رای وحدت رویه شماره ۱۱۱۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۰۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری(موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری)

بسم الله الرحمن الرحیم شماره دادنامه: ۱۱۱۲ تاریخ دادنامه: ۱۴۰۰/۰۴/۰۱ شماره پرونده: ۹۹۰۲۴۹۱ مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کننده تعارض: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار: در خصوص دادخواست اشخاص به خواسته اعتراض به رای هیات حل اختلاف اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی و الزام به پرداخت حقوق و مطالبات، ب. ت. ب. اینکه آیا کارکنان بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس مشمول قانون کار می باشند یا خیر، شعب دیوان عدالت اداری آراء متفاوتی صادر کرده اند. گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه ۶۱ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۸۰۹۹۸۰۹۰۱۱۰۰۴۸۳ با موضوع دادخواست آقای … به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شمال شرق تهران و به خواسته اعتراض به رای شماره ۱۰۸۱۹-۱۳۹۸/۱/۲۷ هیات حل اختلاف کار به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۱۱۰۰۵۸۳-۱۳۹۹/۲/۲۷ به شرح زیر رای صادر کرده است: در خصوص دادخواست آقای … به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شمال شرق تهران به خواسته اعتراض به رای شماره ۱۰۸۱۹-۱۳۹۸/۱/۲۷ هیات حل اختلاف کار با بررسی مدارک ابرازی از جمله شکایت شاکی عدم وصول لایحه دفاعیه از سوی خوانده با وجود ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و ضمایم ادعای مطروحه را مقرون به صحت تشخیص داد و ن. ب. ا. کارکنان شاغل در نهادهای انقلابی و وابسته به آن در اجرای دادنامه شماره ۱۲۷-۱۳۷۹/۳/۲۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مشمول قانون کار شناخته شده اند لذا هیات مربوطه مکلف است به رسیدگی به اختلاف طرفین و لذا حکم به ورود شکایت و نقض رای معترض عنه و ارجاع امر به هیات مربوطه جهت رسیدگی مجدد در اجرای مواد ۱۰ - ۶۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و اعلام می گردد. رای صادره ظرف مهلت ۲۰ روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری خواهد بود. رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت. ب: شعبه ۳۲ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۷۰۹۹۸۰۹۰۰۵۰۳۶۸۵ با موضوع دادخواست آقای … به طرفیت بنیاد حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس (ستاد کل نیروهای مسلح)- اداره کل تامین اجتماعی استان خوزستان و به خواسته ۱- الزام به بازگشت به کار ۲- الزام به پرداخت ۳ درصد حق بیمه بیکاری و حق سعی ۳- الزام به احتساب سوابق حق پرداخت حق بیمه و برقراری مقرری بیمه بیکاری به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۰۵۰۲۴۴۳-۱۳۹۸/۶/۱۱ به شرح زیر رای صادر کرده است: ب. ت. ب. اینکه بر اساس ماده ۱ قانون بیمه بیکاری مصوب ۱۳۶۹/۶/۲۶ بیمه بیکاری مخصوص مشمولین قانون کار است در حالی که به کارگیری شاکی همان گونه که در صدر قرارداد سال ۱۳۹۷ منعقد شده بین شاکی و بنیاد حفظ آثار دفاع مقدس ذکر شده است. به استناد ماده ۱۳ اساسنامه بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس مصوب ۱۳۸۷/۸/۱۸ صورت گرفته است و بنیاد حفظ آثار، تابع ضوابط مصوب هیات امنا است و کارکنان آن مطابق ماده ۱۸۸ قانون کار مصوب ۱۳۶۹/۸/۲۹ از شمول قانون کار خارج اند و با عنایت به اینکه در ماده ۱۶ قرارداد تصریح شده است « این قرارداد هیچ گونه تعهدی مبنی بر استخدام رسمی یا پیمانی را از طرف بنیاد برای داوطلب یا تعهد دیگری جز آن چه در متن این قرارداد ذکر شده برای بنیاد به وجود نخواهد آورد» و ب. ت. ب. اینکه در ماده ۱۱ قرارداد، موارد جواز فسخ آن قبل از انقضاء مدت پیش بینی شده است که بند ( ج) آن مربوط به تعدیل نیرو است و شاکی در مقام تعدیل نیرو از خدمت رها شده است، بنابراین