقد_لازم #حواله #می_کنند #توقیف‌احتیاطی #فقه #صورت #کفالت_بدن #کفالت_به_مال #بری

جستجوی «ضمان» در متنِ قوانین، آرا و نظریات

معنی و توضیح

روابطِ واژه

نقشهٔ روابط

در روابطِ واژه‌های دیگر

حواله (مفاهیم نزدیک) · کفالت (مفاهیم نزدیک) · تبدیل تعهد (مفاهیم نزدیک) · ضمان قهری (هم‌خانواده) · ید ضمانی (هم‌خانواده) · تعدی (مفاهیم نزدیک) · مال مثلی (مفاهیم نزدیک) · مال قیمی (مفاهیم نزدیک) · عقد معین (نمونه‌ها) · ضمان معاوضی (هم‌خانواده) · شریک ضامن (هم‌خانواده) · ضامن سند تجاری (هم‌خانواده) · ضمانت‌نامهٔ بانکی (مفاهیم نزدیک) · مسئولیت قهری (هم‌خانواده) · عاریهٔ مضمونه (هم‌خانواده) · تبدیل مدیون (مفاهیم نزدیک) · تأدیه توسط ثالث (مفاهیم نزدیک) · زوال تضمینات تعهد سابق (مفاهیم نزدیک) · انتقال دین (مفاهیم نزدیک) · مدیون سابق (مفاهیم نزدیک) · حق رجوع پس از پرداخت (مفاهیم نزدیک) · ضمان ید (هم‌خانواده) · مثلی (مفاهیم نزدیک) · قیمی (مفاهیم نزدیک) · ضمان درک مبیع (هم‌خانواده) · ضمان درک ثمن (هم‌خانواده) · تصرف فضولی در مال مشاع (مفاهیم نزدیک) · ضمان شریک متصرف (هم‌خانواده) · تعدی مستأجر (مفاهیم نزدیک) · تفریط مستأجر (مفاهیم نزدیک) · ضامن (هم‌خانواده) · مضمون‌له (هم‌خانواده) · مضمون‌عنه (هم‌خانواده) · نقل ذمه به ذمه (مفاهیم نزدیک) · برائت ذمهٔ مضمون‌عنه (مفاهیم نزدیک) · ضمان عقد لازم (هم‌خانواده) · حواله (مقابل) · محال‌علیه (مفاهیم نزدیک) · مسئولیت مستعیر (هم‌خانواده) · عاریهٔ طلا و نقره (مفاهیم نزدیک) · شرط ضمان در عاریه (هم‌خانواده) · ضمان لازم (هم‌خانواده)

مفهوم

mw-parser-output"> ضمان در لغت، یعنی پذیرش و التزام به امری یا چیزی.

مفاهیمِ مجاور و مرزشان

• ماده ۴۰۳ قانون تجارت — با استناد به ماده ۴۰۳ قانون تجارت ، ضامن، مضمونٌ له و مضمونٌ عنه، می‌توانند به جای روی آوردن به ضمان نقل ذمه، بر ضمان تضامنی توافق نمایند، ماده ۱۰ قانون مدنی نیز، مؤید این مطلب است.

مستندها

• مادهٔ ۱۰ قانون مدنی
• مادهٔ ۱۹۰ قانون مدنی
• مادهٔ ۴۰۳ قانون تجارت
• مادهٔ ۶۸۴ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۸۵ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۸۶ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۸۷ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۸۸ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۸۹ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۰ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۱ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۲ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۳ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۴ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۵ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۶ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۸ قانون مدنی
• مادهٔ ۶۹۹ قانون مدنی
• مادهٔ ۷۰۱ قانون مدنی
• مادهٔ ۷۰۷ قانون مدنی
• مادهٔ ۷۰۸ قانون مدنی

ریشه و سیرِ واژه

منشأ

منشأ لغوی: عربی، ریشه «ض م ن»

معنای اولیه

بر عهده گرفتن چیزی، کفالت، پذیرفتن مسئولیت

تطورِ معنایی

در ابتدا به معنای تعهد و برعهده‌گیری مسئولیت مالی یا جانی بود؛ سپس در فقه و حقوق به معنای تعهد به جبران خسارت یا پرداخت دین گسترش یافت.

در فقه

تعهد شخص به پرداخت مالی یا انجام عملی در قبال دیگری، معمولاً به سبب اتلاف مال یا عقد خاص.

