وحدت رویه
رای وحدت رویه شماره ۷۲ دیوان عالی کشور در خصوص اعلام حجر مجنون یا سفیه و اثبات حجر در دادگاه
خلاصه
در خصوص اینکه آیا درخواست حجر محجور منحصراً در صلاحیت دادستان است یا افراد ذینفع نیز میتوانند مستقیماً به دادگاه مراجعه کنند، اختلاف نظر ایجاد شد. همچنین فوت محجور در جریان رسیدگی مطرح گردید.
اصلِ حقوقی: علاوه بر دادستان، افراد ذینفع نیز حق دارند مستقیماً برای اعلام حجر و تعیین قیم به دادگاه مراجعه کنند.
مستند: مواد ۵۹ و ۲۰ و ۴۴ قانون امور حسبی، ماده ۱۲۲۳ قانون مدنی، ماده ۷۰ قانون سازمان قضایی (اصول تشکیلات).
کلیدواژهها: حجر، مجنون، سفیه، دادستان، امور حسبی، تعیین قیم.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
رایشماره ۷۲- ۴ /٩/١٣٥٣
ردیف۵۶
هیاتعمومی دیوان عالی کشور
رایوحدت رویه شماره ۷۲دیوانعالی کشور در خصوص اعلام حجر مجنون یاسفیه و اثبات حجر در دادگاه
محترماًآقای رییس شعبه دوم دادگاه استان اصفهانبا ارسال نامه شماره ٥٦٢٢ ـ ۱۴/٧/٥٣اعلام نموده در پرونده کلاسه ٣٤٧ -٥٣موضوع پژوهش خواهی از رای شعبه اولدادگاه شهرستان مبنی بر اعلام حجر آقایحاج کریم نیک سیر از طرف وکیل پژوهش خواهانایراد می شود که اولاً چون دادخواست ازطرف عیال حاج کریم نیک سیر مستقیماً بهدادگاه تقدیم گردیده دادگاه شهرستانبایستی آنرا نمی پذیرفت زیرا مطابق مواد٥٩ قانون امور حسبی و ١٢٢٣ قانون مدنی و٧٠ قانون سازمان قضایی تنها دادستان حقدارد پیشنهاد حجر را بنماید ثانیاً باآنکه در خلال رسیدگی حاج کریم نام بردهفوت کرده است دادگاه شهرستان باید بلافاصلهبه علت فوت موضوع را مختومه تلقی و پروندهامر را بایگانی نماید.وبین دادرسان دادگاه استان (شعبهدوم)بهشرح زیر اختلاف عقیده بوجود آمده است:
١ـ آقای … اعتقاد دارندصرفنظر از اینکه فوت حاج کریم نیک سیراعلام گردیده و فوت محرز و مسلم است،اصولاً از مفاد ماده ٧٠ اصول تشکیلات وماده ١٢٢٣ قانون مدنی و مادتین ٥٩ و ٢٠قانون امور حسبی چنین مستنبط است کهپیشنهاد حجر از وظایف اختصاصی دادستانشهرستان بوده و چون دادگاه شهرستان بدونتوجه به مراتب فوق به صدور رای مبادرتنموده است باید دادنامه پژوهش خواستهفسخ گردد و رد درخواست حجر صادر گردد.
٢ـ آقای … دیگر شعبه معتقدندبه حکم ماده ٥٩ قانون امور حسبی و ١٢٢٣قانون مدنی و ماده ٧٠ قانون سازمان قضاییدادستان شهرستان مکلف گردیده که با استحضاراز وجود محجور مراتب را مورد تحقیق قراردادهبا مراجعه بدادگاه درخواست صدور حکم حجرو تعیین قیم را بنماید لیکن این تکلیفقانونی دادستان مانع رجوع مستقیم افرادذی نفع به دادگاه نیست زیرا دادگاهشهرستان مرجع عمومی افراد در دعاوی بودهو منع از مراجعه به آن محتاج دلیل و نص خاصاست به ویژه آنکه به صراحت ماده ٤٤ قانونامور حسبی افراد ذی نفع می توانند برتصمیم دادگاه ها در امور حسبی اعتراضنمایند و این قرینه ایست قویه بر استدلالمزبور بنا بر این ایراد وکیل پژوهش خ. د. ا. مورد مردود است و اعلام فوتحاج کریم نیک سیر، با قبول مرگ شخص مورددرخواست حجر، موضوع حجر وی در این پروندهمنتفی است زیرا هر چند اعلام حجر در تاریخمعین ممکن است از لحاظ جنبه های مختلفمنشا آثاری باشد لیکن چون خواسته بدویمنحصراً صدور حکم حجر بوده بنا بر اینتسری دادن خواسته به جهاتی که مورد تقاضاواقع نشده صحیح نیست و اگر فرض شود تعیینتاریخ حجر میت و اعلام آن از نظر آثاری کهممکن است بر آن مترتب شود ضروریست صرفنظراز اینکه چنین تقاضایی به عمل نیامدهاصولاً عنوان کردن این درخواست و رسیدگیو احتمالا اثبات آن بعداً نیز مقدور وممکن خواهد بود لذا با مرگ حاج کریم نیکسیر و رعایت مفاد دادخواست بدوی صدور حکمدر ماهیت قضیه (حجر)موردنداشته به لحاظ انتفای موضوع باید دادنامهبدوی فسخ گردد و قرار رد درخواست صادر شود
٣ـ آقای … دوم دادگاهاستان اصفهان اظهار عقیده نموده اندگرچه دادستان مکلف است با استحضار از وجودمجانین و صغار تحقیقات لازمه را معمول وبا مراجعه به دادگاه درخواست صدور حکمحجر بنماید.امااین تکلیف قانونی مانع رجوع مستقیم افرادذی نفع بدادگاه نیست کما اینکه ماده ٤٤قانون امور حسبی صراحت دارد که افراد ذی نفع می توانند بر تصمیم دادگاه هادر امور حسبی اعتراض نمایند.لیکنعنوان اینکه با مرگ او موضوع ادعای حجربکلی منتفی است وجاهت ندارد و دعوی حجرمیت در تاریخ معین از جهت آنکه منشا آثاریاست درخور پذیرش م. ب. و همان طور کهآقای دادستان استان درخواست نموده اندبایستی قرار توقیف دادرسی صادر گردد تاپس از تعیین کلیه وراث پرونده بجریانگذارده شود.بااعلام نظرهای مختلف بالا، آقای … دادگاه استان اصفهان بهاستناد ماده ٤٢ قانون امور حسبی کسب نظرهیات دیوان عالی کشور را درخواست نمودهاست تا دادگاه بر طبق نظر مزبور عمل نماید.بنابر این مراتب درخواست مزبور اعلام می گردد تا هر نظری اتخاذ فرمایند شعبه دومدادگاه استان اصفهان اعلام گردد.دادستانکل
بهتاریخ روز دوشنبه چهارم آذر ماه یکهزارو سیصد و پنجاه و سه هیات عمومی دیوان عالی کشور به ریاست جناب آقای … کل دیوان عالی کشور و با حضور جنابآقای … دادستان کل کشورو جنابان آقایان … و مستشاران شعبحقوقی دیوان عالی کشور تشکیل گردید پساز طرح و بررسی پرونده و قرایت گزارش واستماع عقیده جناب آقای دادستان کل کشورمبنی بر:
بهنظر اینجانب ١ـ وظیفه دادستان به اعلامحجر کسی به دادگاه شهرستان مانع از مراجعهاشخاص ذی نفع به همین منظور به دادگاهنیست.
٢ـاگر دادستان اعلام حجر کسی را به دادگاهاعلام کرده باشد که این عمل برای تعیینتکلیف وضع اجتماعی آن شخص و احیاناً درصورت صدور حکم حجر برای تعیین قیم باشدبا فوت آن شخص در جریان رسیدگی چون موضوعمورد نظر دادستان منتفی است ادامه رسیدگیهم موضوعا منتفی خواهد بود ولی اگر اشخاصذی نفع به منظور اثبات عدم نفوذ و بطلانمعاملاتی که آن شخص انجام داده به دادگاهمراجعه کرده باشد چنانچه در جریان رسیدگیفوت کند این امر مانع ادامه رسیدگی دادگاهنخواهد بود.
رایهیات عمومی
راجعبه اختلاف نظری که بین دادرسان شعبه دومدادگاه استان دهم به شرح منعکس در پروندهشماره ٥٣ /٣٤٧به وجود آمده است و به استناد ماده ٤٢قانون امور حسبی به وسیله جناب آقایدادستان کل نظر هیات عمومی دیوان عالیکشور را خواستار شده اند نظر اکثریتهیات عمومی که در جلسه مورخ ۴/٩/۵۳اتخاذشده به شرح زیر است:
١ـ وظایفی که قانون در باب اعلام حجر مجنونیا سفیه به عهده دادستان محول کرده استمنافی با اینکه اشخاص ذی نفع در صورتاقتضای برای اثبات حجر به دادگاه مراجعهکنند نیست.
٢ـ فوت کسی که درخواست حجر او شده مانعرسیدگی دادگاه نمی باشد زیرا آثاری کهبر حجر مترتب است با فوت محجور از بین نمی رود و دادگاه علی الاصول باید رسیدگیرا به طرفیت وراث ادامه داده و حکم مقتضیصادر نماید
text = matn.replace(regex, '$1');
$('#Div_1').html(text);
if (parseInt(navigator.appVersion)
$("a[name=copy_pre]").click(function () {
range.selectNodeContents(el);
sel.removeAllRanges();
sel.addRange(range);
showNotification1();
}.box.comment-form .form-group {
}fieldset {
}.btncss{
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 4
موارد مرتبط 72
آرای مرتبط 39
-
رأی
هماستناد
تأثیر قابل درمان بودن علت حجر بر صدور حکم حجر
مواد 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
صدور حکم حجر متوفی
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ادله اثبات در دعوی احراز حجر
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 72 مورخ 1353/09/04 هیات عمومی دیوان عالی کشور | وظایف دادستان و حقوق اشخاص ذینفع در اعلام و اثبات حجر مجنون یا سفیه
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
صدور حکم حجر متوفی
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ادله اثبات در دعوی احراز حجر
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر قابلدرمان بودن علت حجر بر صدور حکم حجر
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
صدور حکم حجر متوفی
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
صدور حکم حجر متوفی
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 72 دیوان عالی کشور در خصوص اعلام حجر مجنون یا سفیه و اثبات حجر در دادگاه
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1223 قانون مدنی و مادتین 59 و 20 قانون امور حسبی چنین مستنبط است که پی
-
رأی
هماستناد
عدول دادگاه از نظریه پزشکی قانونی در خصوص حجر
مواد 44 و 66 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
نقض قرار عدم استماع دعوی در تجدیدنظر و اعاده پرونده به دادگاه بدوی برای رسیدگی به واخواهی
ماده 44 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
دعوی اعتراض ثالث در صورت رد دعوی اصلی
ماده 44 قانون امور حسبی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 1995 مورخ 1345/10/28 هیات عمومی دیوان عالی کشور | بررسی صلاحیت دادگاهها در رسیدگی به جنون متهم و تأثیر آن بر مسئولیت کیفری در نظام حقوقی ایران
ماده 1223 قانون مدنی منطبق گردد
-
رأی
هماستناد
نقش نظریه کارشناسی در خصوص حجر
ماده 1223 قانون مدنی با تشکیل جلسه دادرسی با حضور طرفین و اخذ توضیح از انها
-
رأی
هماستناد
درخواست شفاهی در امور حسبی
ماده 1223 قانون مدنی در مورد مجانین
-
رأی
هماستناد
نقش نظریه کارشناسی در خصوص حجر
ماده 1223 قانون مدنی با تشکیل جلسه دادرسی با حضور طرفین و اخذ توضیح از انها
-
رأی
هماستناد
درخواست شفاهی در امور حسبی
ماده 1223 قانون مدنی در مورد مجانین
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۷۲ – ۱۳۵۳/۹/۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور: اعلام حجر مجنون یا سفیه
ماده 1223 قانون مدنی و مادتین 59 و 20 قانون امور حسبی چنین مستنبط است که پی
-
رأی
هماستناد
امارات مفید عدم حجر
ماده 44 قانون امور حسبی اعتراض کند پس از تقدیم دادخواست بعدی حجر به فاصله
-
رأی
هماستناد
اعتراض نسبت به حکم غیابی در فرجه واخواهی
ماده 44 قانون امور حسبی و قسمت اخیر ماده 353 قانون آیین دادرسی دادگاه های
-
رأی
هماستناد
اعتبار امر قضاوت شده در دعوای حجر
ماده 44 قانون امور حسبی اعتراض کند پس از تقدیم دادخواست بعدی حجر به فاصله
-
رأی
هماستناد
اعتراض وراث به حکم حجر متوفی و نقض رای دادگاه تجدیدنظر توسط دیوان عالی کشور به دلیل حفظ حقوق قانونی وراث
قانون امور حسبی مصادیق لفظ «کسانی که»; مقرر در ماده 44
-
رأی
هماستناد
درخواست صدور حکم حجر فرزند توسط مادر
ماده 44 قانون امور حسبی مادر وی حق اعتراض و تجدیدنظرخواهی از رای صادره را
-
رأی
هماستناد
شرط نفی اعتبار نظریه متخصصین پزشکی قانونی توسط دادگاه
ماده 44 قانون امور حسبی هم حق اعتراض به رای صادره از دادگاه تجدیدنظر را د
-
رأی
هماستناد
اعتزاض به تصمیم دادگاه راجع به تعیین حق الزحمه امین اموال غایب
ماده 44 قانون امور حسبی استناد شد
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث ورثه به قائم مقامی از مورث
قانون امور حسبی مصادیق لفظ «کسانی که» مقرر در ماده 44
-
رأی
هماستناد
شرط نفی اعتبار نظریه متخصصین پزشکی قانونی توسط دادگاه
ماده 44 قانون امور حسبی هم حق اعتراض به رای صادره از دادگاه تجدیدنظر را د
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث ورثه به قائم مقامی از مورث
قانون امور حسبی مصادیق لفظ «کسانی که» مقرر در ماده 44
-
رأی
هماستناد
امارات مفید عدم حجر
ماده 44 قانون امور حسبی اعتراض کند پس از تقدیم دادخواست بعدی حجر به فاصله
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
قانون امور حسبی مصادیق لفظ «کسانیکه»; مقرر در ماده 44
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 44 قانون امور حسبی که به صراحت اعلام نموده حکمی که در نتیجه اعتراض ص
-
رأی
هماستناد
اعتزاض به تصمیم دادگاه راجع به تعیین حقالزحمه امین اموال غایب
ماده 44 قانون امور حسبی استناد نموده است
-
رأی
هماستناد
درخواست صدور حکم حجر فرزند توسط مادر
ماده 44 قانون امور حسبی مادر وی حق اعتراض و تجدیدنظرخواهی از رای صادره را
-
رأی
هماستناد
اعتبار امر قضاوت شده در دعوای حجر
ماده 44 قانون امور حسبی اعتراض کند پس از تقدیم دادخواست بعدی حجر به فاصله
-
رأی
هماستناد
نحوه رسیدگی به درخواست صدورحکم حجر
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ملاک تشخیص حجر(رشد)
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه رسیدگی به درخواست صدورحکم حجر
ماده 1223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ملاک تشخیص حجر( رشد)
ماده 1223 ق.م
نظریات مشورتی 16
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/651 مورخ 1360/02/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده1223 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4894 مورخ 1385/06/28 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص حق هر شخص برای گزارش وضعیت روانی مجنون به دادستان و نقش کمیسیون پزشکی در بررسی وضعیت روانی با اصلاحات و الحاقات
ماده 1223 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/731 مورخ 1398/06/03
ماده 44 قانون امور حسبی مصوب 1339 به تصمیم دادگاه در این خصوص اعتراض کند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1985 مورخ 1398/03/29
ماده 44 قانون امور حسبی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/749 مورخ 1395/03/30
ماده 44 قانون امور حسبی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/490 — 1400/05/18
ماده 44 قانون امور حسبی مصوب 1319 به تصمیم دادگاه در این خصوص اعتراض کند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/731 — 1398/06/03
ماده 44 قانون امور حسبی مصوب 1339 به تصمیم دادگاه در این خصوص اعتراض کند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/3035 مورخ 1397/11/16 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص احقاق رشد و اعتراض ولی قهری به تصمیم دادگاه در امور حسبی بر اساس قانون حمایت خانواده و قانون امور حسبی با اصل
ماده 44 قانون امور حسبی به تصمیم دادگاه در این خصوص اعتراض کند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/1539 مورخ 1396/07/04 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 44 قانون امور حسبی به تصمیم دادگاه در این خصوص اعتراض کند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 2081/95/7 مورخ 1395/08/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- نسخ قانون راجع به رشد متعاملین مصوب 1313 (2)- نحوه عمل در خصوص دادخواست های راجع به رشد با اصلاحات و الح
ماده 44 قانون امور حسبی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/2887 مورخ 1398/05/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 44 قانون امور حسبی مصوب 1319
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/1985 مورخ 1398/03/29 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص حکم حجر برای متوفی و مداخله دادستان در امور حسبی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 44 قانون امور حسبی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/731 مورخ 1398/06/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص خوانده دعوای اثبات رشد با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 44 قانون امور حسبی مصوب 1339 به تصمیم دادگاه در این خصوص اعتراض کند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/490 مورخ 1400/05/18 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص خوانده دعوای «اثبات رشد» با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 44 قانون امور حسبی مصوب 1319 به تصمیم دادگاه در این خصوص اعتراض کند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1782 مورخ 1392/09/13
ماده 44 قانون امور حسبی به آن اعتراض نماید و حکم مزبور فسخ شود
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/776 مورخ 1404/02/16
ماده 1223 قانون مدنی
نشستهای قضایی 4
-
نشست قضایی
هماستناد
اعتراض دادستان به درخواست گواهی انحصار وراثت
ماده 44 قانون امور حسبی پذیرفته می شود و در صورت ارائه اعتراض به شورای حل
-
نشست قضایی
هماستناد
وضعیت فرد در حالت کما از لحاظ تعیین امین یا قیم - هماهنگ استانی 6 از 7
ماده 1223 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
مراجعه مستقیم متقاضی صدور حکم به دادگاه
ماده 1223 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
نظارت مدعی العموم در تعیین امین از دادگاه برای اداره امور بیمار
ماده 1223 قانون مدنی
مواد مرتبط 2
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1223 — قانون مدنی
ماده 1223 قانون مدنی و مادتین 59 و 20قانون امور حسبی چنین مستنبط است کهپیشن
-
اعمال
از این صفحه
ماده 44 — قانون امور حسبی
ماده 44قانون امور حسبی صراحت دارد که افراد ذی نفع می توانند بر تصمیم داد
دکترین 11
-
مقاله
هماستناد
فوت یا حجر داد باخته یا داد برده — برابر ماده ۳۳۵ ق
ماده 1223 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فوت یا حجر داد باخته یا داد برده — برابر ماده ۲۹۶ ق
ماده 1223 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فوت یا حجر داد باخته یا داد برده — برابر ماده ۲۹۶ ق
ماده 1223 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شناسایی محجور — متوقف شده و جریان آن نیازمند تعیین
مواد 1222، 1223 و 1225 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شناسایی محجور — بیگمان شخص محجور به موجب حکم دادگاه
مواد 1222، 1223 و 1225 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اما بر مبنای ماده ۳۳ قانون ثبت ایران راجع به ملکی که
قانون مدنی ماده 1223
-
مقاله
هماستناد
گفتنی است در موردی که پس از وقوع اعتراض به تقاضای ثبت
قانون مدنی ماده 1223
-
مقاله
هماستناد
گفتنی است در موردی که پس از وقوع اعتراض به تقاضای ثبت
قانون مدنی ماده 1223
-
مقاله
هماستناد
بر اساس ماده ۷۲ قانون امور حسبی حکم حجر یا رفع حجر
ماده 44 قانون امور حسبی بیان می دارد کسانی که تصمیم دادگاه را در امور حسب
-
مقاله
هماستناد
ماده ۴۴ قانون امور حسبی بیان می دارد کسانی که تصمیم دادگاه
ماده 44 قانون امور حسبی بیان می دارد کسانی که تصمیم دادگاه را در امور حسب
-
مقاله
هماستناد
ماده ۴۴ قانون امور حسبی بیان می دارد کسانی که تصمیم دادگاه
ماده 44 قانون امور حسبی بیان می دارد کسانی که تصمیم دادگاه را در امور حسب
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