به جهت عدم شمول مقررات کار بر روابط طرفین و لحاظ مندرجات مفاد قرارداد، حکم به رد شکایت شاکی صادر می گردد. این رای برابر ماده ۶۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است. (لازم به ذکر است شاکی چنانچه معتقد به شمول مقررات قانون کار بر روابط خویش با بنیاد است به استناد ماده ۱۵۷ قانون کار می بایست جهت احقاق حقوق مورد مطالبه به اداره کار محل مراجعه و طرح دعوا نماید.) رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۰/۴/۱ با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف- تعارض در آراء محرز است. ب- براساس تبصره ۲ لایحه قانونی عدم شمول مقررات قانون کار درباره کارکنان نهادهای انقلابی مصوب۱۳/۴/۱۳۵۹: «نهادهای انقلابی به ارگانهایی اطلاق می‌گردد که بنا به نیاز دوران بعد از انقلاب اسلامی ایران (۲۲ بهمن سال ۱۳۵۷) به بعد با تصویب مراجع قانونگذاری به وجود آمده است.» ن. ب. ا. بنیاد حفظ آثار و نشر ارز¬ش های دفاع مقدس براساس مقدمه اساسنامه بنیاد مذکور مصوب ۱۳۸۷/۸/۱۸ به موجب فرمان مقام معظم فرماندهی کل قوا در تاریخ ۱۳۶۹/۷/۱۲ تاسیس شده و مطابق ماده ۲ اساسنامه یادشده، هدف از تشکیل آن «حفاظت و بهره¬برداری از آثار و ارزش های دفاع مقدس و ثبت حماسه‌¬های جاودانه امت اسلام و آثار آن در شیون فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و نظامی» است، لذا بنیاد فوق از مصادیق نهادهای انقلابی موضوع تبصره ۲ لایحه قانونی عدم شمول مقررات قانون کار درباره کارکنان نهادهای انقلابی محسوب می‌شود و از شمول مقررات قانون کار خارج است. بنا به مراتب فوق، دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۰۵۰۲۴۴۳-۱۳۹۸/۶/۱۱ صادره از شعبه ۳۲ بدوی دیوان عدالت اداری که برمبنای همین استدلال بر رد شکایت صادر شده و کارکنان بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس را خارج از شمول مقررات قانون کار اعلام کرده، صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. محمد مصدق-رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{ رای وحدت رویه شماره 1112 مورخ 1400/04/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع این پرونده مربوط به اعلام تعارض در آراء صادره از شعب دیوان عدالت اداری در زمینه شمول قانون کار بر کارکنان بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس است. در پرونده اول، شعبه 61 دیوان به نفع شاکی رای داده و کارکنان بنیاد را مشمول قانون کار شناخته است. در مقابل، در پرونده دوم، شعبه 32 بر اساس ماده 1 قانون بیمه بیکاری و ماده 188 قانون کار، کارکنان بنیاد را خارج از شمول قانون کار اعلام کرده و شکایت را رد کرده است. هیات عمومی دیوان در تاریخ 1400/04/01 با بررسی مستندات، تعارض در آراء را محرز دانسته و بر اساس تبصره 2 لایحه قانونی عدم شمول مقررات قانون کار درباره کارکنان نهادهای انقلابی، بنیاد مذکور را از مصادیق نهادهای انقلابی محسوب کرده و رای شعبه 32 را صحیح و منطبق با موازین قانونی اعلام نمود. این تصمیم به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری برای سایر مراجع نیز لازم‌الاتباع است. الف: شعبه 61 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9809980901100483 با موضوع دادخواست آقای … به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شمال شرق تهران و به خواسته اعتراض به رای شماره 10819-27/1/1398 هیات حل اختلاف کار به موجب دادنامه شماره 9909970901100583-27/2/1399 به شرح زیر رای صادر کرده است: در خصوص دادخواست آقای … به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شمال شرق تهران به خواسته اعتراض به رای شماره 10819-27/1/1398 هیات حل اختلاف کار با بررسی مدارک ابرازی از جمله شکایت شاکی عدم وصول لایحه دفاعیه از سوی خوانده با وجود ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و ضمائم ادعای مطروحه را مقرون به صحت تشخیص داد و ن. ب. ا. کارکنان شاغل در نهادهای انقلابی و وابسته به آن در اجرای دادنامه شماره 127-29/3/1379 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مشمول قانون کار شناخته شده اند لذا هیات مربوطه مکلف است به رسیدگی به اختلاف طرفین و لذا حکم به ورود شکایت و نقض رای معترض عنه و ارجاع امر به هیات مربوطه جهت رسیدگی مجدد در اجرای مواد 10 - 63 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری خواهد بود. ب: شعبه 32 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9709980900503685 با موضوع دادخواست آقای … به طرفیت بنیاد حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس (ستاد کل نیروهای مسلح)- اداره کل تامین اجتماعی استان خوزستان و به خواسته 1- الزام به بازگشت به کار 2- الزام به پرداخت 3 درصد حق بیمه بیکاری و حق سعی 3- الزام به احتساب سوابق حق پرداخت حق بیمه و برقراری مقرری بیمه بیکاری به موجب دادنامه شماره 9809970900502443-11/6/1398 به شرح زیر رای صادر کرده است: ب. ت. ب. اینکه بر اساس ماده 1 قانون بیمه بیکاری مصوب 26/6/1369 بیمه بیکاری مخصوص مشمولین قانون کار است در حالی که به کارگیری شاکی همان گونه که در صدر قرارداد سال 1397 منعقد شده بین شاکی و بنیاد حفظ آثار دفاع مقدس ذکر شده است. به استناد ماده 13 اساسنامه بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس مصوب 18/8/1387 صورت گرفته است و بنیاد حفظ آثار، تابع ضوابط مصوب هیات امنا است و کارکنان آن مطابق ماده 188 قانون کار مصوب 29/8/1369 از شمول قانون کار خارج اند و با عنایت به اینکه در ماده 16 قرارداد تصریح شده است « این قرارداد هیچ گونه تعهدی مبنی بر استخدام رسمی یا پیمانی را از طرف بنیاد برای داوطلب یا تعهد دیگری جز آن چه در متن این قرارداد ذکر شده برای بنیاد به وجود نخواهد آورد» و ب. ت. ب. اینکه در ماده 11 قرارداد، موارد جواز فسخ آن قبل از انقضاء مدت پیش بینی شده است که بند (ج) آن مربوط به تعدیل نیرو است و شاکی در مقام تعدیل نیرو از خدمت رها شده است، بنابراین به جهت عدم شمول مقررات کار بر روابط طرفین و لحاظ مندرجات مفاد قرارداد، حکم به رد شکایت شاکی صادر می‌گردد. این رای برابر ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است. (لازم به ذکر است شاکی چنانچه معتقد به شمول مقررات قانون کار بر روابط خویش با بنیاد است به استناد ماده 157 قانون کار می‌بایست جهت احقاق حقوق مورد مطالبه به اداره کار محل مراجعه و طرح دعوا نماید.) هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1/4/1400 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. ب- براساس تبصره 2 لایحه قانونی عدم شمول مقررات قانون کار درباره کارکنان نهادهای انقلابی مصوب13/4/1359: «نهادهای انقلابی به ارگانهایی اطلاق می‌گردد که بنا به نیاز دوران بعد از انقلاب اسلامی ایران (22 بهمن سال 1357) به بعد با تصویب مراجع قانونگذاری به وجود آمده است.» ن. ب. ا. بنیاد حفظ آثار و نشر ارز‌ش های دفاع مقدس براساس مقدمه اساسنامه بنیاد مذکور مصوب 18/8/1387 به موجب فرمان مقام معظم فرماندهی کل قوا در تاریخ 12/7/1369 تاسیس شده و مطابق ماده 2 اساسنامه یادشده، هدف از تشکیل آن «حفاظت و بهره‌برداری از آثار و ارزش های دفاع مقدس و ثبت حماسه‌‌های جاودانه امت اسلام و آثار آن در شئون فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و نظامی» است، لذا بنیاد فوق از مصادیق نهادهای انقلابی موضوع تبصره 2 لایحه قانونی عدم شمول مقررات قانون کار درباره کارکنان نهادهای انقلابی محسوب می‌شود و از شمول مقررات قانون کار خارج است. بنا به مراتب فوق، دادنامه شماره 9809970900502443-11/6/1398 صادره از شعبه 32 بدوی دیوان عدالت اداری که برمبنای همین استدلال بر رد شکایت صادر شده و کارکنان بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس را خارج از شمول مقررات قانون کار اعلام کرده، صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. محمد مصدقرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری