دعاوی حقوقی › آیین دادرسی و امور قضایی › صلاحیت، احاله و سایر
دعوای تعیین تکلیف اموال
راهنمای دعوای تعیین تکلیف اموال
- تعریف
- این عنوان معمولاً در مواردی به کار میرود که اموالِ فردی (مانند غایب مفقودالاثر، محجور، یا متوفی) بلاتکلیف مانده و نیاز به تعیینِ مدیر یا امین برای حفظ و ادارهٔ آن است. این دعوا زمانی مطرح میشود که ورثه یا ذینفعان برای ادارهٔ اموال به توافق نرسیده یا دسترسی به مالک اصلی ممکن نیست. هدف از این اقدام، جلوگیری از تضییع، تلف یا سوءاستفاده از اموال است.
- خواهان و خوانده
- خواهان میتواند ورثه، ذینفعان، دادستان یا طلبکاران باشد. خوانده در صورتِ غایب بودنِ مالک، خودِ غایب است (که دادستان یا امین منصوب به نمایندگی از او حضور مییابد).
- ماهیت
- امور حسبی (غیرترافعی).
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی محلِ آخرین اقامتگاهِ غایب یا محلِ وقوعِ اموال.
- مستندات قانونی
- قانون امور حسبی (مواد ۱۰۱۱ به بعد در خصوص غایب مفقودالاثر).
- مدارک لازم
- شناسنامه و کارت ملی خواهان، گواهی فوت (در صورت وجود)، مدارک مالکیت اموال، استشهادیه محلی یا گواهی مفقودیت، مدارک اثباتِ ذینفع بودن.
- مهلتها
- محدودیت زمانی خاصی ندارد، اما باید در اسرع وقت اقدام شود.
- هزینه
- هزینه دادرسی امور غیرترافعی (مقطوع).
- مراحل
- تقدیم دادخواست به دادگاه -> بررسی توسط قاضی -> صدور قرارِ تعیینِ امین یا مدیر -> آگهی در روزنامه (در صورت نیاز) -> تحویل اموال به امین یا مدیر.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثباتِ ذینفع بودنِ خواهان. ۲. عدم معرفی امینِ صالح و امیندار. ۳. عدم توجه به لزومِ اخذِ تأمین از امین. ۴. اشتباه در انتخابِ مرجعِ صالح (دادگاه محلِ وقوعِ مال در صورتِ عدمِ اقامتگاهِ معلوم).
نمونهٔ خواسته
تقاضای تعیین امین جهت اداره اموالِ غایب مفقودالاثر [نام غایب] به دلیلِ عدم دسترسی به ایشان.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا امین میتواند اموال را بفروشد؟
خیر، امین فقط حقِ اداره و حفظِ اموال را دارد و فروشِ اموال منوط به اجازهٔ دادگاه و اثباتِ ضرورت است.
آیا تعیین امین هزینه دارد؟
بله، هزینه دادرسی امور حسبی دارد و امین نیز ممکن است حقالزحمهای از محلِ اموال دریافت کند.
اگر غایب پیدا شود چه میشود؟
امین باید اموال را به مالکِ اصلی تحویل داده و حسابِ دورانِ تصدیِ خود را ارائه دهد.
آیا دادستان میتواند خودش اقدام کند؟
بله، دادستان مکلف است در صورتِ اطلاع از وجودِ اموالِ بلاتکلیف، برای تعیینِ امین اقدام کند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 4
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع صلاحیت دادگاهها و احاله پروندههای قضایی در حقوق ایران
- قرارداد: قرارداد ردیابی داراییها و استرداد اموال بینالمللی
- نمونهمتن: اعتراض به رای قاضی محترم کمیسیون ماده واحده تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها
- نمونهمتن: تعیین تکلیف اسناد معارض اراضی کشاورزی
- نمونهمتن: تعیین تکلیف عرصه خالصه دولتیمزروعی
قوانین و مواد
- بخشنامه خزانه داری کل کشور در خصوص تکلیف دستگاه های اجرایی نسبت به رعایت نصاب تعیین شده برای حداقل بهای تمام شده اموال منقول غیرمصرفی در سال 1403 از ابتدای خردادماه سال جاری
- آییننامه اجرایی قانون اصلاح مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب 1377/10/22
- آییننامه اجرایی شیوه نگهداری اموال توقیف شده مصوب 1394/10/26
- اساسنامه سازمان بورس و اوراق بهادار مصوب 1384/12/14
- آییننامه ساماندهی بایگانی های راکد، اسناد، اشیاء و اموال آرشیوی قوه قضائیه
- آییننامه اجرایی مقابله و پیشگیری از جرائم پولشویی و تأمین مالی تروریسم [عنوان سابق: آییننامه اجرایی ماده (14) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی] مصوب 1398/07/21
- قانون آیین دادرسی کیفری
- آییننامه اجرایی اقدام مالی هدفمند علیه تروریسم و تأمین مالی تروریسم مصوب 1404/08/21
- آییننامه اجرایی قانون اصلاح مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب 1377/10/22
- تبصره 3:پس از تعیین تکلیف قطعی اموال، ستاد موظف است حداکثر ظرف مدت ده روز نسبت به تصرف اموال اقدام نماید.
- آییننامه اجرایی شیوه نگهداری اموال توقیف شده مصوب 1394/10/26
- ماده 2:در کلیه مواردی که به موجب قوانین خاص راجع به اموال توقیف شده از حیث شیوه نگهداری و تعیین محل مناسب برای نگهداری موقت تعیین تکلیف نشده باشد تا تعیین تکلیف قطعی از سوی دادگاه رسیدگی کننده، بشرح ذیل طبقه بندی می شوند:
- اساسنامه سازمان بورس و اوراق بهادار مصوب 1384/12/14
- ماده 6:انحلال سازمان و تعیین تکلیف اموال و دارایی های آن و چگونگی ایفای تعهدات پس از انحلال، به موجب قانون خواهد بود.
- آییننامه اجرایی شیوه نگهداری اموال توقیف شده مصوب 1394/10/26
- ماده 15:در مورد سایر اشیاء و اموال که در این آیین نامه تعین تکلیف نشده است، چنانچه به موجب قوانین خاص اشیاء و اموال توقیف شده به نفع سازمان یا دستگاه خاصی مصادره یا ضبط می شوند، نگهداری این اموال تا تعیین تکلیف نهایی از سوی مراجع قضایی به عهده آن سازمان می باشد. در غی… … …توقیف شده به نفع سازمان یا دستگاه خاصی مصادره یا ضبط می شوند، نگهداری این اموال تا تعیین تکلیف نهایی از سوی مراجع قضایی به عهده آن سازمان می باشد. در غیر این صورت در محل مناسبی که باید در دادگستری هر شهرستان ایجاد شود نگهداری می شود.
- آییننامه ساماندهی بایگانی های راکد، اسناد، اشیاء و اموال آرشیوی قوه قضائیه
- ماده 17:اشیاء، اموال مرتبط با پرونده ها مطابق قوانین و مقررات مربوط از جمله «آیین نامه اجرایی شیوه نگهداری اموال توقیف شده، مصوب 1394» و دستورالعمل ساماندهی فرآیند توقیف، انتقال، نگهداری و ترخیص وسایل نقلیه، مصوب 1402 توسط مرجع قضایی تعیین تکلیف می شود. … …فرآیند توقیف، انتقال، نگهداری و ترخیص وسایل نقلیه، مصوب 1402 توسط مرجع قضایی تعیین تکلیف می شود.
- آییننامه اجرایی مقابله و پیشگیری از جرائم پولشویی و تأمین مالی تروریسم [عنوان سابق: آییننامه اجرایی ماده (14) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی] مصوب 1398/07/21
- ماده 125:چنانچه در خصوص شیوهٴ نگهداری اموال توقیف شده در دستور قضایی تعیین تکلیف نشده باشد، مرکز مکلف است مراتب را به نحوی پیگیری کند که نگهداری اموال مطابق قوانین و مقررات مربوط نظیر مادهٴ (147) قانون آیین دادرسی کیفری و آیین نامهٴ اجرایی آن انجام شود.
- قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 148:…از جرم تحصیل شده، حین ارتکاب استعمال شده و یا برای استعمال اختصاص داده شده است، تعیین تکلیف کند . در مورد ضبط این اموال یا اشیاء دادگاه تکلیف آنها را تعیین می کند . بازپرس مکلف است مادام که پرونده نزد او جریان دارد به تقاضای ذی نفع و با رعایت شرایط زیر، دستور … … …مادام که پرونده نزد او جریان دارد به تقاضای ذی نفع و با رعایت شرایط زیر، دستور رد اموال و اشیای مذکور را صادر کند : الف - وجود تمام یا قسمتی از آن اشیاء و اموال در بازپرسی یا دادرسی لازم نباشد . ب - اشیاء و اموال بلامعارض باشد . پ – از اشیاء و اموالی نباشد که … … …باید ضمن صدور رأی، نسبت به استرداد، ضبط و یا معدوم کردن اشیاء و اموال موضوع این ماده تعیین تکلیف کند . تبصره -2 متضرر از تصمیم بازپرس یا دادگاه در مورد اشیاء و اموال موضوع این ماده، می تواند طبق مقررات اعتراض کند، هر چند قرار بازپرس یا حکم دادگاه نسبت به امر ک…
- آییننامه اجرایی اقدام مالی هدفمند علیه تروریسم و تأمین مالی تروریسم مصوب 1404/08/21
- ماده 18:…اموال و یا شیوه نگهداری وجوه یا دیگر اموال موضوع انسداد یا توقیف در قوانین و مقررات تعیین تکلیف نشده باشد، کارگروه ملی مکلف است روش های آن را تعیین و ابلاغ نماید. در هر صورت اشخاص حقیقی وحقوقی و ترتیبات حقوقی مکلفند روش مناسب برای انسداد یا توقیف وجوه یا دیگر … … …حقیقی وحقوقی و ترتیبات حقوقی مکلفند روش مناسب برای انسداد یا توقیف وجوه یا دیگر اموال نزد آنها و نگهداری وجوه یا دیگر اموال مسدود یا توقیف شده اتخاذ نمایند و این موضوع متوقف بر اجرای این ماده توسط کارگروه ملی نمی باشد.
- آییننامه اجرایی قانون اصلاح مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب 1377/10/22
- ماده 16:فروش اموال قبل از صدور حکم قطعی یا تنفیذ احکام مشمول صدر ماده 32 ( اعدام و مصادره اموال ) ممنوع است. مگر آنکه اموال یاد شده مشمول تبصره 2 ماده 10 قانون مجازات اسلامی [پاورقی 1]باشد. در این صورت اموال توسط کمیسیون فروش اموال پس از هماهنگی با دادگاه صادرکننده حک… … …با دادگاه صادرکننده حکم از طریق مزایده عمومی به فروش رسیده و وجه حاصل از فروش تا تعیین تکلیف قطعی و صدور حکم توسط دادگاه به حساب امانی دادگاه انقلاب اسلامی واریز می گردد.
- آییننامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب 1400/02/20
- ماده 260:…وی را با اخذ رسید به بستگان وی تحویل میدهد و در صورت عدم امکان تحویل، مراتب را جهت تعیین تکلیف به دادستان اعلام میکند.
- آییننامه اجرایی بند (9) ماده (3) قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب 1367
- ماده 1:کلیه مراجعی که به موجب این قانون به نحوی نسبت به کشف، توقیف یا ضبط اموال اشخاص حقیقی یا حقوقی اقدام می کنند، مکلفند ظرف ده روز مراتب را به اطلاع نزدیکترین واحد سازمان برسانند. سازمان موظف است بلافاصله نمایندگان خود را جهت شناسائی تعیین و تکلیف و تهیه فهرست امو… … …نزدیکترین واحد سازمان برسانند. سازمان موظف است بلافاصله نمایندگان خود را جهت شناسائی تعیین و تکلیف و تهیه فهرست اموال فرهنگی و تاریخی موجود، معرفی و اعزام نماید.
- ماده 2:…به موجب صورتمجلس به طور امانی به نمایندگان اعزامی تحویل میگردد. اموال مزبور پس از تعیین تکلیف قانونی و قطعیت تعلق آنها به دولت به تصرف قطعی سازمان در میآید.
- قانون مجازات اسلامی
- ماده 215:…و یا از جرم تحصیل شده یا حین ارتکاب، استعمال و یا برای استعمال اختصاص داده شده است تعیین کند تا حسب مورد، مسترد، ضبط یا معدوم شود. در مورد ضبط، دادگاه تکلیف اموال و اشیاء را تعیین می کند. همچنین بازپرس و یا دادستان مکلف است مادام که پرونده نزد وی جریان دارد به… … …است مادام که پرونده نزد وی جریان دارد به تقاضای ذینفع و با رعایت شرایط زیر دستور رد اموال و اشیاء مذکور را صادر نماید: الف وجود تمام یا قسمتی از آن اشیاء و اموال در بازپرسی یا دادرسی لازم نباشد. ب اشیاء و اموال، بلامعارض باشد. پ جزء اشیاء و اموالی نباشد که بای…
- قانون راجع به مجازات اسلامی
- تبصره 2:…ضایع شدنی و سریعالفساد حسب مورد به دستور دادستان یا دادگاه فروخته شده و وجه حاصل تا تعیین تکلیف نهایی در صندوق دادگستری تودیع خواهد شد.
- قانون تاسیس سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی و اساسنامه آن مصوب 1370/10/24
- ماده 10:…که بموجب این قانون در اختیار می گیرد حساب معین جداگانه ای نگهداری نماید و پس از تعیین تکلیف و قطعیت حکم به نفع دولت سود خالص یا زیان حاصل از اداره و بهره برداری هر مورد را در دفاتر سازمان در حسابی تحت عنوان « ذخیره اداره و بهره برداری اموال» ثبت و در پایان هر …
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
نحوه تعیین تکلیف در خصوص اموال حاصله از جرم
عینِ عبارت · تعیین نحوه تعیین تکلیف در خصوص اموال حاصله از جرم خ.…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال تعیین تکلیف اموال بلاصاحب و بلاوارث و مجهولالمالک خ.…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال تعیین تکلیف اموال موضوع جرم در موارد صدور قرار تعلیق تعقیب صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/08/17 برگزار…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال …هر شکلی در صلاحیت دادگاه است و دادسرا، صالح در این خصوص نمیباشد؛ بنابراین در مانحنفیه دادسرا باید جهت تعیین تکلیف اموال با تشکیل بدل پرونده، مراتب را به دادگاه صالح انعکاس دهد. نظر اکثریت هرچند که مقررات…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال تعیین تکلیف اموال توقیف شده با صدور قرار منع تعقیب صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/10/14 برگزار شده توس…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال تعیین تکلیف اموال مسروقه در جایی که مالباخته وجود ندارد خ.…
عینِ عبارت · تعیین صلاحیت تعیین تکلیف و رفع توقیف از وسیله نقلیه یا وسایل توقیف شده توسط مرجع انتظامی خ. م.: در نشست قضایی ک…
بررسی امکان پلمب در مرحله کشف بزه
عینِ عبارت · تعیین …حال در مرحله کشف بزه؛ آیا امکان پلمب واحد مذکور وجود دارد؟ در صورت پلمب تا تعیین تکلیف نهایی، در خصوص سایر اموال موجود در منزل یا کارگاه چه تصمیمی باید اتخاذ نمود؟ نظر ه…
تکلیف اموال کشف شده
عینِ عبارت · تعیین …این اموال صادر میگردد و در خصوص سایر اموال کشف شده یگان باید اموال تملیکی در هر صورت بر اساس آییننامه تعیین تکلیف نمایند و کمیسیون فروش ماده 25 آییننامه فروش اموال تملیکی شرایط را مشخص نموده ا…
نظریه 7/1401/922 — 1401/09/02
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال …ری مصوب ، 1392 دادستان باید در کیفرخواست مستندات قانونی اتهام را تصریح کند؛ اما عدم تقاضای ضبط و تعیین تکلیف اموال در کیفرخواست دادسرا، مانع از رسیدگی و تعیین تکلیف نسبت به اموال مربوطه از سوی دادگاه نیست. -…
بررسی امکان نظر دادستان با نظر بازپرس در خصوص تعیین تکلیف اموال توقیفی در خلال تحقیقات مقدماتی
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال بررسی امکان نظر دادستان با نظر بازپرس در خصوص تعیین تکلیف اموال توقیفی در خلال تحقیقات مقدماتی صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1402/01/21 برگزار شده توسط:…
نظریه مشورتی شماره 7/95/1879 مورخ 1395/08/08
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال …ب. فوت مستاجر و ناشناس بودن تنها وارث، اجرای احکام میتواند با استفاده از ملاک ماده 45 نسبت به تعیین تکلیف اموال مستاجر اقدام کند.…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف دادگاه در زمانی که ولی قهری شخصی را برای اداره اموال مولی علیه تعیین کرده باشد خ.…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال …یز به دلیل فقدان ادله اثباتی کافی بر وقوع و انتساب بزه قرار منع تعقیب متهمین را صادر و پرونده را جهت تعیین تکلیف اموال مجهول المالک به دادگاه ارسال و دادگاه انقلاب چالدران پس از تعیین تکلیف نسبت به اموال بلا…
تعیین تکلیف نسبت به مال مسروقه در سرقت حدی
عینِ عبارت · تعیین تعیین تکلیف نسبت به مال مسروقه در سرقت حدی خ.…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال …از طرفی ماده ی 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 علی اطلاق تعیین تکلیف اموال را بیان نموده است و موارد مندرج در ماده مذکور حصری نبوده، بلکه تمثیلی میباشند…
عینِ عبارت · تعیین …اموال در حکم دادگاه بسته به رابطه دو سوی اجاره و یا توافق ایشان در جریان رسیدگی و نیز عرف حاکم تعیین شده باشد، دادورز برنامه اجرا را مطابق آنچه از سوی دادگاه اعلام شده، دنبال می کند. ۲-۴-۲-۱ عدم…
عینِ عبارت · تعیین …نادرست ماده 215 اشاره کرده و ادعا نمود که دادگاه نمیتواند در حالی که متهم برائت یافته، ملکی را تعیین تکلیف کند و این موضوع باید در دادگاه حقوقی بررسی شود.…
عینِ عبارت · تعیین بخشنامه خزانه داری کل کشور در خصوص تکلیف دستگاه های اجرایی نسبت به رعایت نصاب تعیین شده برای حداقل بهای تمام شده اموال منقول غیرمصرفی در سال 1403 از ابتدای خردادماه سال جاری مصو…
عینِ عبارت · تعیین …معترض مطرح کرد که منزل مذکور باید مشمول ماده 10 قانون مجازات اسلامی شود، که به تعیین تکلیف اشیاء و اموال کشفشده از صحنه جرم اختصاص دارد.…
عینِ عبارت · تعیین …کاب جرم بوده و یا از جرم تحصیل شده یا حین ارتکاب استعمال و یا برای استعمال اختصاص داده شده است تعیین کند تا حسب مورد مسترد ضبط یا معدوم شود.…
عینِ عبارت · تعیین …کاب جرم بوده و یا از جرم تحصیل شده یا حین ارتکاب استعمال و یا برای استعمال اختصاص داده شده است تعیین کند تا حسب مورد، مسترد، ضبط یا معدوم شود.…
عینِ عبارت · تعیین مورد دیگر تعیین تکلیف راجع به استرداد یا معدوم کردن اشیاء و اموال مکشوفه که دلیل یا وسیله جرم بوده و یا از آن…
درج تقاضای ضبط اموال در کیفرخواست
عینِ عبارت · تعیین …ام امور کیفری دادگاه باید ضمن صدور رای، نسبت به استرداد، ضبط یا معدوم کردن اشیا و اموال موضوع این مواد، تعیین تکلیف نماید؛…
عینِ عبارت · تعیین تکلیف اموال تعیین تکلیف اموال مکشوفه در روند پرونده کیفری خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/149 مورخ 1402/07/24
عینِ عبارت · تعیین خ. م.: موضوع استعلام درباره تعیین وضعیت سلاح سرد کشفشده از م.…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/643 مورخ 1402/12/22
عینِ عبارت · تعیین …ین استعلام، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که تا زمانی که وضعیت این اموال در مرجع کیفری تعیین تکلیف نشود و مطابق با تبصره ماده 148 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و ماده 251 قانون مجا…
بررسی صدور قرار اناطه در مورد موضوع تصرف عدوانی و تخریب درختان در صورت اختلاف طرفین در مالکیت
عینِ عبارت · تعیین …ود اختلاف بین طرفین در مورد مالکیت، آیا بازپرس موظف به صدور قرار اناطه است یا میتواند مالکیت را تعیین کند.…
عینِ عبارت · تعیین بند 4 شیوهنامه تعیین تکلیف و انهدام کالاهای مکشوفه قاچاق پیام دادنامه: منوط کردن معدوم کردن کالاهای قاچاق به داشتن…