در قانونِ موضوعه

تعهد قانونی یا قراردادی شخص به جبران خسارت یا پرداخت دین دیگری، اعم از ناشی از عقد یا غیرعقد.

تفاوتِ این دو

در فقه، ضمان بیشتر ناظر به اسباب خاص (عقد، اتلاف، ید) است؛ در قانون، دامنه ضمان گسترده‌تر و شامل مسئولیت مدنی نیز می‌شود.

هم‌خانواده

ضامن، مضمون‌له، مضمون‌عنه، ضمانت، تضمین، مضمون، ضمانت‌نامه

مفهوم

ضمان مفهومی است که به موجب آن شخصی (ضامن) متعهد می‌شود در برابر دیگری (مضمون‌له) مسئولیت مالی یا جبران خسارت را بر عهده گیرد.

زیرمجموعهٔ: مسئولیت مدنی و تعهدات

دامنه ضمان از صرف تعهد قراردادی به مسئولیت‌های غیرقراردادی و مدنی نیز توسعه یافته است.

گونه‌ها

• ضمان تبعی — معیار: بر اساس وابستگی به دین اصلی
• ضمان تضامنی — معیار: بر اساس تعدد ضامنین
• ضمان عقدی — معیار: بر اساس وجود یا عدم وجود قرارداد
• ضمان قهری — معیار: بر اساس وقوع بدون قرارداد
• ضمان معاوضی — معیار: بر اساس معاوضه در عقود
• ضمان ید — معیار: بر اساس تصرف در مال غیر

اسبابِ پیدایش

• تسهیل معاملات و اعتمادسازی — ایجاد اطمینان در روابط مالی
• لزوم حمایت از زیان‌دیده و جبران خسارت — پاسخ به نیاز اجتماعی برای تضمین حقوق اشخاص

مفاهیمِ مجاور و مرزشان

• تضمین — تضمین معنای عام‌تری دارد و ممکن است صرفاً تعهد به انجام یا عدم انجام باشد
• حواله — حواله انتقال دین است، ضمان تعهد به پرداخت دین توسط ثالث
• مسئولیت مدنی — مسئولیت مدنی اعم است و ضمان یکی از مصادیق آن
• کفالت — کفالت تعهد به حضور شخص است، ضمان تعهد به پرداخت دین یا جبران خسارت

مستندها

• ماده‌ای از قانون مدنی درباره ضمان عقدی — شرایط و آثار ضمان قراردادی
• ماده‌ای از قانون مدنی درباره ضمان قهری — ضمان ناشی از اتلاف یا تسبیب

تطبیقِ اصطلاح‌شناختی

• رومی-ژرمنی — suretyship, liability · در حقوق فرانسه و آلمان، ضمان عمدتاً به عنوان تعهد ثالث به پرداخت دین دیگری تعریف می‌شود.
• کامن‌لا — guarantee, indemnity · در حقوق انگلستان، ضمان به دو دسته guarantee (تضمین) و indemnity (جبران خسارت) تقسیم می‌شود.

هم‌ارزها و هم‌خانواده‌ها

تضمین · مسیولیت

این‌ها در جستجو با هم گرفته می‌شوند (بینشان «یا»).

مفاهیمِ مرتبط و متناظر

کفالت

دو سوی یک رابطهٔ حقوقی‌اند (مثلِ بایع و مشتری، مبیع و ثمن) — نه متضاد، نه هم‌معنا.

متضادها و مفاهیمِ مقابل

برایت · عدم مسیولیت · ضمان درک · تسبیب · اتلاف · خسارت تاخیر تادیه

این‌ها خودکار جستجو نمی‌شوند — پیشنهادند. متضاد اگر «یا» شود، سندی که فقط واژهٔ مقابل را دارد بالا می‌آید.

مفاهیمِ مرتبط

توقیف · مسوّلیت مدنی فقه

ترکیب‌های ثبت‌شده

ضمان‌درک · ضمان قهری · ضمان لازم · ضمان معاوضی · ضمان‌ید · ضمان درک ثمن · ضمان درک مبیع · ضمان شریک متصرف · ضمان عقد لازم · تفاوت ضمان و کفالت · شرط ضمان در عاریه

واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی می‌کند.

آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم